مطالب مرتبط:
برگزاری نخستین جلسه «پاتوق مادرانه» از سوی مهد قرآن خمینی شهر
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 2 بهمن 1396 ساعت 11:252018-01-22فرهنگي

نغمه های مادرانه یک ایل


خانه ای به سادگی سیاه چادرهای ایل دارد.

هر گوشه یک گلیم قشقایی پهن است و سازهای سنتی ایل به چشم می خورد.

تزیینات خانه را نقاره و دف و یک گلدان شمعدانی کامل می کند تا هر کسی که وارد این خانه می شود بداند اینجا خانه یک زن از ایل قشقایی است؛ - زنی که لالایی هایی به قدمت تاریخچه یک ایل را در سینه، حفظ و با طنطنه صدای پرقدرتش، برای همیشه در گوش دنیا حک کرده است.

شعار سال: "خانه ای به سادگی سیاه چادرهای ایل دارد.

هر گوشه یک گلیم قشقایی پهن است و سازهای سنتی ایل به چشم می خورد.

تزیینات خانه را نقاره و دف و یک گلدان شمعدانی کامل می کند تا هر کسی که وارد این خانه می شود بداند اینجا خانه یک زن از ایل قشقایی است؛ زنی که لالایی هایی به قدمت تاریخچه یک ایل را در سینه، حفظ و با طنطنه صدای پرقدرتش، برای همیشه در گوش دنیا حک کرده است.

پروین بهمنی که احیاکننده لالایی های قشقایی است و دست توانایی در پژوهش درباره لالایی ها و رسوم موسیقایی ایل دارد، از زمان تولدش با آواز و لالایی انس داشته؛ از آن زمان که دخترک کوچکی بوده و صدای سازهای دایی ها و عموها به گوش و ذهنش می نشسته و زمزمه لالایی دایه عزیزتر از جانش در روح و روانش مرور می شده؛ از آن روزهایی که در کوه دنا، با پدرش تمرین آوازخواندن می کرده تا روزی که نورعلی خان برومند ـ موسیقی دان و کارشناس آواز ـ به ایل می رود و صدای پروین را می شنود و دخترک با خودش عهد می کند حالا که بعد از 8نسل، موسیقی قشقایی و لالایی مادران ایل به او رسیده، هر طور شده این میراث را حفاظت کند تا گرد فراموشی بر آن ننشیند.

وقتی قرار است روزهای کودکی اش را نقل کند، چشم ها را می بندد و نفس عمیقی می کشد؛ انگار می خواهد یک داستان خوش آب ورنگ تعریف کند؛ لبخندی می زند و می گوید: به دنیا که آمدم، برایم دایه گرفتند؛ دایه ای که برایم لالایی می خواند و از خانواده ای بود که نسل درنسل صدایی خوش داشتند.

علاقه به این زن من را تا روزهای نوجوانی اسیرش کرد و حتی در روزهایی که خودم مادر شده بودم هم باز گاهی به آغوش اش می رفتم تا برایم لالایی بخواند.

صدای دایه، لالایی های قشقایی را چندین برابر زیبا و شنیدنی می کرد و به این ترتیب، من با موسیقی قشقایی انس گرفتم.

از نوزادی صدای لالایی خوانی قشقایی در گوشم نشسته بود و هنوز هم صدای دایه در گوشم است.

پدرم هم صدای خوبی داشت.

5ـ4ساله که شدم پدرم برایم آواز می خواند.

موسیقی در ایل ما ارثی بود و هر شب بهترین های قشقایی به خانه ما می آمدند، ساز می زدند و آواز می خواندند.

من در این فضا بزرگ شدم.

دایی پدرم کاکاخان بیگ صدای کم نظیری داشت و دایی دیگرش عباسقلی بیگ ، شاعر توانایی بود که شاهنامه خوانی می کرد و میان این آدم ها من با موسیقی قشقایی جوش خوردم.

دور تا دورم موسیقی دان بودند و من در این فضا حل شدم.

از دبستان و دبیرستان در گروه های موسیقی و تئاتر فعال بودم.

موسیقی، تمام زندگی ام شده بود.

مهمان که به ایل می آمد، خوشامدگویی به عهده من بود.

پدرم همیشه تشویقم می کرد و با افتخار از من می خواست که بخوانم.

هر بار از تهران و شهرهای دیگر، نویسنده ها و هنرمندانی به ایل ما می آمدند.

12سالم بود که نورعلی خان برومند، مهمان ایل ما شد و از صدای من خوش اش آمد.

او ساز می زد و من می خواندم.

بعد از پدرم، نورعلی خان تشویقم کرد که آوازهای ایل را بخوانم.

سال1354 که از دنیا رفت، روز سخت من بود.

نورعلی خان را مثل پدرم دوست داشتم.

آن روزها شناخته شده بودم؛ هر جا که عروسی بود یا سوگ بود، من هم آنجا بودم.

جمعی بودیم که همه اهل ساز و آواز بودند، اما از همه سمج ترشان من بودم که بعد ها هم این راه را ادامه دادم .

احیای عاشیق ها آوازخواندن در میان ایل که بدون موسیقی روزگار نمی گذراند، شاید کاری ساده باشد؛ ایلی که برای تحمل رنج جا به جایی، در هر ییلاق و قشلاق، موسیقی مخصوصی دارد و برای صبوری از درد کوچانده شدن اجباری به نقطه دیگری از جغرافیای خاکی ایران و فراق سرزمین مادری، با سوزی فراوان آواز می خواند.

سختی زندگی کوچ نشینی، با نوای موسیقی هموار می شود و قشقایی ها با این نوا انس گرفته اند؛ ایلی که برای تمام زندگی اش ـ از لالایی تا مرگ و از قالی بافی تا دوشیدن شیر دام ها ـ موسیقی ویژه دارد.

در گذشته، زن ها لالایی می خواندند و موسیقی کار هم بیشتر، سهم آنها بود اما مردهای اهل موسیقی بیشتر، عاشیق های ایل بودند که از خان ایل مواجب می گرفتند تا فقط به موسیقی مشغول باشند.

گرچه امروز نه از عاشیق های قشقایی نشانی مانده و نه از موسیقی ساربانی ایل، به همت پروین بهمنی نسل های باقیمانده از عاشیق های قشقایی، به جامعه هنری معرفی و موسیقی عاشیق های قشقایی برای همیشه در میان پژوهش های او ماندگار شده اند؛ اتفاقی که خودش آن را بهترین خاطره از روزهای تلاش برای موسیقی قشقایی می داند و می گوید: عاشیق ها از صولت الدوله ـ ایلخان قشقایی ـ مواجب می گرفتند که فقط ساز بنوازند و آواز بخوانند اما از 100سال پیش، همه چیز به مرور کمرنگ شد.

وقتی عاشیق ها می خواندند، انگار اپرا بود.

اجرای آنها نشان می داد که از آذربایجان کوچانده شده اند اما به مرور این طایفه که پر از نوازنده و خواننده بود پراکنده شد و از بین رفت.

زمانی که من هنوز در ایل بودم، هیچ عاشیقی باقی نمانده بود اما زمانه جوری پیش رفت که من چند عاشیق از نسل عاشیق های قدیمی قشقایی را پیدا کردم.

در شیراز زندگی می کردند و شرایط شان سخت بود.

ساز نداشتند و توان خرید ساز هم برایشان فراهم نبود.

توانستم آنها را به تهران بیاورم و در تالار وحدت برایشان کنسرت ترتیب بدهم؛ کنسرتی که بهترین شب زندگی ام بود.

با کمک مرکز موسیقی برایشان ساز ساختیم.

10دقیقه مانده بود که کنسرت شروع شود و بالاخره پس از سال ها، عاشیق ها به ساز رسیدند.

لحظه ای که این سه عاشیق بعد از 30سال چشمشان به ساز افتاد و شروع به نواختن کردند، از خوشحالی اشک می ریختم؛ لحظه ای که هیچ وقت فراموش نمی کنم.

زیباترین لحظه، لحظه دست بردن عاشیق ها به ساز، بعد از این همه سال بود .

از آواز تا پژوهش بهمنی نه تنها لالایی های قشقایی را می خواند بلکه پژوهش های بسیاری هم در زمینه موسیقی این ایل داشته است.

او درباره این موضوع می گوید: اواخر دهه60، در دورانی که موسیقی قشقایی بیش از هر وقت دیگری رو به زوال رفته بود، محمدرضا درویشی برای پژوهش درباره موسیقی اقوام ایرانی به ایل ما آمد.

تا آن زمان کارهای پژوهشی جسته و گریخته ای داشتم اما هیچ وقت کار جدی درباره این موضوع انجام نشده بود.

قرار شد به عنوان همکار پژوهشی در بخش مربوط به موسیقی قشقایی با او همکاری کنم.

در این پروژه قرار بود بخشی از روایت های موسیقی هم خوانده و ضبط شود که با صدای من ضبط شد و این نقطه شروع فعالیت های جدی پژوهشی من بود که بعد به جشنواره آیینه و آواز در سال1371 رسید و شکل رسمی تری به خود گرفت .

او بعد از 30سال فعالیت در حوزه موسیقی، نشان درجه یک هنری را که معادل دکتری است، در سال1396 برای آواز گرفت و البته قبل از آن هم نشان درجه2 هنری را در بخش پژوهش گرفته بود.

دانشگاه آتاتورک ترکیه، جشنواره ای را با حضور موسیقی دان های ترک از سراسر دنیا برگزار کرد که به نام او پروین نامگذاری شد.

تاکنون قزاقستان، ترکیه و فدراسیون بین المللی کشورهای عضو اسکاندیناوی، مدرک دکتری افتخاری به او داده اند و در جشنواره موسیقی فجر سال 1393 هم شبی به نام پروین بهمنی نامگذاری شد.

او تاکنون کتاب های بسیاری را در همکاری با دانشگاه های ترکیه در زمینه موسیقی اقوام ترک زبان ازجمله ایل قشقایی تالیف کرده است؛ کتاب هایی که مورد توجه دانشگاه های دیگر هم قرار گرفته و به زبان های روسی و انگلیسی هم ترجمه شده است.

بهمنی با ورود به 30سالگی، نخستین گام ها را برای ثبت میراث ایل خود برداشت که تا امروز هم ادامه دارد.

او مهم ترین مرجع در زمینه موسیقی عاشیق های قشقایی ـ نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای دنیا ـ به شمار می رود.

معلمی با دستمال های رنگی قشقایی لالایی خوانی و پژوهش موسیقی قشقایی، تنها کارهایی نیستند که پروین بهمنی برای زنده نگه داشتن ایل قشقایی انجام داده است.

قدم های او برای ایل، به سال های جوانی برمی گردد که تصمیم گرفت معلم شود.

لالایی خوان و پژوهشگر این روزها، روزگاری برای توانمندکردن کودکان ایل، معلمی می کرد؛ برای اینکه دختران قشقایی، بنویسند و بخوانند؛ چراکه خود او در دامان مادربزرگی رشد کرده بود که جزو 5قشقایی ای بوده که آن زمان خواندن و نوشتن می دانسته اند.

نخستین بار زربانو (مادربزرگش) کتاب به دست پروین داد و او را به دنیای اسرارآمیز شاهنامه، حافظ، مولانا و سعدی هدایت کرد تا نوه اش که در سال های جوانی تمایل داشت در رشته حقوق تحصیل کند به پیشنهاد محمد بهمن بیگی ـ بنیانگذار آموزش و پرورش عشایری که پسر عمویش بود ـ راه تدریس را انتخاب کند تا دختران ایل هم بتوانند معلم شوند.

انگار قرار بوده بهمنی در هر کاری که قدم می گذارد، امضای خود را پای آن ثبت کند؛ چراکه در زمینه تدریس هم شیوه های خلاقـــانـــه ای داشــته است.

او که سال ها در مدارس عشـایر تدریس کرده، نخستین حروف را با آواز و دستمال های رنگی قشقایی به فرزندان ایل یاد داده است.

14سال تدریس پروین که در مدارس ایل تمام شد، راه زمین های کشاورزی پدری را در پیش گرفت تا دستی بر آتش کشاورزی هم داشته باشد و همان روزها بود که به دلیل پیشگامی در اشتغال زنان، از طرف سازمان جهادکشاورزی، به عنوان کشاورز نمونه انتخاب شد.

اواخر دهه60، در دورانی که موسیقی قشقایی بیش از هر وقت دیگری رو به زوال رفته بود، محمدرضا درویشی برای پژوهش درباره موسیقی اقوام ایرانی به ایل ما آمد.

تا آن زمان کارهای پژوهشی جسته و گریخته ای داشتم اما هیچ وقت کار جدی درباره این موضوع انجام نشده بود سایت شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته ازسایت خبری روزنامه همشهری ، تاریخ انتشار 1بهمن 96، کدمطلب:4720، www.

newspaper.

hamshahri.

org
کلید واژه ها: قشقایی - خانه - موسیقی - تزیینات خانه - گلیم قشقایی - هایی - دایی - مادر - روزهای کودکی - پروین - همیشه - سیاه - سنتی - خانواده - کارشناس - برومند - داستان - بهترین - بهمنی - میراث - زیبا - شنود - بزرگ

آخرین اخبار سرویس:
آیین افتتاحیه نخستین جشن فیلم یزد برگزار شد

آیین افتتاحیه نخستین جشن فیلم یزد برگزار شد

وقتی پای میز تدوین چشمها بابا قوری بچینه+ عکس

مدیران سینمایی! مردانه استعفا دهید

روایت بازیگر زن از دوستی 40 ساله لیلا حاتمی و لیلی رشیدی + تصویر

ایکاش یکبار هم که شده یک بازیگر این حرف ها را می گفت

تلفیق هنر مدرن، سنتی و معاصر محصول خلاقیت هنرمند ایرانی است

«گلشیفته» 5 روز دیگر در نمایش خانگی + عکس

هنرمندان ایرانی در جشنواره فیلم برلین +عکس

سرانه کانون های فرهنگی مساجدخوزستان تا پایان سال پرداخت می شود

اختتامیه دهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر

زهرا نعمتی و مینا مجتهدی نامزد دریافت جایزه روز جهانی زن شدند

گریم کاملا متفاوت پرویز پرستویی در فیلم جدیدش + عکس

گریم متفاوت پرویز پرستویی در«لس آنجلس-تهران»

دهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر برندگانش را شناخت

گریم متفاوت پرویز پرستویی در فیلم لس آنجلس تهران

دهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر برگزیدگان را شناخت

هدیه 70 میلیون ساله میترا حجار به مهران مدیری! + عکس

شکار موش های تهران با تفنگ بادی! +فیلم

آیین اختتامیه دهمین جشنواره بین المللی هنرهای تجسمی فجر

کندو، نماینده فارس در جشنواره حمایتی تئاتر شد

سلفی شقایق فراهانی با نوشته های پشت ماشینی +عکس

کندو، نماینده فارس در جشنواره حمایتی تئاتر شد

رونمایی از آلبوم عاشقانه های فریدون مشیری/تصاویر

گریم متفاوت پرویز پرستویی در فیلمی جدید

مجری و کمدین سرشناس از ابتلا به سرطان پرده برداشت

استقبال عجیب آلمانی ها از فیلم مانی حقیقی +عکس

باحجاب شدن بازیگر جنجالی و پُر حاشیه هالیوود +عکس

مراسم اسکار 2018؛ هر آن چه که باید در مورد این فستیوال سینمایی بدانید

«خانواده دکتر ماهان» هوای محیط زیست را دارد

کلاه قرمزی نوروز پارسال نبود، امسال چی؟

روزهای فیلم ایران با نمایش فیلم بادیگارد در باکو شروع شد

چشم انداز ایران شناسی در ترکیه

خداحافظی ترانه علیدوستی با سریال شهرزاد

پوشش «شبنم مقدمی» در جشنواره برلین +عکس

لیلا حاتمی؛ از روبوسی در کن تا سخنان جنجالی در برلین

رقابت 140 اثر از 28 استان در جشنواره ملی تئاتر

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: هنرهای تجسمی ارتباط بی واسطه با مخاطب دارند

فرزند بازیگر زن مشهور به دنیا آمد +عکس

لباس پلنگیِ خانم بازیگر +عکس

آیین ادای احترام به مقام باباطاهر

آرایش زنانه بازیگر معروف مرد! +تصاویر

لیلا حاتمی و مانی حقیقی در جشنواره فیلم براین +عکس

نجات 2 کوهنورد محلی گرفتار شده در دنا بدست نجاتگران + فیلم

خودکشی نافرجام دختر جوان سبزواری در شب گذشته + فیلم

چه کسانی برگزیده جشنواره تجسمی فجر شدند؟

تصاویر ژست جالب بازیگر زن مشهور ایرانی

فیلم/ تفحص شهدا چگونه انجام می شود؟

بازیگر زن مشهور دختردار شد +عکس

دو امدادگر مفقود شده در ارتفاعات دنا پیدا شدند

تیراندازی مقابل یک بانک در زوریخ

مجری و کمدین سرشناس از ابتلا به سرطان پرده برداشت

موجودی که هم پرنده است هم ماهی + فیلم

واکنش بهنوش بختیاری به اتفاقات خیابان پاسداران +عکس

واکنش دبیر جشنواره فجر به اظهارات جنجالی " لیلا حاتمی"/عکس

دبیر جشنواره تجسمی فجر: به بین المللی شدن نزدیکتر شدیم

گریم متفاوت پرویز پرستویی در فیلمی جدید + تصویر

واکنش دبیر جشنواره فجر به اظهارات جنجالی " لیلا حاتمی"/عکس

بهترین بازیگر زن ایران چگونه در خارج از کشور جنجالی شد ؟ + جزییات

6100 اثر به هفتمین جشنواره مد و لباس ایران رسید

گریم متفاوت پرویز پرستویی در فیلمی جدید/ عکس

عکسی دیده نشده از لیلا حاتمی در کنار کارگردان مشهور در برلین + عکس

این گزارش در حال تکمیل است دهمین جشنواره تجسمی فجر در پایان راه

انیمیشن آنجلینا جولی در بریتانیا ساخنه می شود

سوتی عجیب مجری مشهور در پخش زنده +فیلم

حملات تند به بازیگر سرشناس برای اظهارنظر منفی درباره روسیه

بزرگداشت جانباختگان سانحه سقوط هواپیما دریاسوج+فیلم

دور ایران همراه با سلفی!/فیلم

آغاز جشنواره منطقه ای سینمای جوان کاشان

واکنش دایی به ادعای یک بازیگر سینما دررشت!

ورود موج بارشی از امشب و استمرار آن تا اواسط روزیکشنبه+ فیلم

کاهش سهم قهرمانان زن در فیلم های پرفروش هالیوودی

«صدیق تعریف» پس از مدت ها روی صحنه می رود

آلبوم «چقدر ز خویش دورم» در حوزه هنری رونمایی می شود

کنفرانس «از خورشید تا پروین»، به همت رایزنی فرهنگی ایران در باکو برگزار شد

برگزاری جشنواره بازی های بومی ، محلی حرکت و برکت در میبد

ورود موج اصلی بارشها ازامشب و استمرار آن تا اواسط روزیکشنبه+فیلم

چطور قورمه سبزی به یک غذای مبتذل تبدیل می شود!؟

عباس ولی زاده کاتب قرآن کریم درگذشت

امید دارم که میایی+فیلم

امام جمعه طبس درگذشت

آغاز نمایش فیلم های جشنواره منطقه ای سینمای جوان کاشان

اقتصاد ایران در دست چه کسانی است؟

آغاز نمایش فیلم های جشنواره منطقه ای سینمای جوان کاشان

آخرین وضعیت ساخت سریال «شبگرد»

سفیرفرانسه:هنرایران به یک استاندارد جهانی رسیده است

54 قطعه عکس از هنرمندان کشور

عباس ولی زاده کاتب قرآن کریم درگذشت

فرهنگ سازی را از خودمون شروع کنیم

پوشش و گریم طلاپوش مونا فرجاد در فیلم ماهورا

قلعه نویی لیاقت احترام بالاتر دارد + فیلم

پوسترهای فوتبالی انیمیشن انسان های نخستین رونمایی شدند+عکس

اجرای نمایش «پری مهربون» در بهارستان

سریال «گلشیفته» 5 روز دیگر در نمایش خانگی

ساناز مصباح؛ بازیگر سینما و تلویزیون

عکس ؛ ستاره تیم استقلال تهران شخصیت اول فیلم سرگذشت نارنیا شد

گلشیفته به نمایش خانگی رسید

برگزاری کارگاه عکاسی طبیعت با 130 هنرجو در مهاباد

اجرای طرح ملی کارورزی در بهارستان

یک بازیگر دیگر به عرصه خوانندگی پا گذاشت! +عکس

نغمه های مادرانه یک ایل

نغمه های مادرانه یک ایل