مطالب مرتبط:
دیدار مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با اهالی فرهنگ ، هنر و رسانه رامسر
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی چهارمحال و بختیاری ؛ فراخوان جشنواره علمی و پژوهشی چهارمحال و بختیاری قرآن و عترت منتشر شد
اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان اسکو برگزار کرد: نشست با دهیاران و روسای شوراهای اسلامی روستاهای شهرستان برای توجیه طرح روستاهای دوستدار کتاب
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بازدید از بنیاد ملی بازی های رایانه ای: نیازمند هم افزایی بخش های حاکمیتی در حوزه بازی های رایانه ای هستیم
توجه ویژه به فرهنگ ایثار و شهادت، انقلاب اسلامی را بیمه می کند
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 22 آذر 1396 ساعت 03:312017-12-13سياسي

ضرورت های سبک زندگی ایرانی-اسلامی تغییر فرهنگ و سبک زندگی، مدیریت پذیر است


اسلامی به زندگی غربی، آنجایی که اتفاق افتاده به صورت مستقیم و فرمایشی نبوده است، بلکه از طریق وارد کردن و مأنوس کردن مردم با مظاهر تمدن غرب، - ذائقه مردم را عوض کرده اند.

ذائقه که عوض شد، سبک زندگی متفاوت را می پذیرد.

اشاره تغییر سبک زندگی مردم جامعه، جز از طریق آگاهی بخشی به مردم و تبلیغ سبک زندگی اسلامی و در وجه مقابل آن، بیان نکات منفی سبک زندگی رایج جامعه که در ترکیب و سنتزی از سنت های اجتماعی گذشته بعضاً متعارض با فرهنگ دینی و عمدتاً مظاهر و ارزش های واردشده از سطحی ترین و نازل ترین سطوح و مظاهر فرهنگ غربی است، امکان پذیر نیست و سرمایه گذاری نیروهای مذهبی جامعه در این سطح از فعالیت ها و متمرکز بر برنامه های تبلیغی در جهت معرفی و ارائه سبک زندگی اسلامی-ایرانی علی رغم تلاش هایی که در این حوزه صورت می گیرد، به علت غفلت از حوزه های مختلف تأثیرگذار بر رفتارهای اجتماعی، از نیل به نتیجه مورد انتظار، ملموس و مؤثر ناکام می ماند.

در گفت وگوی ما با حجت الاسلام والمسلمین علیرضا پیروزمند ، معاون فرهنگستان علوم اسلامی قم، پس از بررسی ماهیت و چیستی سبک زندگی اسلامی، چالش های سبک زندگی اسلامی تحلیل شد.

که در ادامه این گفت وگو را می خوانیم.

سبک زندگی چه تعریفی دارد.

به ویژه سبک زندگی اسلامی چه شاخصه هایی باید داشته باشد؟ قبل از ورود به بحث سبک زندگی، باید توجه کرد که این واژه مترادف قاعده ها، چارچوب‏ها و قالب های حاکم بر یک مجموعه است.

لذا می توان سبک را در موارد مختلفی همچون سبک شهرسازی، معماری، زندگی و غیره استعمال کرد.

در همه این موارد، که از واژه سبک استفاده می کنیم، منظور یک نوع منش، شیوه، چارچوب و قالب پذیرفته شده برای شکل دهی، انسجام و نظم دهی انجام کار است.

بنابراین منظور از سبک معماری ایرانی و اسلامی این است که در معماری، مسئله تقسیم فضاها، نوع مصالح، نوع طراحی، رنگ‏ها، آرایه ها و نحوه برقراری رابطه انسان و محیط را براساس نظر خود تعریف کنیم.

پاسخی که به این نوع سؤالات می دهیم، بیانگر و شکل‏دهنده یک سبک خاص از معماری است.

در بحث سبک زندگی هم به همین ترتیب، به چارچوب و قواره حاکم بر زندگی، آداب، معیارها و قوانین لازم برای زندگی و نیز تقسیم کار و اولویت‏بندی امور در زندگی می‏پردازیم.

این قبیل موارد، اموری هستند که سبک زندگی را شکل می دهند.

لذا شاخص های سبک زندگی یک جامعه را می‏توان به عنوان نمونه، این گونه بیان کرد: افراد یک جامعه بامحبت و مهمان دوست هستند و جامعه دیگر بخیل و خسیس.

یک جامعه اهل معاشرت هستند و جامعه دیگر اهل معاشرت نیستند.

یک جامعه اوقات فراقت خود را با عبادت و زیارت و مجلس ذکر سپری می کنند و یک جامعه اوقات فراقت خود را با هرزگی و فساد و فحشا پر می کنند.

یک جامعه خانواده محور است و در یک جامعه خانواده اصالت ندارد و متلاشی هستند؛ بدین معنا که والدین نقش تعیین کننده ای در خانواده ندارند یا پدر بر خانواده ولایت ندارد.

یک جامعه اهل مقررات و قوانین و یک جامعه قانون گریز است.

این ها موارد و موضوعاتی است که می‏توان در یک مقیاس کلان، پاسخ‏هایی را که به آن ها یا موارد مشابه آن ها داده می شود به یکدیگر مرتبط کرد.

قواره ای که از این ارتباط به دست می‏آید، سبک زندگی آن جامعه را شکل می دهد.

وقتی صحبت از سبک زندگی اسلامی یا ایرانی می کنیم، قید ایرانی و اسلامی معرف چه چیزی است؟ ما وقتی صحبت از سبک زندگی اسلامی می‏کنیم، در حقیقت قید ایرانی یا اسلامی بین سبک زندگی و فرهنگ پیوند برقرار می کند.

بدین معنا که ایران، میراث دار یک فرهنگ اسلامی-ایرانی است.

این فرهنگ را پذیرفته و آن را به عنوان فرهنگ هدف انتخاب کرده و برای آن ارزش قائل است.

بر این اساس، در تعریف سبک زندگی خود به عنوان یک شاخص می گوییم مهمان دوستی و مهرورزی در فرهنگ ایرانی، به نحو عمیق و تاریخی وجود دارد.

این شاخصه فرهنگی در رفتار جامعه بروز پیدا می کند و یا می خواهد که بروز پیدا کند.

لذا اگر به موانعی برخورد کند که مانع این مهرورزی شود، آن را برنمی‏تابد.

فرض کنید اگر جامعه‏ای بخواهد به این معیار فرهنگی پایبند باشد، با قواعد و ضوابط بوروکراتیک و اداری که به بی‏مهری و خشونت با ارباب رجوع و شهروند برخورد می‏کند، مخالفت خواهد کرد.

البته در مقام واقعیت ممکن است خلاف این هم اتفاق بیفتد؛ یعنی الگوهایی در جامعه نهادینه شوند که این میراث فرهنگی و آن فرهنگ هدف آرمانی را تحت الشعاع قرار دهند.

معنایش این است که یک فرهنگ بیگانه جایگزین فرهنگ هدف یا فرهنگ سنتی آن جامعه شده و به تبع، سبک متناسب با خود را به همراه آورده و مورد تأیید قرار داده است.

لذا جامعه‏ای که فکر می کند بدون پرخاشگری و خشونت و قانون‏گریزی به حق خود نمی رسد، طبیعی است که به این نوع رفتار رو می آورد و سبک زندگی اش بر این اساس شکل می گیرد؛ یعنی تصور می‏کند هرجا که بخواهد مسئله خود را حل کند، باید از این طریق اقدام کند.

آیا تفاوت هایی که بین سبک زندگی اسلامی و سبک زندگی غربی است به تمام حوزه ها سرایت پیدا می کند و آیا در سبک زندگی اسلامی با سبک زندگی غربی اشتراکاتی وجود ندارد؟ آیا نمی توان از یک سری تجربیات آن ها در سبک زندگی استفاده کرد؟ پاسخ این سؤال، بسته به اینکه در چه مقیاس و در چه سطحی از سبک زندگی سخن می‏گوییم، متفاوت می شود.

برای پاسخ به این سؤال، چند مقدمه عرض می کنم.

اول، نظریه پیرامون رابطه بین فرهنگ و سبک زندگی است.

رابطه بین سبک زندگی و فرهنگ یک رابطه کاملاً برابر و مستقیم است؛ یعنی جایی از فرهنگ نیست که ناظر به سبک زندگی نباشد و برعکس، جایی از سبک زندگی نیست که معرف فرهنگ نباشد.

این دو با هم پیوند دارند.

نهایتاً تفاوت اینجاست که وقتی فرهنگ به سبک زندگی تبدیل می‏شود، نمود، تعین و تشخّص پیدا کرده و لذا قابل لمس و تشخیص شده است.

دوم، نظریه پیرامون رابطه دین و فرهنگ است.

آیا دین و فرهنگ با هم رابطه مستقیم دارند؟ آیا فرهنگ عرصه گسترده تری از دین دارد و بخشی از فرهنگ طرف جاذبه دین قرار می گیرد و بخش دیگری از فرهنگ مربوط به دین نیست؟ کدام نظریه را می پذیرید؟ این نکته در فرهنگ شناسی و جامعه شناسی و فرهنگ، بحثی مهم و بنیانی و بسیار تأثیرگذار است.

بنده این بحث را در کتابی با عنوان مناسبات دین و فرهنگ مطرح کرده‏ام.

در این کتاب، ثابت کردیم که دین در فرهنگ، محوریت دارد و فرهنگ را تحت جاذبه خود قرار می دهد.

سوم، توجه به نظام در بحث سبک زندگی است.

اگر کمی دقیق شده و تفصیلی تر به آن بپردازیم، متوجه می شویم که با نظام سبک‏ها مواجه هستیم؛ یعنی اصطلاح سبک زندگی عنوان بزرگی است که نظام های رفتاری جامعه را در خود جا داده است.

برای مثال، در آپارتمان نشینی، از سبک آپارتمان‏نشینی بحث می‏شود یا در رانندگی، از سبک رانندگی، در معاشرت بین زوجین، از سبک رابطه خانوادگی زوجین با یکدیگر، در ارتباط بین یک خانواده با خانواده دیگر یا محیط دوستانه از سبک معاشرت خانوادگی و در اداره، از سبک اداره اسلامی سخن می‏گوییم.

یعنی به تنوع موضوعات موجود، سبک‏های مختلفی وجود دارد.

حالا چرا تعبیر می کنیم به نظا می از سبک‏ها؟ چون باید بتوان ارتباط بین این سبک‏های مختلف را براساس فرهنگ مرکزی، که فرهنگ اسلامی است، برقرار کرد.

در این صورت، نظامی از سبک‏ها شکل می‏گیرد.

ثمره ایجاد نظام سبک‏ها این است که رفتار دولتمردان در ستیز با رفتار مردم قرار نمی گیرد.

رفتار، مطلوبیت ها، ارزش ها و هنجارهای خانوادگی، در ستیز با ارزش ها و هنجارهای زندگی شغلی و اداری قرار نمی گیرد.

بلکه یکدیگر را تأیید و به هم کمک می کنند و در تکامل هم به یکدیگر مدد می رسانند.

این امر برای ایجاد سرمایه اجتماعی و انسجام اجتماعی بسیار مهم است.

به عبارتی پیش شرط تکامل و پیشرفت جامعه است.

در غیر این صورت، نیروهای جامعه یکدیگر را خنثی کرده و موجب فرسایش یکدیگر می شوند که باعث کُند شدن حرکت به سمت پیشرفت است.

پس ما نظامی از سبک‏ها داریم.

اگر شما می خواهید خود را با کشورهای دیگر مقایسه کنید (که دارای فرهنگ های متفاوتی هستند)، در چه سطحی از نظام، سبک‏ها را مقایسه می‏کنید؟ اصلاً این وجه، نقطه تلاقی و نقطه اشتراک را در مقایسه کجا می‏بینید؟ بنابراین اولاً دین محور فرهنگ و فرهنگ، محور سبک است.

فرهنگ در کل سبک ها حاکمیت دارد و دین در کل عرصه فرهنگ.

ثانیاً نظامی از سبک ها وجود دارد که به اصلی و فرعی تقسیم می‏شوند و با هم پیوند دارند.

در مقایسه باید دید چه سطحی داریم و با چه سطحی مقایسه می کنیم.

در مقایسه از بالا شروع می کنیم.

آیا نسبت به این عنوان کلان و مرکزی یا برآیند نظام سبک‏ها، که با یک کلمه از آن به عنوان سبک زندگی اسلامی یاد می کنیم، می توانیم انتظار اشتراک داشته باشیم؟ اگر انتظار اشتراک داشته باشیم باید از به کار بردن عنوان سبک زندگی اسلامی-ایرانی پرهیز کنیم و به صورت کلی و فارغ از هر قیدی، بگوییم سبک زندگی جهانی.

براساس همین سبکی که مردم دنیا زندگی می کنند، ما هم زندگی می کنیم.

همه جا قانون خوب است، در ایران هم قانون خوب است.

مهرورزی خوب است، مسئولیت‏پذیری و استحکام خانواده و.

اینجا هم خوب است.

طلوبیت ها یکی است و سبک‏ها هم می تواند یکی باشد.

پس نباید دنبال سبک ایرانی-اسلامی باشیم.

شاید آن ها اسلامی‏تر زندگی می کنند، اسلامی تر هستند و فقط اسمشان مسلمان نیست، اما سبک زندگی شان از ما اسلامی تر است.

این هم یک نگاه است.

اما اگر مقدمه بحث را پذیرفته باشید، این نگاه را نخواهید پذیرفت و می گویید خیر، ما ارزش ها و مطلوبیت های خودمان را داریم.

پس در مقیاس کلان، فرهنگ و سبک متناسب با خودمان را هم خواهیم داشت.

البته وقتی وارد جزییات می شویم، باز هم به موضوعات دیگری درون این سبک زندگی می‏رسیم.

مثلاً سبک حکمرانی خوب چیست؟ رابطه مردم با حاکمیت و برعکس باید بر چه اساسی باشد؟ وقتی وارد جزییات می شویم، شاید اول بگوییم حکمرانی خوب یعنی رعایت عدالت و تأمین آزادی و رفاه، امنیت و حقوق شهروندی مردم، اما سایر مکاتب هم که دنبال همین هستند.

بنابراین شما نمی‏توانید سبک حکمرانی خاصی داشته باشید.

این یک نگاه سطحی به موضوع است.

اگر عمیق شویم، می گوییم اگر مقصد حکمرانی تغییر کند، سبک آن نیز تفاوت خواهد کرد.

آزادی لازم است، اما آزادی متناسب با معیارهای اسلامی معنا می شود.

آزادی در فرهنگ اسلامی، به معنی بی بندوباری نیست.

آزادی، توأم با مسئولیت‏پذیری و تبعیت از ولی عادل جامعه و توأم با تابعیت از خداوند متعال است.

بنابراین در مفاهیم تصرف می کنیم و می گوییم مفاهیمی را که به عنوان شاخصه های حکمرانی خوب مطرح می‏شود، مبتنی بر فرهنگ اسلام و به نحو دیگر تعریف می کنیم.

ما از عدالت و آزادی و امنیت می‏گوییم او هم از عدالت و آزادی و امنیت می‏گوید.

اما هریک معنای متفاوتی از این موضوعات در نظر داریم؛ یعنی صاحب دو فرهنگ هستیم.

وقتی دو نوع فرهنگ باشد، سبکی از حکمرانی که یک مفهوم خاص را از عدالت محقق می کند، با سبک دیگر حکمرانی که مفهوم دیگری از عدالت را محقق می کند، تفاوت خواهد داشت.

بنابراین الگوی مشارکت مردم متفاوت می شود.

وقتی مردم‏سالاری دینی مطرح می‏شود، نوع رابطه مردم با ولی جامعه، مبنای تصنعی نخواهد داشت، بلکه معنایی عمیق، عاطفی و اعتقادی می‏یابد.

نه اینکه من به عنوان عضو این جامعه مجبور هستم که به نحوی به قوانین این جامعه احترام بگذارم.

بنابراین وقتی به نظام سبک‏ها وارد می شویم، سبک‏های کلان و تأثیرگذارتری داریم؛ تشابهات، تشابهات ظاهری می شود.

در سطح پایین تر، سطح موضوع را در بیان سبک‏ها تنزل می دهیم، مانند سبک رانندگی، سبک آپارتمان نشینی، سبک کسب وکار و.

در این سطح، معیارها مشترک می‏شود.

یک قاعده کلی این است که هرچه موضوع را تنزل دهید، زمینه های اشتراک و تشابه بیشتر می شود و شناختن و شناساندن مرزهای تفاوت، سخت تر.

اما این تفاوت هرگز از بین نمی رود.

اولاً موضوعی را که کوچک‏تر و خردتر قلمداد می کنیم، آیا تعالیم اسلامی نسبت به آن، حرفی ندارد؟ با توجه به رابطه دین و فرهنگ، دیگر نمی توان موضوعی را تصور کرد که اسلام درباره آن نظری نداشته باشد.

ثانیاً به دلیل پیوندی که سبک ها با یکدیگر دارند، از هم تأثیر می پذیرند.

مردم با پدیده هایی مانند مترو، قطار، هواپیما و وسایل حمل ونقل عمومی، مواجه هستند و از آن ها استفاده می کنند.

مسائل مبتلابه در حمل ونقل عمومی از طراحی مسیرها، نصب تجهیزات و گردش به موقع این وسایل، تا سوار و پیاده شدن و روابط اجتماعی در این محیط، همه یک سبک را درست می کند.

بعد می گوییم همه این مسائل مشترکات زندگی شهرنشینی است.

حالا فرض کنید در اروپا مترو سر وقت حرکت می کند.

مردم خیلی با نظم وارد و خارج می شوند و به فکر اینکه هزینه مترو و وسایل نقلیه را ندهند، نیستند.

در آن محیط از فرصت استفاده مفید می کنند و.

آیا می‏توان از این موارد به عنوان یک تجربه موفق الگو گرفت یا الگو گرفتن از آن ها اشکال دارد؟ باید گفت الگوبرداری اشکالی ندارد و همه این موارد می تواند مورد تأیید باشد؛ اما می توان مسئله را کمی عمیق تر بررسی کرد و گفت اصلاً چرا پدیده ای مانند مترو به وجود آمد؟ ضرورت وجود مترو برای کدام زندگی و کدام سبک زندگی است؟ ما به این مسئله از این زاویه نمی پردازیم و به گسترش شهرها و سختی رفت وآمدها توجه می‏کنیم.

چرا شهرها بزرگ و شلوغ شدند؟ وقتی اقتصادمحور می‏شوید و در اقتصادمحوری هم تمرکزگرا می‏شوید، ناچار با پدیده کلان‏شهرها روبه رو خواهید شد.

آیا این مسائل در سبک زندگی و الگوی پیشرفت پذیرفته شده بود که بخواهید به فروع آن تن دهید؟ البته این واقعیت کلان شهری به اسم تهران و با پدیده جمعیت آن و مردمی که می خواهند راحت زندگی کنند منافاتی ندارد.

لذا باید به الزامات آن تن داد.

بنابراین الآن ایجاد هر تسهیلی در زندگی مردم، خوب است.

به شرطی که مدیریت کار را از دست ندهید.

مدیریت کار به دلیل بی‏توجهی به الگوی پیشرفت مطلوب و پذیرفتن ناخواسته الگوی پیشرفت نامناسب از دست می‏رود.

در ادامه، برای ادامه بقای خود، الزاماتی به زندگی ما تحمیل کرده است.

اما باید یک نگاه بلندمدت هم داشته باشیم.

حالا این اشتراکات در کدام سطح منظور نظر است؟ ابتدا برآیند را گفتم، بعد سبک‏های کلان و سپس سبک‏های خرد.

اولاً آیا اسلام نسبت به همان حوزه خاص نیز برنامه ندارد که باید از غربی ها یاد بگیریم؟ مانند مثالی که عرض شد، باید منظم بود و سعی کرد وقت مردم تلف نشود، چون تلف کردن وقت مردم حق الناس است.

این مفهوم در فرهنگ ما وجود دارد، اما رعایت نمی شود.

مسئله دیگری که به آن اشاره شد این بود که این خرده سبک‏ها تحت جاذبه کلان سبک‏ها هستند؛ اما گاهی این ارتباط دیده نمی‏شود.

اگر این ارتباط‏ها دیده شود، ممکن است بگوییم زندگی شهرنشینی نسل بعد، شهر پانزده میلیونی و برج‏های چهل طبقه را ایجاب نمی کند.

جناب عالی رابطه سبک زندگی با فرهنگ را چگونه قلمداد می کنید؟ در ارتباط با فرهنگ و سبک زندگی یک رابطه تنگاتنگ و مستقیم وجود دارد و به عبارتی زمانی امری در زندگی سبک می شود که فرهنگ شده باشد.

یعنی اینکه پذیرفته شده باشد.

تا وقتی مورد قبول عامه قرار نگرفته باشد و مردم اجازه ندهند که وارد زندگی شان بشود و بر اساس آن ارزش گذاری کنند، تبدیل به سبک نمی شود.

به همین دلیل، از طریق همین سبک زندگی است که فرهنگ جامعه شناخته می شود.

اینجا دیگر نباید دنبال شناخت ویژگی های فرهنگی آن جامعه بگردیم.

لذا سبک زندگی فرهنگ تحقق یافته است؛ فرهنگی که شکل گرفته و نظام پیدا کرده و کالبد و قالب پیدا کرده است.

بنابراین این دو تا از هم جداشدنی نیستند، نمی توانیم یک جایی پیدا کنیم که فرهنگ نباشد و سبک باشد یا سبک باشد و فرهنگ نباشد.

در واقع سبک زندگی نمود عینی فرهنگ است؟ نمود عینی فرهنگ است.

این کلمه نمود عینی که به کار می بریم با فرض این است که ما فرهنگ را یک امر نظری و انتزاعی و آرمانی بگیریم، ولی اگر در تعریف خودِ فرهنگ، فرهنگ را دارای دو نوع فرهنگ آرمانی و فرهنگ موجود بدانیم، دیگر خود فرهنگ هم می تواند تحقق داشته باشد.

اگر گفتیم می تواند تحقق داشته باشد و فرهنگ موجود داریم، یعنی نمود و اثر دارد.

بنابراین وقتی صحبت از فرهنگ یک جامعه می کنیم، صحبت از یک امر انتزاعی نمی کنیم.

در سبک زندگی نیز می توانید در یک منزلت، سبک زندگی را طراحی کنید و در یک منزلت دیگر، آن را تحقق ببخشید.

به بیان دیگر، می توانید راجع به سبک زندگی موجود صحبت کنید و شناسایی کنید و یا راجع به سبک زندگی مطلوب صحبت کنید که الآن وجود ندارد.

بنابراین اینکه گفتیم سبک زندگی نمود فرهنگی است، حرف درستی است، چون وقتی به سبک زندگی تبدیل می شود، آرایش و شاکله پیدا می کند.

به طور مثال، وقتی می گوییم سبک معماری شهری یزد، این سبک معماری قابل اشاره است.

می توانیم بگوییم این معماری شهر با معماری شمال شهر تهران فرق می کند.

این موضوع فقط در یک معماری که جنبه فیزیکی و کالبدی دارد، نیست.

مثلاً اینکه گفته می شود مردم استان فارس یا جنوب کشور خون گرم و مهمان دوست هستند، به این دلیل است که وقتی با کاسب یا کارمند آن برخورد می کنیم یا روابط خودشان را با همدیگر می بینیم، متوجه این مسئله می شویم.

بنابراین با این توضیح وقتی می توانیم فرهنگ خودمان را محقق شده ببینیم که بتوانیم براساس ویژگی ها و مشخصه های مطلوب خودمان، طراحی سبک کنیم و بعد آن سبک را به تدریج محقق کنیم.

اگر وجود دارد، آن را حفظ کنیم و اگر نیست، سبک های گذشته را تغییر دهیم و آن را به وجود آوریم.

نمودی که عرض کردم اینجا ظاهر می شود.

جناب عالی در جایی فرمودید الگوی پیشرفت درون خود دو لایه مهندسی نظام های اجتماعی و نظام های سبک ها را در بر گرفته که نظام های اجتماعی برگرفته از سبک های زندگی است.

بر این اساس، آیا معتقدید نظام اجتماعی از دل سبک زندگی برمی آید؟ یعنی رابطه سبک زندگی و نظام را یک طرفه و با تأکید نقش سبک بر نظام می دانید یا سبک پیامد یا متأثر از نظام است؟ باید بین دو مقام تفاوت قائل شد.

یک وقت از منظر طراحی اجتماعی یا مهندسی اجتماعی، در مقام طراحی و الگوی پیشرفت هستیم.

یک وقت در مقام تحقق بخشی الگوی پیشرفت یا در مقام ارزیابی و تحلیل وضعیت گذشته و حال خودمان هستیم.

آنچه من در جای دیگری اشاره کرده بودم آن مقام اول است که می خواهیم الگوی پیشرفت را طراحی کنیم.

می گوییم الگوی پیشرفت باید بتواند چند سطح را که مترتب از همدیگر هستند پیش بینی کند و شکل بدهد.

یک سطح محصولات هستند؛ یعنی ما چه آدم هایی، چه امکاناتی و چه ابزارهایی لازم داریم که با آن ها نیاز خود را مرتفع کنیم.

خود این محصولات اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و.

مولود روابط اجتماعی هستند.

لذا نظام سیاسی، اقتصادی، علمی، دفاعی و امنیتی، فرهنگی و.

طراحی می کنید.

با طراحی این نظام ها، در واقع در حال تشکیل روابط انسانی هستید که انتظار دارید محصولی از آن استخراج شود.

نظام دفاعی امنیتی طراحی می کنید تا انواع موشک، هواپیما و هلیکوپتر و غیره تولید کند.

این می شود محصول این نظام که آن را ایجاد کرده اید.

لذا شما ابتدا آن نظام را تحقق بخشیدید که سپس آن محصول را تولید کرد.

این در مقام طراحی الگوست.

در طراحی این نظامات اجتماعی و فرهنگی، آن سبک زندگی اسلامی است که موضوعیت دارد.

در واقع من می خواهم سبک زندگی اسلامی را محقق کنم و سبک زندگی اسلامی برای اینکه ضمانت عینی و اجرایی پیدا کند، باید در قالب طراحی ساختارهای اجتماعی خودش را نشان بدهد.

به بیان دیگر، ساختارهای اجتماعی ضمانت بخش تحقق سبک زندگی اسلامی هستند و باید باشند.

ما باید سبک زندگی اسلامی را طراحی کرده باشیم و بعد بگوییم محیط کسب وکار، مقررات سازمان های اقتصادی و فرهنگی، برنامه ریزی ها و سیاست گذاری هایمان چطور باشد و امکاناتمان را چطور هزینه کنیم.

در واقع در طراحی، نظامات اجتماعی از دل سبک زندگی درمی آید؟ سبک زندگی اصالت دارد.

اینکه حالا ما چند اداره و وزارتخانه داشته باشیم، برای ما اصالت ندارد.

اینکه شهر ما بزرگ یا کوچک باشد، اینکه اتوبان داشته باشیم و.

تابع این است که ما با چه سبکی می خواهیم زندگی کنیم.

این می گوید که شهر شما بزرگ یا کوچک باشد، خیابان ها پهن یا باریک باشند و مسائلی از این قبیل.

پیوند سبک زندگی را با دین در قسمت های قبلی بیان کردیم.

بنابراین لایه ای که داریم از طراحی نظامات و تولید محصولات صحبت می کنیم، این طراحی تمدن است و تحققش هم تحقق تمدن است، چون تمدن ماهیت عینی دارد و به همین دلیل هم می توانیم بگوییم که با اینکه محصولات و ابزار ها نسبت سخت و نرم به نظامات دارند (یعنی محصولات نظامات سخت هستند و ابزارها و ساختارها و روابط انسانی نرم)، ولی به طور نسبی، ساختار عینی، در ارتباط با سبک زندگی نقش سخت افزار را دارد.

سبک زندگی نسبت به این ها جنبه نرم دارد و الهام بخش و بالادستی است.

فرهنگ اسلام باز نسبت به سبک زندگی بالادستی است و طراحی سبک ها باید مبتنی بر آموزه های اسلامی اتفاق بیفتد.

البته مطلبی که نباید از آن غافل شد، جایگاه علم است.

به باور ما، سبک های زندگی را مبتنی بر دین و فرهنگ باید طراحی کرد و با توجه به گسترده شدن شئون زندگی و تنوع بخشی آن ها، علم به معنای امروزین، یعنی علم های کلاسه بندی شده، بایستی برای اینکه بتوانند از دل فرهنگ اسلام سبک ها را طراحی کنند، واسطه شوند.

بنابراین در مقام طراحی، نظام های اجتماعی براساس سبک زندگی شکل می گیرد، ولی وقتی در مقام تحقق بخشی هستیم، ابزار تصرف حاکمیت برای تغییر سبک ها، تصرف در ساختارهاست.

از طریق تصرف در ساختارها، سبک های جدیدی نهادینه می کنیم و سبک های گذشته را تغییر می دهیم.

این سبک ها در بستر یک ساختارهایی تحقق پیدا می کنند.

این ساختارها را جایی تأیید می کنیم، اما در ستیز با آن سبک هاست.

مثلاً می گوییم دلمان می خواهد اهل صله رحم باشیم، چراکه سبک زندگی اسلامی ما این طور ایجاب می کند، ولی زندگی در تهران بزرگ با اشتغالات کاری زیاد، مانع این موضوع است.

در واقع آن ساختارها و نظامات ساختاری، سبکی از زندگی را به ما تحمیل کرده است که در آن صله رحم جا ندارد.

بنابراین وقتی که این تحقق یافتگی را مورد مطالعه قرار بدهیم، می گوییم این تأثیر متقابل است؛ یعنی نظامات، سبک ها را به عبارتی تحت تأثیر قرار می دهند و سبک ها نظامات را معین می کنند.

منتها اگر ما این طور به قضیه نگاه کنیم، کلاف سردرگم می شود.

بالاخره ما از کجا باید شروع کنیم؟ اگر به آن توضیحی که اول عرض کردم توجه کنید، دیگر کلاف سردرگم نخواهد بود.

در حقیقت شما یا در مقام طراحی هستید یا دارید تحقق می بخشید.

اگر می خواهید طراحی کنید، باید از مسائل کلان شروع کنید و اگر می خواهید تحقق ببخشید، باید از مسائل خرد تحقق ببخشید.

بنابراین معتقد به نظام سبک ها هستید.

این مهندسی به چه معناست؟ به معنای اعمال تغییرات از بالا به پایین و بدون در نظر گرفتن اراده کنشگر در ساخت سبک زندگی خود آن است یا خیر؟ بخشی از این سؤال را در قسمت قبل توضیح دادم.

گفتیم ما یک بسته کلی داریم که همان سبک زندگی ایرانی -اسلامی است و با سبک زندگی غربی فرق می کند، اما درونش به دلیل اینکه موضوعات مختلف، عرصه ها و ابعاد مختلفی داریم، هر کدام یک سبک مختص به خودشان را دارند.

این ها در پیوند با یکدیگر، نظام سبک ها را درست می کنند و ما باید این نظام و هماهنگی اش را بشناسیم و طراحی کنیم و الی آخر.

اما نکته دیگر که در این سؤال مورد توجه قرار گرفته این است که آیا این مسئله با نگاه بالا درست می شود و نقش کنشگران را در طراحی سبک ها لازم نمی بینیم یا لازم نیست ببینیم.

این نکته مهمی است، ولی تابع آن مقدماتی است که عرض کردم.

این مسئله تابع این سؤال است که آیا در فرهنگ سازی، آرا و تمایلات مردم نقش محوری دارد یا تعالیم دین و حرف خدا و پیغمبر و خواست و اراده پیامبر و اولیای الهی.

نظامات غربی، طبیعتاً چون دستشان را از دست انبیاء جدا کردند، باید بگویند خواسته مردم و اکثریت ملاک است.

در جامعه اسلامی، به دلیل اینکه دستشان را به دست انبیاء و اولیاء بدهند، می گویند هرچه خدا و معصوم بگوید؛ یعنی خواست خودشان را تابع خواست ولی و امامشان قرار می دهند.

بنابراین در این فرهنگ و بنا بر این مبنا، باید بگوییم همان طور که فرهنگ هدف، از بالا تأمین می شود، یعنی خدا و پیغمبر معلوم می کنند نه آرای مردم، بنا بر رابطه ای که بین فرهنگ و سبک زندگی وجود دارد، در سبک زندگی هم همین طور است.

بنابراین به سلیقه مردم بستگی ندارد و از بالا تعیین می شود.

منتها یک تبصره دارد.

تبصره اش این است که در مقام تحقق، ما همیشه با فرهنگ آرمانی فاصله داریم؛ یعنی تمایلات خودمان را کاملاً تابع تمایلات امامان قرار ندادیم؛ چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی.

این یعنی از فرهنگ آرمانی فاصله داریم.

وقتی کاملاً تابع نباشیم، این فاصله خالی نمی ماند، بلکه با یک چیز دیگر پر می شود، که آن خواسته و تمایلات شخصی خودمان است.

اینجا دیگر فضایی است که خودمان، فارغ از اراده ولی و امام (ع) اعمال می کنیم و دخالت می دهیم.

این واقعیتی است که هیچ وقت از آن گسسته نمی شویم.

این نقش کنشگران است.

بنابراین سیاست گذاران فرهنگی و طراحان الگوی پیشرفت، هنرشان باید این باشد که در عین اینکه جامعه را به سمت جامعه آرمانی سوق می دهند، این واقعیت را هم بشناسند.

نباید تابع و تسلیم این بخش از خواست مردم که ریشه در فرهنگ اسلامی و توحیدی ندارد بشوند.

ولی در محاسباتشان باید این مسئله را لحاظ کنند.

در نتیجه، از زاویه کنشگران اگر بخواهیم صحبت کنیم، نقش و خواسته آن ها دو دسته است: 1.

خواست و تمایلاتی که با فرهنگ آرمانی پیوند خورده و ریشه در همان دارد.

مثل اینکه می گویند ما می خواهیم صله رحم کنیم، اهل سخاوت و محبت و احسان به دیگران باشیم یا محیطی عفیفانه ای در زندگی مان تجربه کنیم.

این نوع خواست ها با فرهنگ آرمانی پیوند دارد.

2.

خواست هایی که ریشه در فرهنگ آرمانی ندارد و ریشه در فرهنگ رقیب و فرهنگ غیراسلامی دارد.

این نوع خواست ها، در طراحی سبک های زندگی به شکل واقعی و تحقق سبک های زندگی، اثر و نقش دارد.

حالا در مقابل این دو دسته، دو موضع می گیریم.

بنابراین می گوییم که آیا نقش کنشگران و اراده کنشگران اثر دارد یا ندارد؟ می گوییم بله.

منتها وقتی دقیق تر سؤال را تحلیل می کنید، دو دسته خواست وجود دارد: 1.

نسبت به دسته ای که ریشه در فرهنگ آرمانی دارد، بله.

به دلیل اینکه ریشه در فرهنگ آرمانی دارد با آن طراحی که شما برای سبک زندگی از بالا، مبتنی بر فرهنگ دینی کردید، به طور طبیعی، با هم پیوند دارند و همخوانی دارند و مؤید هم هستند.

2.

دسته ای که ریشه در فرهنگ اسلامی ندارد.

این در ستیز با فرهنگ و سبک زندگی مبتنی بر فرهنگ اسلامی است که مقاومت می کند.

وقتی که در ستیز قرار گرفت، شما وظیفه دارید به جای نادیده گرفتن یا تسلیم شدن، آن را مدیریت کنید.

بدین صورت که به تدریج، با شناخت نبض جامعه، آن را منحل کرده و تغییر بدهیم و برایش جایگزینی درست کنیم.

اساساً معتقد هستید که سبک زندگی، ساخته یا به قول جامعه شناسان، برساخته می شود یا مانند بسیاری از پدیده های اجتماعی و فرهنگی طی روندی شکل می گیرد؟ لزوماً مردم تابع آنچه طراحان و سیاست گذاران اراده می کنند، قرار نمی گیرد.

منتها دو اصل را باید با هم در نظر بگیریم و نتیجه بگیریم.

یک اصل این است که تغییر سبک زندگی یک امر تدریجی است، همان طور که تغییر فرهنگ امری تدریجی است.

یعنی اینکه ما بگوییم دستورالعمل، آیین نامه صادر می کنیم و بلافاصله اتفاق می افتد، این گونه نیست.

پسند مردم اگر اشتباه است، باید عوض بشود و اگر درست است، باید مورد تأیید و استمرار قرار بگیرد.

تغییر پسندها کار بسیار سخت و زمان بری است.

به ویژه اینکه شما بخواهید بسازید.

خراب کردن معمولاً زودتر و آسان تر اتفاق می افتد.

اصل دوم اینکه تغییر فرهنگ و سبک زندگی، مدیریت پذیر است.

خود این البته بحث جامعه شناسی پیچیده و پردامنه ای است و بعضی ها هم به جد مخالف آن هستند و آن را مدیریت پذیر نمی دانند.

این یک نظریه بنیادی است.

اگر ما بگوییم مدیریت پذیر نیست، باید بگوییم مردم را به حال خودشان رها می کنیم، خودشان هر چه پسندیدند، برآیندش یک سبک و فرهنگی را شکل می دهد.

اما اگر گفتیم مدیریت پذیر هست، آن وقت یعنی می توانیم هدف گذاری و سیاست گذاری کنیم و برای تحقق آن سیاست ها و اهداف، از طریق قانون، تخصیص اعتبارات و الگوسازی، برای جامعه هدف بسترسازی کنیم.

این ها ابزارهای مدیریتی هستند.

خوب این دو اصل را پذیرفتیم که فرهنگ مدیریت پذیر است و تغییرش تدریجی است.

اینکه شما می گویید آیا از بالا هست یا نه؟ دیریت پذیر هست، اما اینکه فکر کنیم هرچیزی که آن سیاست گذار اراده می کند، تحقق پیدا می کند، غلط است.

بستگی به خیلی از عوامل دارد، چون در مدیریتی که شما می خواهید اعمال بشود و تحقق پیدا کند، عوامل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و متغیرهای درونی و بیرونی جامعه مؤثرند.

خیلی از عوامل نقش آفرینی می کنند که یک سیاست تحقق پیدا کند.

اینکه آیا خود سیاست گذاری شما هوشمندانه و واقع بینانه بوده نیز بسیار مهم است.

برای مثال، می توانیم سیاست خوبی طراحی کنیم، اما ممکن است مناسب این زمان نباشد.

ما در سیاست گذاری فرهنگی مان این مشکل را داریم که آرمان ها را به عنوان سیاست ردیف می کنیم و این اثربخشی را از بین می برد.

مدیریت به عوامل زیادی بستگی دارد؛ عوامل پیرامونی، درونی، بیرونی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و.

این عوامل در پذیرش یا عدم پذیرش آن الگوهای سبک زندگی که شما فکر می کنید براساس اسلام طراحی کرده اید و مردم باید براساس آن زندگی کنند، دخالت می کند.

بنابراین فرآیند بودن این مسئله به معنی تاریخی بودنش درست است، اما این بدان معنا نیست که نمی توان در آن مداخله کرد.

منتها برای مداخله کردن، قیودی که عرض کردم بسیار اهمیت دارند.

آن مداخله برای اینکه مفید و مؤثر باشد، شرایطی دارد که آن شرایط را باید در نظر بگیریم.

شما در میزگردی که با آقای برنجکار داشتید، عنوان کردید که وقتی نخستین محصولات غرب به جامعه ما (مانند ماشین، کارخانه، لباس و.

) وارد شد، کم کم ذائقه را تغییر داد و وقتی ذائقه تغییر کرد، سبک ها خودشان را به جامعه تحمیل کردند.

آیا اساساً سبک ها مقولاتی تحمیل شدنی هستند یا به جهت اینکه ذائقه را تغییر می دهند، به روند زندگی روزمره مردم تبدیل می شوند؟ اساساً آیا این سبک ها هستند که ذائقه را تغییر می دهند یا نمود تغییر ذائقه، شکل گیری سبک های مختلف است؟ دو نکته در سؤال شماست.

یکی تحمیلی بودن یا نبودن پذیرش سبک ها و دوم رابطه بین تغییر ذائقه ها و تغییر سبک ها.

اینکه من در آنجا گفتم تحمیل در کشور ما اتفاق افتاد و در اثر ورود مظاهر تمدن غرب، ما کم کم سبک زندگی مان تغییر کرد، منظورم این نبود که با زور اسلحه مردم را مجبورشان کردند سبک زندگی شان را عوض کنند.

منظورم از تحمیل، ناخودآگاه بودن و منفعل بودن است؛ یعنی می خواهم بگویم که وقتی من با این مظاهر تمدنی مأنوس شدم و آن ها را در زندگی ام پذیرفتم، در دوراهی قرار می گیرم و اگر بخواهم این ها را کنار بگذارم، از آن تمتّعات و منافعش بهره مند نمی شوم و اگر بخواهم آن ها را بپذیرم، نمی توانم سنت هایم را نگه دارم.

اولاً گاهی این سؤال پیش نمی آید؛ یعنی شخص به طور طبیعی سنت هایش را فراموش می کند.

به فرضی که آدم عاقلی باشد و نگاه پشت سرش کند و بگوید چه شد و چرا این طور شد.

باز هم در سر این دوراهی ها، معمولاً افراد راه راحت تر و جذاب تر را انتخاب می کنند.

لذا من عرض کردم در یک مطالعه تاریخی و اجتماعی، ما به این نتیجه می رسیم که این جنبه و کفه ترازو غالب شده است؛ یعنی تغییر سبک زندگی ایرانی-اسلامی به زندگی غربی، آنجایی که اتفاق افتاده به صورت مستقیم و فرمایشی نبوده است، بلکه از طریق وارد کردن و مأنوس کردن مردم با مظاهر تمدن غرب، ذائقه مردم را عوض کرده اند.

ذائقه که عوض شد، سبک زندگی متفاوت را می پذیرد.

منظور از تحمیل، انفعال است.

اگر همان اول می گفتند قرار است این طور بشود، شاید مردم مقاومت می کردند؛ ولی چون این فرآیند طی شد، آن را پذیرفتند.

اما در رابطه با اینکه سبک زندگی ذائقه را عوض می کند یا ذائقه ها سبک زندگی را عوض می کند، باید گفت در واقع این دو تأثیر و تأثر متقابل دارند؛ اما تغییر ذائقه ها و پسندها، نسبت به سبک زندگی اصلی تر است.

در واقع اساساً من وقتی این سبک زندگی را قبول می کنم که ببینیم تمایلات من را بهتر محقق می کند.

مثلاً اگر یک فردی دنبال منافع فردی اش باشد، بعد می بیند که با قانون گرایی نمی سازد، چون قانون مانع می شود که زیاده خواهی کند.

بنابراین ذائقه و پسندش این است و قانون گریز می شود و این قانون گریزی به یک سبک مبدل می گردد.

این سبک در زندگی اش قالب می شود و هرجا می رود سعی می کند قانون را دور بزند.

البته این تأثیر اصلی است، ولیکن اگر در مقام تحقق برای اینکه بتوانید پسندها را عوض کنید، یک وقت بیانیه می دهید و سخنرانی می کنید و یک وقت بسترسازی عینی می کنید و الگوهای عینی را اصلاح می نمایید؛ یعنی نظامات و محصولات سبک زندگی و به عبارت دیگر، فرهنگ زنجیره ای که در بحث قبلی مطرح شد.

شما در مقام تحقق، باید بتوانید از طریق محصولات و ساختارها، سبک های مطلوب را اشاعه بدهید و از طریق این سبک هایی که وارد زندگی مردم می شود، پسندهایشان را مدیریت کنید.

اینجا هم می توانیم بگوییم بین مقام طراحی و تحقق، در بیان ارتباط بین پسند و سبک زندگی، فرق است.

جدای از این بحث های نظری، اگر بخواهیم زندگی روزمره مردم را نگاه کنیم، حال خوب یا بد، در جامعه ما با فرهنگ مدرن، تغییر ذائقه یافته است.

در این میان بحث آپارتمان نشینی و بحث هایی که شما فرمودید این فرهنگ نسبت به مقولاتی برای مردم نیازسازی کرده، مطرح است.

ما برحسب اعتقاداتمان درباره سبک اسلامی صحبت می کنیم که لزوماً با آن ذائقه سازگار نیست.

در شرایط فعلی، باید چه کنیم؟ آیا این را ادامه بدهیم یا نه؟ اول ایجاد خودآگاهی است که ما بدانیم و قدرت تشخیص پیدا کنیم که چه بخش هایی از زندگی ما تحت تأثیر فرهنگ بیگانه شکل گرفته است و این عادات و سبک ها و این رفتارها و نظام های رفتاری برای فرهنگ ما نیست.

یا حتی یک جاهایی آن ها در جهت اهداف باطل خودشان، انضباط هایی را رعایت می کنند که ما در جهت اهداف درست خود، آن ها را رعایت نمی کنیم.

به عبارت دیگر، در جاهایی از آن ها عقب تر هستیم.

این ها را بشناسیم خود شناختن این موارد پنجاه درصد مسئله را حل می کند.

مثل بدنی است که میکروب واردش شده است، نمی دانسته ولی الآن می فهمد.

خود توجه به این امر و اطلاع از این مطلب، پنجاه درصد راه است.

پس فهمیدن ارباب فرهنگ و فهماندن به آحاد جامعه، نسبت به اینکه کجای زندگی ما اسلامی است و کجای آن التقاطی است، خودش یک گام اساسی است که نباید آن را دست کم بگیریم.

البته باید به دنبال اقدامات کوتاه مدت و بلندمدت باشیم.

در شکل کوتاه مدت، شما می توانید اموری را از طریق وضع مقرراتی، بلافاصله مدیریت کنید.

در میان مدت، باید بتوانیم به طراحی سبک ها و طراحی الگوی پیشرفت و در حقیقت الگوی پیشرفت موقت و دوران گذار و میان مدت دست پیدا کنیم و براساس آن، بهینه سازی کنیم و سیاست گذاری را مدیریت کنیم.

در برنامه بلندمدت هم باید در نظام معرفت دینی مان تحول اتفاق بیفتد، تحول به معنی اینکه کامل بشود، نه اینکه آنچه در اختیار داشتیم باطل بوده و غلط بوده و حالا آن ها را باید کنار بریزیم و چیز دیگری جای آن بگذاریم، بلکه باید آن را کامل کنیم؛ به گونه ای که بتواند ناظر به این نیازمندی ها باشد.

همچنین باید علوم انسانی اسلامی تولید بشود.

اگر علوم انسانی اسلامی درست نشود، جامعه علمی ما سبکی از زندگی را توصیه می کند که ریشه در فرهنگ دینی ما ندارد و تعارض فرهنگی در جامعه ایجاد می شود؛ چنان که اتفاق افتاده است.


کلید واژه ها: سبک زندگی - زندگی - سبک زندگی اسلامی - اسلامی - جامعه - معماری - فرهنگ - ایرانی - سبک معماری ایرانی - مردم - اجتماعی - فرهنگستان علوم - معماری ایرانی - سرمایه گذاری - تبلیغ - صورت - شاخص - هایی - متفاوت - قوانین - مدیریت - سرمایه - برنامه - رابطه - ترکیب - انسان - معاون - علوم - محیط - منفی

آخرین اخبار سرویس:
حضور دسته جمعی بازیگران سر مزار بازیگر جوان/عکس

احراز جانبازی متقاضیان الکترونیکی می شود

یادداشت/ صباح زنگنه صراحت؛ پایه هر نوع صلح در جهان اسلام

کاوس روحی برندق، صالح قربانیان شیوه های اجتماعی سیاسی امیرمومنان (ع) در جهت جذب و هدایت مخالفان

عتیقه ژاپنی در تهران!/ عکس

مجلس بزرگداشت افسر دوم نفتکش سانچی در کرمان

حکم حبس برای تکفیری مونته نگرو

چگونه توطئه های واشنگتن را خنثی کنیم رصد هوشمندانه

محمد علی حاجی ده آبادی, محمدخلیل صالحی, محسن مرادی حسن آبادی موقعیت داشتن تعقیب در نظام کیفری ایران با نگاهی تطبیقی

نقش نظریه اعتباریات در جایگاه شناسی علم انسان شناسی - بخش دوم و پایانی نظام فلسفی طباطبایی و علم انسان شناسی

یاد بگیریم راضی باشیم به رضای خدا

تحقق اقتصاد مقاومتی در گرو حمایت مردم از تولیدکنندگان داخلی

خودم را تکرار نمی کنم

پیشنهاد حرفه ای ها برای سفر در سال 2018

نیما ولی بیگ، فرزانه کریمی مطالعه مقایسه ای اجزای کالبدی نخستین مساجد ایرانی براساس کاربرد عناصر بصری

سردار سپهر: ایران چهارمین قدرت سایبری جهان است

شناسایی ابعاد توسعه مدیران در شرکت های طراحی مهندسی

حسین فرزانه پور، ناصر یوسف زهی کاربست تاریخی نظریه نخبگان و آسیب شناسی نقش کارگزاران بر شکنندگی دولت های افغانستان‎ ‎

پشت پرده سیاست های انتخاب عکس در «گاردین»

علیرضا غفاری، مصطفی ازکیا برساخت اجتماعیِ خلاقیت تحلیلی جامعه شناختی از دیدگاه اساتید و فارغ التحصیلان رشته جامعه شناسی و کامپیوتر درباره پژوهش خلاقانه

یادداشت/ حسن کربلایی حاشیه چیست، متن کدام است؟!

قذف چیست و حد قذف چگونه اجرا می شود؟

تیپ جدید شاه ماهی استقلال+عکس

سید ابراهیم قدسی, شهروز نوروزی نسبت سنجی مسئولیت رانندگان بر پایه درجه تقصیر آنان

خواب نماینده پارلمان انگلیس در مجلس

واقعا این خانه «نیما یوشیج» است؟/ عکس

توهین بیشرمانه «آمدنیوز» به شهید حججی ! + عکس

طرح های 3 ارگان نظامی برای ارتقا توان دفاعی

غلامرضا شمس مورکانی، حامد عباسی کسانی آسیب شناسی و اثربخشی انتقال آموزش به محیط کار

آسیب شناسی فراجناحی ناآرامی ها/بازدید از اوین، گذر از ابهامات/نشانه های 2 بیماری مزمن بودجه ای/چند پیشنهاد برای فقر زدایی/آینده سیاسی احتمالی جهانگیری

محمد عجم منازعه صحرای غربی و کشمیر در پرتو حق تعیین سرنوشت‎

میرابراهیم صدیق، ناصر مولایی نقش دموکراسی خواهی و گروه های تحول طلب در انقلاب 2011 مصر‎

مردم ایران با نظام ولایت فقیه پیوند خورده اند

توافق ترکمنستان و پاکستان برای سرمایه گذاری مشترک در زمینه های اقتصادی و فناوری اطلاعات

عکس جدید احسان علیخانی با تیپی متفاوت

از تحریم تا شکنجه عکس العمل بعثی ها در مقابله با پیروزی رزمندگان

نجمه احمدآبادی آرانی، مهران فرج الهی، علی عبداله یار تبیین دلالت های اندیشه ریزوماتیک ژیل دلوز با نظر به کاربرد آن در بهبود خلاقیت نظام آموزشی ایران

نوبخت: در کشور انسان هایی را داریم که زندگی شان نمی گذرد

نجات یک اعدامی با کمک محسن چاوشی + فیلم

کیومرث کلانتری, رضا رضایی, جواد مصلحی آگاهی و توجه در رکن روانی قتل عمدی در نظام حقوقی ایران و آمریکا

نکاتی برای پوشیدن کت چرم زنانه

6 نشانه که همسرتان به اجبار عاشق شماست!!

5 فعالیت که از زوال عقل جلوگیری می کند

توصیه های تغذیه ای برای ایام نوروز

سریال عجیب در پرسپولیس/ متهم گریخت!

"خدا" واژه ای که میان زندگیمان گمش کرده ایم

صدور کیفرخواست سارقان مسلح طلافروشی گچساران

بدترین مکان زمین از زبان امام علی(ع)

تلنگر بهلول به هارون و قدرت دنیوی او

پربحث ترین اخبار خبرگزاری فارس در 26 دی

زندگی روزمره در جزیره هرمز

مهدی عبادی، علی بیات، حسن حضرتی مدرسیان و رویارویی عثمانی ـ مملوکی

زیباترین حکایت های کوتاه و پندآموز

برخی از مدارس علمیه ایلام استیجاری هستند/ نیازمند موقوفات در استان هستیم

مسلمان: دایی کمال ایشالا با قدرت میای+عکس

مجید قاسمی ، کیوان صالحی بازنمایی موانع و چالش های رشد و بالندگی اعضای هیئت علمی جدیدالاستخدام

همایش نکوداشت سالروز« آذری های مسلمان جهان » در دانشگاه محقق اردبیلی برگزار می شود

بیانیه بسیج دانشجویی دانشگاه های اردبیل به مناسبت 19 ژانویه: 19ژانویه سالروز بازیابی هویت اسلامی آذربایجان است

دیدار نماینده رهبری در سوریه با رییس عالی کلیسای مسیحی ارتدوکس

فرار محمدرضا پهلوی به روایت تصویر

محمد تقی زاده انصاری تحول سیاست خاورمیانه ای هند در پرتو استراتژی نگاه به غرب‎

وزیر فرهنگ: امیدواریم جدول 17 به لایحه بودجه برنگردد/ تا الان فشاری وجود ندارد

هجوم مدعیان اخلاق به روحانی با استناد به تحریف خودساخته

ربات های خبرنگار؛ تهدید یا فرصت برای آینده حرفه خبرنگاری؟!

انتقاد شدید شاهین صمدپور از ضعف اطلاع رسانی در ماجرای سانچی+فیلم

خداحافظی یاران عرفات با شاخه زیتون

سید اسماعیل هاشمی، سمیرا شایان امین، علیرضا حاجی یخچالی، عبدالزهرا نعامی تاثیر آموزش فرآیند حل مساله خلاق بر خلاقیت و نوآوری کارکنان

کتاب روابط دیپلماتیک جمهوری دموکراتیک آذربایجان و ایران منتشر شد

بزرگ ترین محموله کوکایین در سریلانکا به آتش کشیده شد +تصاویر

وقوع آتش سوزی مهیب در پاریس

خلأ آموزشِ مطلوب پژوهشگری در حوزه را پر کنیم

آیت الله سید حسن عاملی در نشست تخصصی 19 ژانویه: ما برای صیانت از تاریخ و هویت واقعی وارد مقوله 19 ژانویه شده ایم.

جدی ترین چالش شهرداری ها کمبود منابع مالی است

اولویت کارگروه دستمزد شورای عالی کار اعلام شد

نشست تخصصی 19 ژانویه " روز آذری های مسلمان جهان" در تبریز برگزار شد

شعبده بازی جدید ترامپ!

پدیده برهنگی آسیب بزرگی به جامعه بشری وارد می کند

کاظم مجتبایی ,اسکندر مومنی ,محمدعلی عامری‎ ‎ راهبردهای انتظامی نقشه مهندسی فرهنگی کشور در زمینه ارتقای نظم و امنیت عمومی

هم افزایی و اتحاد جهان اسلام از طریق نشست بین المجالس اسلامی

آتش سوزی سوپر مارکت 6 طبقه در چین+فیلم

این پسره نماز نمی خونه... !

پربیننده ترین اخبار خبرگزاری فارس در 24ساعت گذشته

محمد امیر احمدزاده، مائده بایرام دانش کشاورزی در اندلس بر مبنای الفلاحه الاندلسیه ابن عوّام

خبر بد قدرت تفکر منطقی را از انسان می گیرد

هفت ویژگی افرادی که ذهن قوی دارند

رهبر معظم انقلاب: قدس بلاشک پایتخت فلسطین است / خواب پریشان چینی ها برای ایران / پیشروی بازار مسکن بدون جهش قیمت

وداع با دریادلان گیلانی

کمک 65 میلیون دلاری امریکا به پناهجویان فلسطینی تعلیق شد

قدس بلاشک پایتخت فلسطین است +عکس نوشت

گزارش سازمان اطلاعات سپاه درباره اغتشاشات اخیر

آثار به جامانده از انفجار بر کشتی کریستال + عکس

به یاد دریانوردان کشتی سانچی + تصاویر

سمیه شالچی، مرضیه شجاعی، حمیدرضا فرهنگی بازسازی شهری، تصویر تهران و تجربه بیگانگی

دریافت عوارض در آزادراه قزوین-زنجان ممنوع شد

عباسعلی رهبر، بیژن کیانی شاهوندی بررسی نسبت اخلاق و سیاست در رویکرد تطبیقی دانشمندان غربی و مسلمان

استاد مکتب نجف اشرف: طبیعات فلسفه از زمره خرافات است/ با تحصیل آن مخالفم

لابی بس است/در انتظار طرح تحقیق و تفحص از شهرداری دوران قالیباف و اجرای عدالت

لابی بس است؛ در انتظار طرح تحقیق و تفحص از شهرداری دوران قالیباف و اجرای عدالت

ادای احترام به جانباختگان نفتکش سانچی

گفت و گوی تلفنی پنس و اشرف غنی/حمایت از اصلاحات سیاسی

ضرورت های سبک زندگی ایرانی-اسلامی تغییر فرهنگ و سبک زندگی، مدیریت پذیر است

ضرورت های سبک زندگی ایرانی-اسلامی تغییر فرهنگ و سبک زندگی، مدیریت پذیر است