مطالب مرتبط:
برگزاری نخستین جلسه «پاتوق مادرانه» از سوی مهد قرآن خمینی شهر
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 2 بهمن 1396 ساعت 12:252018-01-22فرهنگي

نغمه های مادرانه یک ایل


خانه ای به سادگی سیاه چادرهای ایل دارد.

هر گوشه یک گلیم قشقایی پهن است و سازهای سنتی ایل به چشم می خورد.

تزیینات خانه را نقاره و دف و یک گلدان شمعدانی کامل می کند تا هر کسی که وارد این خانه می شود بداند اینجا خانه یک زن از ایل قشقایی است؛ - زنی که لالایی هایی به قدمت تاریخچه یک ایل را در سینه، حفظ و با طنطنه صدای پرقدرتش، برای همیشه در گوش دنیا حک کرده است.

شعار سال: "خانه ای به سادگی سیاه چادرهای ایل دارد.

هر گوشه یک گلیم قشقایی پهن است و سازهای سنتی ایل به چشم می خورد.

تزیینات خانه را نقاره و دف و یک گلدان شمعدانی کامل می کند تا هر کسی که وارد این خانه می شود بداند اینجا خانه یک زن از ایل قشقایی است؛ زنی که لالایی هایی به قدمت تاریخچه یک ایل را در سینه، حفظ و با طنطنه صدای پرقدرتش، برای همیشه در گوش دنیا حک کرده است.

پروین بهمنی که احیاکننده لالایی های قشقایی است و دست توانایی در پژوهش درباره لالایی ها و رسوم موسیقایی ایل دارد، از زمان تولدش با آواز و لالایی انس داشته؛ از آن زمان که دخترک کوچکی بوده و صدای سازهای دایی ها و عموها به گوش و ذهنش می نشسته و زمزمه لالایی دایه عزیزتر از جانش در روح و روانش مرور می شده؛ از آن روزهایی که در کوه دنا، با پدرش تمرین آوازخواندن می کرده تا روزی که نورعلی خان برومند ـ موسیقی دان و کارشناس آواز ـ به ایل می رود و صدای پروین را می شنود و دخترک با خودش عهد می کند حالا که بعد از 8نسل، موسیقی قشقایی و لالایی مادران ایل به او رسیده، هر طور شده این میراث را حفاظت کند تا گرد فراموشی بر آن ننشیند.

وقتی قرار است روزهای کودکی اش را نقل کند، چشم ها را می بندد و نفس عمیقی می کشد؛ انگار می خواهد یک داستان خوش آب ورنگ تعریف کند؛ لبخندی می زند و می گوید: به دنیا که آمدم، برایم دایه گرفتند؛ دایه ای که برایم لالایی می خواند و از خانواده ای بود که نسل درنسل صدایی خوش داشتند.

علاقه به این زن من را تا روزهای نوجوانی اسیرش کرد و حتی در روزهایی که خودم مادر شده بودم هم باز گاهی به آغوش اش می رفتم تا برایم لالایی بخواند.

صدای دایه، لالایی های قشقایی را چندین برابر زیبا و شنیدنی می کرد و به این ترتیب، من با موسیقی قشقایی انس گرفتم.

از نوزادی صدای لالایی خوانی قشقایی در گوشم نشسته بود و هنوز هم صدای دایه در گوشم است.

پدرم هم صدای خوبی داشت.

5ـ4ساله که شدم پدرم برایم آواز می خواند.

موسیقی در ایل ما ارثی بود و هر شب بهترین های قشقایی به خانه ما می آمدند، ساز می زدند و آواز می خواندند.

من در این فضا بزرگ شدم.

دایی پدرم کاکاخان بیگ صدای کم نظیری داشت و دایی دیگرش عباسقلی بیگ ، شاعر توانایی بود که شاهنامه خوانی می کرد و میان این آدم ها من با موسیقی قشقایی جوش خوردم.

دور تا دورم موسیقی دان بودند و من در این فضا حل شدم.

از دبستان و دبیرستان در گروه های موسیقی و تئاتر فعال بودم.

موسیقی، تمام زندگی ام شده بود.

مهمان که به ایل می آمد، خوشامدگویی به عهده من بود.

پدرم همیشه تشویقم می کرد و با افتخار از من می خواست که بخوانم.

هر بار از تهران و شهرهای دیگر، نویسنده ها و هنرمندانی به ایل ما می آمدند.

12سالم بود که نورعلی خان برومند، مهمان ایل ما شد و از صدای من خوش اش آمد.

او ساز می زد و من می خواندم.

بعد از پدرم، نورعلی خان تشویقم کرد که آوازهای ایل را بخوانم.

سال1354 که از دنیا رفت، روز سخت من بود.

نورعلی خان را مثل پدرم دوست داشتم.

آن روزها شناخته شده بودم؛ هر جا که عروسی بود یا سوگ بود، من هم آنجا بودم.

جمعی بودیم که همه اهل ساز و آواز بودند، اما از همه سمج ترشان من بودم که بعد ها هم این راه را ادامه دادم .

احیای عاشیق ها آوازخواندن در میان ایل که بدون موسیقی روزگار نمی گذراند، شاید کاری ساده باشد؛ ایلی که برای تحمل رنج جا به جایی، در هر ییلاق و قشلاق، موسیقی مخصوصی دارد و برای صبوری از درد کوچانده شدن اجباری به نقطه دیگری از جغرافیای خاکی ایران و فراق سرزمین مادری، با سوزی فراوان آواز می خواند.

سختی زندگی کوچ نشینی، با نوای موسیقی هموار می شود و قشقایی ها با این نوا انس گرفته اند؛ ایلی که برای تمام زندگی اش ـ از لالایی تا مرگ و از قالی بافی تا دوشیدن شیر دام ها ـ موسیقی ویژه دارد.

در گذشته، زن ها لالایی می خواندند و موسیقی کار هم بیشتر، سهم آنها بود اما مردهای اهل موسیقی بیشتر، عاشیق های ایل بودند که از خان ایل مواجب می گرفتند تا فقط به موسیقی مشغول باشند.

گرچه امروز نه از عاشیق های قشقایی نشانی مانده و نه از موسیقی ساربانی ایل، به همت پروین بهمنی نسل های باقیمانده از عاشیق های قشقایی، به جامعه هنری معرفی و موسیقی عاشیق های قشقایی برای همیشه در میان پژوهش های او ماندگار شده اند؛ اتفاقی که خودش آن را بهترین خاطره از روزهای تلاش برای موسیقی قشقایی می داند و می گوید: عاشیق ها از صولت الدوله ـ ایلخان قشقایی ـ مواجب می گرفتند که فقط ساز بنوازند و آواز بخوانند اما از 100سال پیش، همه چیز به مرور کمرنگ شد.

وقتی عاشیق ها می خواندند، انگار اپرا بود.

اجرای آنها نشان می داد که از آذربایجان کوچانده شده اند اما به مرور این طایفه که پر از نوازنده و خواننده بود پراکنده شد و از بین رفت.

زمانی که من هنوز در ایل بودم، هیچ عاشیقی باقی نمانده بود اما زمانه جوری پیش رفت که من چند عاشیق از نسل عاشیق های قدیمی قشقایی را پیدا کردم.

در شیراز زندگی می کردند و شرایط شان سخت بود.

ساز نداشتند و توان خرید ساز هم برایشان فراهم نبود.

توانستم آنها را به تهران بیاورم و در تالار وحدت برایشان کنسرت ترتیب بدهم؛ کنسرتی که بهترین شب زندگی ام بود.

با کمک مرکز موسیقی برایشان ساز ساختیم.

10دقیقه مانده بود که کنسرت شروع شود و بالاخره پس از سال ها، عاشیق ها به ساز رسیدند.

لحظه ای که این سه عاشیق بعد از 30سال چشمشان به ساز افتاد و شروع به نواختن کردند، از خوشحالی اشک می ریختم؛ لحظه ای که هیچ وقت فراموش نمی کنم.

زیباترین لحظه، لحظه دست بردن عاشیق ها به ساز، بعد از این همه سال بود .

از آواز تا پژوهش بهمنی نه تنها لالایی های قشقایی را می خواند بلکه پژوهش های بسیاری هم در زمینه موسیقی این ایل داشته است.

او درباره این موضوع می گوید: اواخر دهه60، در دورانی که موسیقی قشقایی بیش از هر وقت دیگری رو به زوال رفته بود، محمدرضا درویشی برای پژوهش درباره موسیقی اقوام ایرانی به ایل ما آمد.

تا آن زمان کارهای پژوهشی جسته و گریخته ای داشتم اما هیچ وقت کار جدی درباره این موضوع انجام نشده بود.

قرار شد به عنوان همکار پژوهشی در بخش مربوط به موسیقی قشقایی با او همکاری کنم.

در این پروژه قرار بود بخشی از روایت های موسیقی هم خوانده و ضبط شود که با صدای من ضبط شد و این نقطه شروع فعالیت های جدی پژوهشی من بود که بعد به جشنواره آیینه و آواز در سال1371 رسید و شکل رسمی تری به خود گرفت .

او بعد از 30سال فعالیت در حوزه موسیقی، نشان درجه یک هنری را که معادل دکتری است، در سال1396 برای آواز گرفت و البته قبل از آن هم نشان درجه2 هنری را در بخش پژوهش گرفته بود.

دانشگاه آتاتورک ترکیه، جشنواره ای را با حضور موسیقی دان های ترک از سراسر دنیا برگزار کرد که به نام او پروین نامگذاری شد.

تاکنون قزاقستان، ترکیه و فدراسیون بین المللی کشورهای عضو اسکاندیناوی، مدرک دکتری افتخاری به او داده اند و در جشنواره موسیقی فجر سال 1393 هم شبی به نام پروین بهمنی نامگذاری شد.

او تاکنون کتاب های بسیاری را در همکاری با دانشگاه های ترکیه در زمینه موسیقی اقوام ترک زبان ازجمله ایل قشقایی تالیف کرده است؛ کتاب هایی که مورد توجه دانشگاه های دیگر هم قرار گرفته و به زبان های روسی و انگلیسی هم ترجمه شده است.

بهمنی با ورود به 30سالگی، نخستین گام ها را برای ثبت میراث ایل خود برداشت که تا امروز هم ادامه دارد.

او مهم ترین مرجع در زمینه موسیقی عاشیق های قشقایی ـ نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای دنیا ـ به شمار می رود.

معلمی با دستمال های رنگی قشقایی لالایی خوانی و پژوهش موسیقی قشقایی، تنها کارهایی نیستند که پروین بهمنی برای زنده نگه داشتن ایل قشقایی انجام داده است.

قدم های او برای ایل، به سال های جوانی برمی گردد که تصمیم گرفت معلم شود.

لالایی خوان و پژوهشگر این روزها، روزگاری برای توانمندکردن کودکان ایل، معلمی می کرد؛ برای اینکه دختران قشقایی، بنویسند و بخوانند؛ چراکه خود او در دامان مادربزرگی رشد کرده بود که جزو 5قشقایی ای بوده که آن زمان خواندن و نوشتن می دانسته اند.

نخستین بار زربانو (مادربزرگش) کتاب به دست پروین داد و او را به دنیای اسرارآمیز شاهنامه، حافظ، مولانا و سعدی هدایت کرد تا نوه اش که در سال های جوانی تمایل داشت در رشته حقوق تحصیل کند به پیشنهاد محمد بهمن بیگی ـ بنیانگذار آموزش و پرورش عشایری که پسر عمویش بود ـ راه تدریس را انتخاب کند تا دختران ایل هم بتوانند معلم شوند.

انگار قرار بوده بهمنی در هر کاری که قدم می گذارد، امضای خود را پای آن ثبت کند؛ چراکه در زمینه تدریس هم شیوه های خلاقـــانـــه ای داشــته است.

او که سال ها در مدارس عشـایر تدریس کرده، نخستین حروف را با آواز و دستمال های رنگی قشقایی به فرزندان ایل یاد داده است.

14سال تدریس پروین که در مدارس ایل تمام شد، راه زمین های کشاورزی پدری را در پیش گرفت تا دستی بر آتش کشاورزی هم داشته باشد و همان روزها بود که به دلیل پیشگامی در اشتغال زنان، از طرف سازمان جهادکشاورزی، به عنوان کشاورز نمونه انتخاب شد.

اواخر دهه60، در دورانی که موسیقی قشقایی بیش از هر وقت دیگری رو به زوال رفته بود، محمدرضا درویشی برای پژوهش درباره موسیقی اقوام ایرانی به ایل ما آمد.

تا آن زمان کارهای پژوهشی جسته و گریخته ای داشتم اما هیچ وقت کار جدی درباره این موضوع انجام نشده بود سایت شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته ازسایت خبری روزنامه همشهری ، تاریخ انتشار 1بهمن 96، کدمطلب:4720، www.

newspaper.

hamshahri.

org
کلید واژه ها: قشقایی - خانه - موسیقی - تزیینات خانه - گلیم قشقایی - هایی - دایی - مادر - روزهای کودکی - پروین - همیشه - سیاه - سنتی - خانواده - کارشناس - برومند - داستان - بهترین - بهمنی - میراث - زیبا - شنود - بزرگ

آخرین اخبار سرویس:
تازه ترین مستند خبرگزاری فارس فردا منتشر می شود فیلم/ تیزر مستند جنجالی «گل باز»/ مصرف آزادانه ماری جوآنا در پارک ها

فیلم/ حرکات نمایشی اعجوبه های بسکتبال

فیلم/ وقتی اصغر فرهادی خواننده بود!

پردگیان باغ سکوت در هامبورگ و لندن روی صحنه می روند

حمید گودرزی به بازیگران ستایش 3 پیوست

تکمیل و ایجاد 16 بوم گردی جدید در اردکان

واکنش فاطمه معتمدآریا به درگذشت ناصر ملک مطیعی: ستاره صبور و بی افول سینما

ساخت فیلم با مجوز تقلبی!

عکاس سنندجی رتبه دوم جایزه عکس کشور انگلستان را از آن خود کرد

فراخوان ادبی کنگره 5400 شهید کردستان اعلام شد

برش های از فیلم ربوده شده

ارتباط با نسل جوان فلسفه وجودی کانون های مساجد است

قواسی بهتر است یا غواصی؟

بازیگر مرد سینما در آمریکا کمپانی فیلمسازی تاسیس می کند

معرفی برگزیدگان سومین جشنواره «مستور»

فقر جدی کتب درسی از شعرهایی با مضمون عفاف و حجاب

سخنگوی وزارت خارجه درگذشت ملک مطیعی را تسلیت گفت

خانه به دوش؛ روایت دستفروشی به نام آقا ماشاءالله که به مالزی نرفت

«زندانی ها» به زودی جلوی دوربین

پرستویی: تبریک به مسئولان که نادیده اش گرفتند

پیام جعفر پناهی از بیمارستان +عکس

شهاب حسینی و تاسیس کمپانی فیلمسازی در آمریکا

کوچ شهاب حسینی به آمریکا برای ادامه فعالیت های سینمایی

تصاویری جالب و دیدنی از بازیگران ایرانی در اینستاگرام «693»

بهار کارت پستال های هنری

دل نوشته پسر ناصر ملک مطیعی برای پدرش

مانولیث سافت قصد دارد تا علاوه بر ادامه سری Xenoblade، یک IP جدید نیز بسازد

شهاب حسینی به آمریکا مهاجرت کرد + عکس

چه کسی ناصر ملک مطیعی را ممنوع التصویر کرد؟ +عکس

ناصر ملک مطیعی ستاره ماندگار سینمای ایران درگذشت

روایتی تصویری از 88 سال زندگی ملک مطیعی

پیاده روی شبانه روزه داران در میامی + فیلم

درگذشت پدر سینمای ایران

خبر عجیب درباره «فراری»

روایت قرآن به رنگ بازی های کودکانه

جزییاتی از زندگی ناصر ملک مطیعی و همسرش +عکس

تصاویر/ ویرانه ای که سردرش جزو آثار ملی است!

اهدای خون در ماه خوبی ها + فیلم

اعتبار بن کارت های نمایشگاه کتاب در نمایشگاه قرآن/ هیچ قرآن بدون مجوز نداریم

ساخت فیلم «پاهای بی قرار» برای شبکه پنج

فیلم/ افزایش شهریه مدارس غیر دولتی

بازگشت بازیگر سرشناس به فعالیت هنری پس از بیماری سرطان+عکس

ارائه تسهیلات ویژه پردیس باغ کتاب به خبرنگاران سینمایی

ثروتمندترین میمون جهان و درآمد هنگفتش!/عکس

جشنواره ونیز 2018 از کن فراتر می رود

نکاتی مهم و آنچه که باید از بیمه شخص ثالث بدانید + فیلم

بازگشت بازیگر سرشناس به فعالیت هنری پس از بیماری سرطان

آغاز به کار شانزده نمایشگاه قرآنی در فارس

سومین نمایشگاه علوم قرآنی در شهرکرد گشایش یافت

واکنش فاطمه معتمدآریا به درگذشت ناصر ملک مطیعی: ستاره صبور و بی افول سینما/ عکس

رفع ممنوع التصویری ناصر ملک مطیعی در تلویزیون

بازمانده های هنرهای اسلامی در کابل به نمایش گذاشته شد

پیام تسلیت سازمان سینمایی در پی درگذشت «ناصرملک مطیعی»

خبرهای کوتاه قزوین+فیلم

ثروتمندترین میمون جهان و درآمد هنگفتش! (+عکس)

عکس/ رنگین کمانی که سوژه هنرمندان اسپانیایی شد!

مراسم عروسی سلطنتی، از گذشته تا کنون + فیلم

120 کتاب خوب برای منتقدان ادبی خوب

پرندگانی روی قلمدان ها، جلدهای قرآن و سکه ها

آغاز به کار نمایشگاه قرآن و عترت از فردا در قم

پرندگانی روی قلمدان ها، جلدهای قرآن و سکه ها

پوستر سی و سومین جشنواره قرآن و عترت دانشجویان کشور رونمایی شد

کتاب ما از مجموعه قصه های نترسناک به چاپ چهارم رسید

نظریه ای در باب اقتباس

جزییات مراسم تشییع و ترحیم ناصر ملک مطیعی

رفع ممنوع التصویری ناصر ملک مطیعی در تلویزیون +فیلم

پست اینستاگرامی جعفر پناهی از بیمارستان+ عکس

دلایل گُل کردن «ممد نبودی» چه بود؟

«سردلبران» یکی از کارهای ماندگار سیما خواهد بود

چقدر هزینه کردند تا از دلهای مردم بیرون بروید

جشنواره «افطار خیابانی 2018» در شهر بیرمنگام برگزار می شود

یادداشت هفتگی النا فرانته در گاردین | ارتباط خواب و بی خوابی با خواندن و نوشتن

«گلشیفته» به آخر رسید

اعلام زمان و مکان مراسم تشییع و ترحیم ناصر ملک مطیعی

کارگردان Hellblade می خواهد با کمک هوش مصنوعی عنوان جدیدی بسازد

اعلام زمان و مکان مراسم تشییع و ترحیم ناصر ملک مطیعی

ورکشاپ های هنری در بخش هنری نمایشگاه قرآن همه روزه برپا است

مسابقه خوب است اما نه در ترجمه ادبی!

نخستین جشنواره استانی فیلم مستند آذربایجان برگزار می شود

آثار تصویری کمیته رسانه بروی پرده سینما نمایشگاه قرآن

پایان تصویربرداری "گلشیفته"

فیلمی که توصیه می شود دخترها با پدرهایشان ببینند

گیلانی ها فیلم «فراری» را از پرده پایین کشیدند!

گشایش بزرگترین رویداد قرآنی در اصفهان

سفره ساده افطاری به طول 450 متر در گلوگاه + فیلم

پیام جعفر پناهی از بیمارستان

سفره ضیافت افطاری در گلوگاه

آغاز به کار نمایشگاه قرآنی در جوار آرامگاه خواجه راز

آثار عکاس اردبیلی در اسپانیا به نمایش در می آید

خداحافظی تلخ خانم بازیگر با مرد بزرگ سینمای ایران

سفره ساده ی افطاری به طول 450 متر در گلوگاه + فیلم

تابلوهایی که پس از 187 سال دوباره به هم رسیدند

فرمون سینمای ایران درگذشت

هوپر از رویاها و آرزوهایش می گوید | راز گلف بازی کردن با ترامپ

پیام های تسلیت برای درگذشت ملک مطیعی

حداد عادل : دشمن از جوانان ایرانی می ترسد نه سلاح هسته ای

تخت خوابی بزرگ و ایده آل که تاشو و قابل حمل است! / فیلم

رفع ممنوع التصویری ناصر ملک مطیعی در تلویزیون!

اذان مغرب به افق شهرستان های استان + فیلم

حضور استاندار گیلان در روستای انبوه رودبار

نغمه های مادرانه یک ایل

نغمه های مادرانه یک ایل