احمد رضا شاهرخی، حسن احمدی جبر و اختیار در فرایند عقل‏ گرایی اعتدالی حافظ شیرازی

در این پژوهش، همت آن است که با روش توصیفی و تحلیلی و استخراج مبانی فکری خواجه در حوزه ‏ی هستی ‏شناسی، انسان‏ شناسی و فرجام ‏شناسی و با بهره ‏برداری از مفاهیم و قرائن و مصرّحات موجود در شعر خواجه، - دیدگاه او را در موضوع جبر و اختیار، فرا چنگ آوریم.

چکیده یکی از موضوعاتی که همواره ذهن حافظ پژوهان را به خود مشغول کرده است، دیدگاه خواجه در موضوع جبر و اختیار است.

جماعت قابل اعتنایی مدعی‏ اند که خواجه در اعتقادات بسان قاطبه ‏ی اهالی فارس در آن روزگار، و از مذهب جبر پیروی می‏ کند.

برخی او را اشعری میانه، عده ای او را اختیاراندیش و جماعت کم‏ شماری نیز صاحب نگاه امر بین الأمرینی می‏ شناسند.

در این پژوهش، همت آن است که با روش توصیفی و تحلیلی و استخراج مبانی فکری خواجه در حوزه ‏ی هستی ‏شناسی، انسان‏ شناسی و فرجام ‏شناسی و با بهره ‏برداری از مفاهیم و قرائن و مصرّحات موجود در شعر خواجه، دیدگاه او را در موضوع جبر و اختیار، فرا چنگ آوریم.

فرجام پژوهش پی ش‏رو، موضع خواجه را در مسأله ‏ی جبر و اختیار، موافق مشرب امامیه می‏ داند و بر نگاه امر بین الامرینی و عقل‏ گرایی اعتدالی او تأکید می‏ ورزد.

کلیدواژه ها: حافظ؛ قضا و قدر؛ جبر؛ اختیار؛ امربین الأمرین نویسندگان: احمد رضا شاهرخی: استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی