مطالب مرتبط:
سوچی 2 دسامبر میزبان کنفرانس گفت وگوی ملی سوریه
آتش نفتی امریکا به جان برجام/ هند، کره جنوبی و اروپا خرید نفت از ایران را کاهش دادند
تلاش واشنگتن برای دوری اتحادیه اروپا از ایران/ تبعات ناشی از لغو برجام بیشتر متوجه اروپا است تا آمریکا
تلاش واشنگتن برای دوری اتحادیه اروپا از ایران/ تبعات ناشی از لغو برجام بیشتر متوجه اروپا است تا آمریکا
میوه هوایی برجام نرسید
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 29 آبان 1396 ساعت 16:252017-11-20سياسي

گفت وگوی ملی از مذاکرات برجام سخت تر است


یک فعال سیاسی اصلاح طلب معتقد است که گفت وگوی ملی از مذاکرات برجام سخت تر است.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، مشروح گفت وگوی جامعه فردا با محسن میردامادی را در ادامه می خوانید: بحث گفت وگوی ملی مدتی است که در فضای سیاسی ایران مطرح شده و نام های مختلفی نیز روی آن گذاشته شده است.

از آشتی ملی که رییس دولت اصلاحات مطرح کرد تا صلح دوفاکتو که اخیرا بهزاد نبوی پیشنهاد داده است.

اخیرا خبرهایی مبنی بر حل مسئله حصر به گوش می رسد که به اعتقاد بسیاری این را می توان یک قدم بزرگ برای محقق شدن گفت وگوی ملی میان جناح های کشور دانست.

با این حساب قدم بعدی و برنامه اصلاح طلبان برای پیشبرد مسئله گفت وگوی ملی چیست؟ طبعا پیشنهادی که آقای نبوی دادند و پیش از آن هم آقای خاتمی این مسئله را تحت عنوان آشتی ملی مطرح کردند، اگر محقق شود منافع بسیاری را برای کشور همراه خواهد داشت.

شاید اگر پیش از این چارچوبی برای گفت وگوی ملی میان جناح های سیاسی کشور برقرار شده بود و در آن دیدگاه های متفاوت به رغم اختلافات به بحث می نشستند و اشتراکات خود را پیدا می کردند، کشور هم در سال های اخیر دچار چنین خسارت های سنگینی نمی شد.

حتی می توان گفت اگر چنین چارچوبی در سال های گذشته شکل گرفته بود، اختلاف ها به این صورت که امروز وجود دارد، اصلا پدید نمی آمد.

اگر به سال های دورتر بازگردیم، حتی به دوران اصلاحات، چرا فضای گفت وگو میان جناح های کشور فراهم نشد؟ اینکه از ابتدای انقلاب و تشکیل نظام جمهوری اسلامی نتوانستیم چارچوب شکل گیری ائتلاف و تفاهم را تعریف و به جلو حرکت کنیم، به دلیل ماهیت انقلاب است.

اصولا انقلاب ها نوعا تا قبل از پیروزی در اجماع سازی علیه دشمن مشترک موفق عمل می کنند ولی پس از پیروزی به دلیل نگاه صفر و صدی که دارند بیشتر گرایش به تقابل دارند تا تفاهم.

در واقع این طبیعت همه انقلاب هاست که در برداشتن چیزی که موافق آن نیستند موفق تر عمل می کنند ولی در ساختن آنچه می خواهند و لازمه اش ایجاد تفاهم و ائتلاف سازی است چندان موفق نیستند.

اگر ما می توانستیم چنین فضا و چارچوبی را شکل دهیم که به طور طبیعی در بسیاری از کشورها وجود دارد، طبعا خیلی از اتفاقات تلخ در کشور رخ نمی داد.

البته نباید این نکته را از نظر دور نگه داشت که فضای طبیعی گفت وگو معمولا در کشورهایی وجود دارد که انقلاب نداشته اند یا از آن مدت قابل توجهی گذشته است، در کشورهایی که از طریق انقلاب تحول مهمی در آنها صورت گرفته است، تا مدت ها چارچوب های تفاهمی و اجماع سازی خیلی کم دیده می شود یا اصلا وجود ندارد.

وقتی در تاریخ پس از انقلاب خودمان هم حدود چهار دهه عمر آن دقیق می شویم، شاهد هستیم که هر چه از انقلاب جلوتر آمدیم همیشه یک بخشی را از مسیر حذف کرده ایم و در برخوردهای حذفی موفق بوده ایم.

اما در جاهایی که باید تفاهم می کردیم و در معرض تهدیدات خارجی یا مشکلات عمیق داخلی بودیم واقعا ناموفق عمل کرده ایم.

پس با این حساب می توان گفت از ابتدای انقلاب ارتباط میان جناح های سیاسی کشور قطع بوده و هرگز فضای گفت وگو میان آنها ایجاد نشده است؟ تقریبا همین طور است.

تنها تفاوتی که وجود دارد این است که در ادوار مختلف زمانی جناح بندی های سیاسی در کشور تغییر پیدا کرده و هرگز مذاکراتی برای حل و فصل وجود نداشته است.

مثلا یک دوره ای این تقابل بین انقلابیون و دولت موقت و مرحوم بازرگان وجود داشته و هیچ تفاهمی هم صورت نگرفت، دوره دیگری این تقابل با بنی صدر بود و دوباره تفاهمی صورت نگرفت.

هر چه جلوتر می آییم این تقابل ها وجود دارد تا پیش از دوره اصلاحات که جریان چپ و راست در کشور شکل گرفت و پس از دوره اصلاحات به نام اصلاح طلب و اصولگرا تغییر نام پیدا کرد.

من هر چه جست و جو کردم هیچ وقت نمونه ای را نیافتم که سران جناح چپ و راست کنار هم نشسته باشند و با گفت وگو مسائلشان را حل کرده باشند؛ حتی مسائلی که روی آنها اتفاق نظر دارند.

بالاخره ما ممکن است در 60 یا 70 درصد مسائل با هم اتفاق نظر داشته باشیم و تنها در 30 درصد مسائل اختلاف نظر وجود داشته باشد اما همیشه این اختلاف ها بود که برجسته می شد نه مشترکات و سران جناح های مختلف هم معمولا از طریق رسانه ها با یکدیگر سخن می گفتند.

این مشکل امروز هم وجود دارد.

در سال های اخیر مسئولان رده بالای نظام و سران قوا از طریق رسانه ها پاسخ یکدیگر را می دهند و برای مردم به طور جدی این سؤال پیش آمده مسئولان که با یکدیگر دیدار دارند و می توانند پشت پرده اختلافشان را حل و فصل کنند چرا آنقدر در رسانه ها بحث می کنند و پاسخ یکدیگر را می دهند؟ به نظر من این مسئله به خاطر طبیعت انقلاب و باقی ماندن آن نگاه صفر و صدی است.

معمولا پس از اینکه انقلاب ها صورت می گیرد، به مرور زمان نظام حاکم به تدریج تبدیل به یک نظام نرمال می شود و رفتار آن متعارف می شود اما باید این واقعیت را پذیرفت که ما در مواردی هنوز متعارف نشده ایم.

امروز هم هنوز شرایط اینگونه است که در موارد اختلافی به جای اینکه سر یک میز مذاکره صورت بگیرد و تلاش کنند مشکلات را کمتر کنند، دو طرف در رسانه ها سخن می گویند.

وقتی این اتفاق می افتد و امکان مذاکره بین طرف های مختلف که چارچوبی به نام نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی را قبول دارند، صورت نمی گیرد، عملا کسانی میدان پیدا می کنند که از اختلاف بهره برداری می کنند و سودشان در اختلاف افکنی و تشدید آن است.

نبود فضای گفت وگو یکی از مهم ترین کمبودهای نظام و فضای سیاسی ما محسوب می شود.

چرا نباید فضایی برای گفت وگو میان جناح های سیاسی کشور وجود داشته باشد که اختلاف ها که هیچ حتی بر سر اشتراکات مان هم نتوانیم گفت وگو کنیم؟ شاید اگر مسیر خوبی طی می شد مجمع تشخیص مصلحت نظام می توانست چنین چارچوبی باشد که در آنجا دیدگاه های مختلف مطرح شود و حتی الامکان حل و فصل شود اما مسیری طی شد که آنجا هم نتوانست چنین جایگاهی را به دست بیاورد.

اگر ما چنین فضا و حتی اراده ای را داشتیم که با یکدیگر به گفت وگو بنشینیم، بی شک می توانستیم از وقوع بسیاری از اتفاقات جلوگیری کنیم.

اگر فضای گفت وگو وجود داشت هرگز با حوادث تلخ و خسارت بار سال 88 رو به رو نمی شدیم.

بدون تردید ما مسائل داخلی زیادی را برای گفت وگو داریم اما مسئله اینجاست که در مقاطعی نیاز به گفت وگو بیش از گذشته احساس شده است.

امروز موضوع تهدید خارجی بسیار جدی است و به باور من از ابتدای انقلاب تا امروز هرگز با چنین تهدید جدی خارجی مواجه نبودیم.

در طول این دهه ها ما همیشه مشکلاتی با آمریکا و در منطقه داشته ایم اما اتفاقی که امروز با آن مواجه هستیم، تشکیل یک دولت رادیکال در آمریکاست که حتی قابل مقایسه با رادیکال ترین دولت های آمریکا در گذشته نیست.

از سوی دیگر در عربستان یک حاکمیت رادیکالی به وجود آمده که از ابتدای انقلاب تا به حال چنین تندروی و ضدیتی علیه ایران در عربستان وجود نداشته و در اسراییل هم رادیکال ها حاکم هستند.

این مثلث در ضدیت با ایران بسیار جدی است و همین شرایط این نیاز را برای ما بیشتر کرده که در داخل با انسجام بیشتری حرکت کنیم و طبیعتا لازمه این امر تعریف چارچوبی برای صحبت و گفت وگوی بیشتر است.

البته این موضوع تنها درباره مسائل خارجی صادق نیست.

امروز در داخل کشور با بحران هایی همچون فساد اقتصادی، بیکاری، بحران آب و امثال آن رو به رو هستیم که همه اینها جزء مسائلی است که نیاز به راه حل های فراجناحی دارند و اصولا بدون اجماع قابل حل نیستند.

برای رسیدن به این اجماع نیازمندیم که مقدماتش را آماده کنیم و گفت وگو و بالا بردن آستانه تحمل، مقدمه اجماع است.

لازمه این کار هم این است که از بدبینی هایمان کم کنیم.

من معتقدم اگر جناح ها راه گفت وگو را باز کنند و سر یک میز برای مذاکره بنشینند متوجه می شوند در بسیاری از مسائل دچار توهم بوده اند و جناح مقابلشان آن غولی نیست که در ذهنشان ساخته اند.

شما به مسائل 88 اشاره کردید.

شرایط کشور بعد از آن اتفاقات به گونه ای پیش رفت که هیچ فضای گفت وگویی وجود نداشت اما من می خواهم به سال های پیش از 88 بازگردم، به سال هایی که حزب مشارکت فعال بود و شما هم به عنوان دبیرکل این حزب در راس کار حضور داشتید.

در آن سال ها ارتباط شما با اصولگرایان چگونه بود؟ اصلا ارتباطی بین احزاب اصلاح طلب و به ویژه حزب مشارکت با سایر احزاب اصولگرا وجود داشت؟ در آن سال ها ارتباط مختصری وجود داشت و بی تأثیر هم نبود.

در آن سال هایی که حزب مشارکت فعالیت داشت، مهم ترین تشکل اصولگرایی که وجود داشت و به نظرم هنوز هم به عنوان مهم ترین تشکل اصولگرا فعال است که ساختار حزبی دارد، حزب موتلفه است که در واقع می تواند مانند یک حزب رفتار کند و قابل مذاکره است.

ما در آن زمان جلسات متعددی میان مشارکت و موتلفه برگزار کردیم که منجر به مکاتباتی میان آقای محمدرضا خاتمی به عنوان دبیرکل مشارکت و مرحوم آقای عسگراولادی در موتلفه شد.

اما نکته دیگری هم وجود دارد که در تعامل و گفت وگو باید مورد توجه قرار داد، اینکه کسانی که در طرفین صحبت می کنند بتوانند تصمیم گیر باشند و به آن عمل کنند.

امروز در جناح اصولگرا این مشکل وجود دارد که در میان احزاب و گروه هایشان و حتی چهره های برجسته شان هیچ کدام نمی توانند تصمیم نهایی را بگیرند و این مشکل بزرگی است.

امروز در میان اصلاح طلبان وقتی بحث و صحبتی صورت بگیرد و آقای خاتمی روی موضوعی توافق کند، همه اصلاح طلبان آن را می پذیرند حتی اگر برخی از آنها موافق نباشند و یا انتقاداتی به آن تصمیم داشته باشند.

چنین نقشی در مجموعه اصولگرایان وجود ندارد.

یک زمانی آقای ناطق نوری کمی رقیق تر از آقای خاتمی در این جناح، این نقش را در اصولگرایان داشتند اما اصولگرایان به دلیل تغییراتی که به ویژه در دوران آقای احمدی نژاد داشتند و اختلاف جدی میانشان پیش آمد، درون خودشان امکان تفاهم را نمی بینند و هنوز نمی توانند با صدای واحد صحبت کنند و تصمیم بگیرند.

این مسئله یک مقدار کار را درآن جناح مشکل می کند، ضمن اینکه قبل از این ابتدا باید اراده تفاهم و گفت وگو وجود داشته باشد.

اگر چنین اراده ای در جناح اصولگرا به وجود آمد، آن زمان است که اصولگرایان این مشکل خود را مرتفع سازند و برایش راه حلی پیدا کنند.

تجربه آن دوران و همان ارتباط اندک میان حزب مشارکت و حزب موتلفه نشان داد که وقتی دو طرف به گفت وگو می نشستند متوجه می شدند که اختلاف غیرقابل حلی میانشان وجود ندارد و می توانند بر سر مسائل بیشتری هم به تفاهم برسند.

متاسفانه بنا به دلایل مختلف این ارتباط قطع شد و ادامه پیدا نکرد.

چرا این ارتباط ادامه پیدا نکرد؟ دلیل اصلی اش روی کار آمدن دولت احمدی نژاد بود که فضای جامعه را به سمت تقابل پیش برد تا تفاهم.

از زمانی که بحث گفت وگوی ملی یا پیش تر آشتی ملی از سوی جریان اصلاح طلب مطرح شد، استقبال از سوی اصولگرایان درباره این مسئله کم رنگ بود.

فکر می کنید دلیل این موضوع چیست؟ اینکه می گویید چهره تصمیم ساز در این جریان حضور ندارد دلیل این سکوت است یا اینکه جریان اصولگرا چندان به ضرورت این مهم پی نبرده است؟ به نظرم دو دلیل برای این موضوع وجود دارد.

اول اینکه برای پاسخ به چرایی این موضوع باید تعبیر فراتری از اصولگرایی به کار برد و گفت رقبای اصلاح طلبان، زیرا رقبای اصلاح طلبان تنها اصولگرایان نیستند.

در عرصه سیاسی امروز غیر از جناح های سیاسی که به نام اصولگرا و اصلاح طلب شناخته می شوند، نهادهای موثری هم مانند نهادهای امنیتی وجود دارند که در تصمیمات سیاسی بسیار تاثیرگذار هستند، به خصوص تاثیرشان در طیف اصولگرایان بیشتر هم هست.

دلیل دیگر این است که آن بخش از اصولگرایان که در گروه ها و احزاب فعال هستند تصور می کنند آنها نمی توانند بسیاری از تصمیم ها را بگیرند، حتی اگر اکثریتشان بر تصمیمی توافق کنند اما باز فکر می کنند تصمیم گیر آنها نیستند و دیگرانی هم در آن نقش آفرینی می کنند.

آن دیگرانی هم که نقش اساسی دارند نیازی به مذاکره و گفت وگو نمی بینند زیرا تصور می کنند در مذاکره و گفت وگوی ملی ممکن است چیزهایی را از دست بدهند.

شما به عنوان چهره ای اصلاح طلب چنین تصوری دارید؟ یعنی فکر می کنید اگر باب گفت وگوی ملی باز شود طرف مقابل چیزهایی را از دست خواهد داد؟ من چنین تصوری ندارم و اتفاقا فکر می کنم پذیرفتن مذاکره و ورود به این پروژه ملی به این معناست که کسانی که وارد مذاکره می شوند، منافع طرف مقابل را بپذیرند و درنظر آورند و تلاش کنند در میان گفت وگو منافع مشترک را پیدا کنند و بر آنها به توافق برسند.

اینجا می خواهم بحثی را مطرح کنم که چندان هم بی ارتباط با این موضوع نیست.

در بحث گذار به دموکراسی مبحثی وجود دارد که می گوید گذار به دموکراسی درصورتی موفق خواهد بود که منافع فرادستان را هم لحاظ کند.

این جمله به معنی آن است که حتی منافع کسانی هم که از دموکراسی هراس دارند باید دیده شود.

اگر کسانی که فرادست تلقی می شوند (در این بیان منظور کسانی هستند که بسیاری از ارکان قدرت را در دست دارند) احساس کنند در گذار به دموکراسی همه چیز را از دست می دهند؛ طبیعی است که مخالف باشند.

باید مسیری را تعریف کرد که منافع همه در نظر گرفته شود و همه تا حدی از ایده آل های خود عدول کنند تا بتوانند در چارچوب های مشخصی به توافق برسند.

امروز در این مسیر چنین مسئله ای وجود دارد.

اینکه من می گویم بعضی از طرف های مذاکره به این دلیل حاضر به گفت وگو نیستند که تصور می کنند منافعی را از دست خواهند داد؛ یک واقعیت است و ما باید چارچوبی را تعریف کنیم که همه در آن چیزی به دست بیاورند البته نباید فراموش کرد که اگر منافع ملی، تمامیت ارضی، رفع کردن تهدیدهای خارجی و حل بحران های جدی داخلی را درنظر بگیریم در این گفت وگو و تفاهم عمومی همه چیزهایی را به دست می آورند و منافعی خواهند داشت و اینگونه نیست که کسی بازنده باشد؛ اما متاسفانه برای برخی هنوز این فرهنگ نهادینه نشده که منافع همه در منافع ملی مندرج است و هنوز تفاهم، اجماع سازی و ائتلاف سازی را نیاموخته ایم.

اینها کارهایی است که ظاهرا ساده به نظر می رسد اما در عمل بسیار پیچیده و سخت است.

به نظر من مذاکرات داخلی و گفت وگوی ملی بسیار سخت تر از برجام است اما نه به این معنا که امکان پذیر نباشد.

به هر حال طرف های مختلف در کشور باید به این باور برسند که منافع کشور و همه جناح های سیاسی در این است که چنین مسیری طی شود.

به هر حال مسیر دشواری در پیش خواهد بود اما رسیدن به تفاهم مشترک امکان پذیر است و ارزش تحمل سختی را دارد.

فرض کنیم فضا برای گفت وگو با جناح مقابل فراهم شده است و همه پای میز مذاکره آماده شده اند.

به نظر شما مهم ترین محور در عرصه داخلی برای مذاکره با اصولگرایان چیست؟ در مسائل داخلی برخی مباحث سیاسی وجود دارد که ما حتما می توانیم روی آن به تفاهم برسیم و برخی مسائل اجتماعی نیز به همین ترتیب می تواند در اولویت و نقطه تفاهم باشد.

اما در سال های اخیر، مکرر درباره این مسئله صحبت شده است که نهادهای انتخاباتی ما از مجلس شورای اسلامی تا شوراهای شهر و روستا، کارآمدی و سلامت لازم را ندارند و انتظارات و توقعات را برآورده نمی کنند و به نوعی تضعیف شده اند.

در موارد قابل توجه کسانی که با رای مردم وارد این نهادها می شوند، پس از انتخابات چندان کاری به مردم ندارند و به دنبال منافع خودشان می روند.

نمونه هایی از این دست هم کم نبوده است و گفته شده که برخی از افراد اقوام و نزدیکان خود را در پست هایی می گمارند.

البته در این زمینه مسائل بیشتر و مهم تری هم وجود دارد که افراد به دنبال منافع خود می روند.

امروز همه این مسئله را به عنوان آسیب قبول دارند و چه اصولگرا و چه اصلاح طلب بر سر این موضوع اتفاق نظر دارند.

من در این مدت دیده ام که آقای باهنر در این زمینه اظهارنظرهایی کرده اند و گفته اند که افراد با تکیه بر رای مردم و با اعتبار یک جناح به مجلس راه پیدا می کنند اما به دنبال کار خودشان می روند.

اصلاح طلبان هم مکرر درباره آن صحبت کرده اند.

دلیل این ماجرا این است که نظام انتخاباتی ما نظامی نیست که بعد از انتخابات، منتخبان را زیرنظر بگیرد که از چارچوب ها و قول و قرارهای تعیین شده خارج نشوند.

لازمه این موضوع، این است که نقش احزاب در انتخابات پررنگ تر شود و انتخابات شکل حزبی به خود بگیرد.

البته ما فاصله زیادی با انتخابات حزبی به سبک کشورهای توسعه یافته سیاسی داریم، زیرا احزاب قدرتمند نداریم و این دو مورد با یکدیگر در تعامل هستند.

در واقع زمانی که ما انتخابات حزبی داشته باشیم، احزابمان تقویت می شوند و درباره احزاب مکرر می شنوید که در رای اعتماد اخیر و در رای به آقای بیطرف به عنوان وزیر پیشنهادی نیرو این مسئله بسیار مطرح شد که بسیاری به دنبال منافع خودشان بودند و اینگونه نبود که ایشان وزیر نالایقی باشند و یا اینکه صرفا به خاطر مباحث تخصصی به او رای نداده باشند.

در استیضاح های وزرا هم وضع به همین گونه است.

در شروع کار مثلا 50 نماینده نامه استیضاح را امضا می کنند اما به مرور زمان یکی یکی امضاهای خود را پس می گیرند تا استیضاح منتفی شود.

در واقع ابتدا امضا می کنند و پس از اینکه امتیازی از وزیر می گیرند امضای خود را پس می گیرند.

در صورتی که اگر ساختاری حزبی وجود داشته باشد، حزب است که تصمیم می گیرد وزیری را استیضاح کند و وقتی چنین تصمیم گرفت، تمام نمایندگان آن حزب باید از تصمیم تشکیلاتشان حمایت کنند و نمی شود به صورت فردی با وزیر مذاکره کنند و بده و بستانی صورت گیرد و تصمیم شان تغییر کند، در رای اعتماد اولیه هم اینگونه است.

اگر بناست به وزیری رای اعتماد داده شود، احزاب تصمیم می گیرند به کدام وزیر رای اعتماد دهند و کدام را رد کنند و نمایندگانی که با اتکا به یک حزب وارد مجلس شده اند موظفند به تصمیم حزب پایبند باشند و مسائل از شکل فردی خود خارج می شود و در یک چارچوب ساختاری و نهادی قرار می گیرد.

اینها مسائلی است که می توانیم در پروژه گفت وگوی ملی روی آنها به تفاهم برسیم و کارآمدی شورا و پارلمان را در یک دیالوگ متقابل بالا ببریم که مجلس جایگاه خود و آن نقشی که در یک نظام دموکراتیک داراست را پیدا کند و مفاسد هم چندان امکان بروز پیدا نکنند.

اینها مسائلی است که می توان با جناح مقابل به بحث گذاشت.

طبعا مسائل بیشتری هم وجود دارد.

بحران هایی که در مسائل مهم داخلی کشور وجود دارد با تفاهم جناح های مختلف و اجماع سازی قابل حل است.

اگر ما مشکل بیکاری، بحران آب یا صندوق های بازنشستگی و امثال آن را داریم واقعا بدون اجماع داخلی نمی توانیم آنها را حل کنیم.

امروز همین مسئله صندوق های بازنشستگی یک بحران است که می تواند به تهدیدی جدی منجر شود و من با اطمینان به شما می گویم که هیچ دولتی نمی تواند این بحران را حل کند مگر اینکه بر سر آن اجماع صورت بگیرد و همه از آن حمایت کنند.

اینگونه نباشد که یک دولت قدم هایی بردارد و مخالفان دولت بدون اینکه توجه کنند این اقدام درست یا غلط و تنها به خاطر مخالفت سیاسی اقدام به سنگ اندازی کنند.

مسائل مهمی از این قبیل در کشور ما وجود دارد که نیاز به اجماع همه گروه ها و جناح ها دارد و اگر اراده گفت وگو وجود داشته باشد همه اینها می تواند در دستور کار قرار گیرد.

اگر همین حالا شرایط گفت وگو فراهم باشد، فکر می کنید خود شما با چه کسانی می توانید بر سر یک موضوع به گفت وگو بنشینید؟ اگر قرار باشد در مباحث سیاست داخلی و نظیر آنچه در مسئله احزاب و نظام انتخاباتی گفتم، گفت وگو شود، تصور می کنم افرادی مثل آقایان ناطق نوری، علی لاریجانی، باهنر و احمد توکلی در طرف مقابل چهره هایی هستند که پتانسیل مناسب را دارند و می توانند طرف مذاکره باشند.

اینها کسانی هستند که به این نوع مفاهیم توجه دارند و می شود بر سر این موضوعاتی که من مثال زدم با آنها وارد مذاکره شد.

شما پیش تر مسئله عدم وجود چهره تصمیم ساز در جریان اصولگرایی را بیان کردید.

فکر می کنید این افراد می توانند در جریان اصولگرایی تصمیم ساز باشند؟ به تنهایی نه، اما می توانند مقدمه مشارکت دادن عناصر دیگری که وجودشان در تصمیم سازی لازم است را فراهم کنند.

یعنی اگر اینها این کار را آغاز کنند، می توانند به تدریج عناصر ضروری دیگر را هم وارد مذاکره کنند تا کم کم تصمیم سازی صورت بگیرد و شکل اجرایی پیدا کند.

در مسئله گفت وگوی ملی بحث جامعه و بدنه اجتماعی جناح های سیاسی هم مطرح است.

به هر حال بدنه اجتماعی هر دو طرف مطالباتی دارد.

شما هم اشاره کردید در گفت وگوی ملی منافع همه باید در نظر گرفته شود؛ فکر می کنید گفت وگوی ملی را چگونه باید پیش برد که بدنه اجتماعی حامیان جناح های سیاسی احساس سرخوردگی و عدول از مطلبات شان را نداشته باشند؟ ابتدا نکته ای را درباره مجموعه اصلاح طلبان بیان می کنم و سپس به کلیت موضوع می پردازم.

من فکر می کنم دوران هشت ساله آقای احمدی نژاد باعث رشد بیشتر عقلانیت در بدنه اجتماعی اصلاح طلبان شده است و آنها دیگر به مسائل و رخدادها چندان آرمانی و شعاری نگاه نمی کنند بلکه نگاهی واقع بینانه پیدا کرده اند.

نمونه اش این است که پس از حوادث سال 88 و در انتخابات سال 92 و پس از آن در سال 96 از آقای روحانی حمایت کردند و پای صندوق رای آمدند.

قطعا آقای روحانی برای اصلاح طلبان نامزد اصلاح طلب تلقی نمی شد اما نامزد قابل قبولی بود و به همین دلیل از ایشان حمایت کردند.

این مسئله نشان دهنده عقلانیت و واقع بینی جریان اصلاح طلب است و کسی هم پشیمان نیست که چرا این کار را انجام داده است زیرا نسبی به مسائل نگاه می شود.

در واقع نسبی دیدن تحولات و فضای سیاسی بسیار خوب جا افتاده است.

زمانی بخشی از نسل جوان اصلاح طلبان نسبت به آقای خاتمی هم به عنوان رییس جمهور راضی نبودند اما امروز به آقای روحانی راضی شده اند زیرا جریانات را نسبی نگاه می کنند و بیشتر اینگونه می نگرند که اگر آقای روحانی نباشد چه کسی روی کار خواهد آمد.

به همین دلیل این مشکل که بدنه چنین چیزی را نمی پذیرد را قابل قبول نمی دانم.

ضمن اینکه باید به این نکته توجه کرد که مباحث اختلافی و تقابلی که گاهی در جامعه ما خیلی اوج می گیرد را هیچ کس نمی پسندد.

ممکن است که درنهایت جامعه به آن واکنشی نشان ندهد ولی اگر این تقابل به یک چارچوب تفاهمی و اجماع سازی تبدیل شود، در کلیت جامعه با استقبال بیشتری مواجه خواهد شد.

وقتی تقابل به وجود می آید، ممکن است بخش کوچکی که در هر دو طرف با نگاه های رادیکال حضور دارند، بپسندند اما پیش رفتن کارها به سوی تفاهم بیشتر مورد پسند افکار عمومی خواهد بود.

از همین رو به باور من اگر تفاهمی صورت بگیرد، اینگونه نخواهد بود که طرفین احساس کنند هویت خود را از دست داده اند.

اصلا بنا نیست در تفاهم و مذاکره هویت ها به معامله گذاشته شود، بناست در تفاهم ها مشترکاتی پیدا شود و روی آن مشترکات کار شود.

شما می گویید اصلاح طلبان عاقل تر و منطقی تر شده اند اما برخی می گویند اصلاح طلبان از مواضع قبلی خود کوتاه آمده اند.

در عالم سیاست ما نمی توانیم مواضع ثابت و دائمی داشته باشیم.

ما در کار سیاست، نسبی نگاه می کنیم.

زمانی شرایط جامعه و کشور به گونه ای است که می توان گام های بلندی برداشت اما زمانی هم شرایط به قدری سخت می شود که باید بسیار آهسته حرکت کرد.

مهم این است که ما جهت را گم نکنیم، اگر جهت درست باشد ممکن است یک روز در این جهت تندتر حرکت کنیم و روز دیگر کندتر.

به نظر من جهت گیری کلی اصلاح طلبان درست بوده است اما دوره ای دولت آقای خاتمی بود و یک دوره دیگر دولت آقای احمدی نژاد و حالا هم دولت آقای روحانی است.

منظورم این است که باید ببینیم با توجه به شرایط چه کاری را می توان انجام داد.

در پایان سؤالی بی ارتباط با این بحث دارم… این روزها صحبت های زیادی از گردش به راست روحانی مطرح می شود؛ شما چه فکر می کنید؟ آیا روحانی گردش به راست کرده است؟ به نظر من دوستانی که چنین قضاوتی دارند آقای روحانی را درست نشناخته اند.

به طور کلی بحث دوران انتخابات بحث کوتاه مدت و گذرایی است که نباید آن را مبنا قرار داد.

در دوران انتخابات بسیاری حرف هایی می زنند که در شرایط عادی آنها را بر زبان نخواهند آورد.

این اقتضای زمان انتخابات است.

آقای رییسی که رقیب آقای روحانی بود در انتخابات با آن خواننده زیرزمینی دیدار کرد.

شما فکر می کنید اگر آقای رییسی پیروز انتخابات بود به او میدان می داد؟ البته من این کار آقای رییسی را درست نمی دانم که نامزدی که خود را متعلق به جریان اصولگرا می داند و واژه هایی همچون ولایی و امثالهم را برای خود به کار می برد دست به چنین کاری بزند.

به هر حال با وجود اینکه این مورد کار درستی نبود اما آقای رییسی دست به چنین کاری زد.

اگر کسانی تصور کردند که با رییس جمهور شدن آقای رییسی آن خواننده میدان پیدا می کند، تحلیل اشتباهی داشتند.

برهمین اساس نباید سخنرانی های آقای روحانی در دوران انتخابات را مبنا قرار داد بلکه باید عملکرد چهارسال اول ایشان را مبنا قرار داد.

در چهار سال گذشته آقای روحانی مسیری را طی کرده است و امروز هم در همان مسیر قرار دارد.

از نظر من روحانی امروز با روحانی چهارسال گذشته تفاوتی نکرده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: کشور - اصلاح - اصلاح طلب - رییس دولت اصلاحات - سیاسی - مذاکرات - اصلاحات - پیشنهاد - جمهوری اسلامی - موفق - ائتلاف - دولت اصلاحات - اصلاح طلبان - طبیعی - میردامادی - صورت - جمهوری - برنامه - اسلامی - متفاوت - امروز - ایران - خاتمی - گزارش - همراه - تاریخ - جامعه - خسارت - طبیعت - نظام

آخرین اخبار سرویس:
افشاگری سخنگوی شورای نگهبان، ساعاتی پس از جنجال جدید محمود احمدی نژاد

آیا وزیر راه بعد از فاجعه سقوط هواپیما خوابش می برد؟

­دیدار خوشرو، سفیر و نماینده دائم کشورمان با دبیر کل سازمان ملل متحد

واکنش وزیر بهداشت به آشوب دراویش و حمله به نیروهای پلیس

محمد حسن روزیه مراتب اخلاقی قانون اساسی جمهوری اسلامی

واکنش مشاور رییس جمهوری به نامه اخیر احمدی نژاد + عکس

آخرین وضعیت حکم 2 سال حبس سعید مرتضوی

ناگفته های تازه کدخدایی از انتخابات سال 88

حمید رسایی: احمدی نژاد یاور شیطان شده

مادر یکی از شهدای آشوب های خیابان پاسداران در کنار پیکر فرزندش + عکس

دید من این است که فساد در کشور سیستمی نشده، هر کس می گوید سیستمی است بیخود می گوید

طلوع نور ؛ سوره توبه صفحه 202 آیات 94 تا 99

یادداشت | دفاع ماندگار

یونس خداپرست، علیرضا گلشنی، احمد آذین بررسی تطبیقی مبانی حکومت در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و مدل لیبرال دموکراسی

سیدحسین علیانسب، محمد کاویانی بررسی سوء استفاده نظام سلطه از دانش روان شناسی در مدیریت جنگ نرم علیه انقلاب اسلامی

رضا جلالی معرفت شناسی باور دینی از دیدگاه استاد مطهری و تاثیر آن بر نسبت دین و سیاست

نفس خوزستان در سینه حبس شده است

مسعود بهرامیان، علی تفتیان مبانی اندیشه سیاسی امام ابوحنیفه در دفاع از قیام های علویان (زید بن علی و ابراهیم بن عبدالله)

کتاب بیانات مقام معظم رهبری با موضوع انرژی هسته ای چاپ شد

بهمن حاجی پور، علیرضا موتمنی، سیدامیرحسین طیبی ابوالحسنی فراترکیب عوامل موفقیت تجاری سازی محصولات با فناوری پیشرفته

سعید ملکی ,شاهرخ زادولی خواجه ,جواد زارعی ارزیابی امنیت محیطی – کالبدی در فضاهای دوگانه شهری

کارشناسان برتر المپیاد سایپا معرفی شدند

یادداشت/ محمدصادق کوشکی خط شکنی ها

حامد بخشی، آمنه اخلاقی، سیدباقر حسینی، سید محمدنقی موسوی بار عاطفی رابطه گردشگران با جامعه میزبان مشهد

پیام تسلیت آیت الله جنتی برای حوادث خیابان پاسداران

محمدباقر خرمشاد، مهدی بشارت تحلیل گفتمان جریان اصول گرایی در مواجهه با سنت و تجدد با تکیه بر آراء و اندیشه های آیت الله مصباح یزدی

یادداشت/ سعدالله زارعی می خواهند سلیمانی برگردد

ایجاد شرکت پسماند شهری در جنوب شرق استان

رضا لک زایی؛ شریف لک زایی انسان و جامعه در اندیشه ی سیاسی آیت الله خامنه ای

عبدالهادی فقهی زاده، اصغر طهماسبی بلداجی تحلیل و بررسی دیدگاه مفسران درباره آیات نسخ

محمدرضا کریمی والا جستاری بر اصل اراده ی خودبنیان در اندیشه ی سیاسی امام خمینی ره

اسماعیل احمدی مقدم ,رضا محمدی نیا ,نوذر امین صارمی ,عبدالرحمن میرزاخانی بررسی تاثیر فرهنگ و ارزش های مشترک سازمانی بر جامعه محوری پلیس

تخریب آثار پیامبر(ع) در منطقه بنی سعد عربستان نشانه جهالت آل سعود است

ایمان عرفان منش، سهیلا صادقی فسایی بازنمایی و تحلیل گفتمان انتقادی ـ لاکانی الگوی خانواده داعش در فضای مجازی

تصاویر واقعی لو رفته از گوشی Galaxy S9

امیر خراسانی، محمدسعید ذکایی فهم زمانی و تجربه حل مسأله؛ نمونه موردی پلیس نامحسوس

شورای امنیت جلسه ای را برای بررسی اوضاع غوطه شرقی برگزار می کند

درخواست مادورو برای برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام

تعلیق ایران از لیست سیاه FATF تمدید شد

مهدی نادری، عصمت احمدی نقش و کارکردهای مجالس عزاداری حسینی در جامعه پذیری سیاسی با تاکید بر دیدگاه امام خمینی

کمال اکبری، احمد اولیایی ظرفیت های نظریات ارتباطات بین الملل برای تبلیغ اسلام در مقیاس جهانی

هاشم اندیشه، محمدتقی دیاری بیدگلی تحلیل جایگاه حدیثی حکیم بن حکم از منظر شیعه و اهل سنت

همنشینی روحانی و قالیباف برای اولین بار بعد از انتخابات جنجالی + عکس ها

حسنعلی مؤذن زادگان ,غلامحسن کوشکی ,محمد بارانی ,داود دعاگویان ,حسین یاراحمدی مطالعه تطبیقی سیاست جنایی پلیس های ایران و کانادا در قبال اطفال و نوجوانان در معرض خطر

انتقال بخشی از پیکرها به پایین قله دنا

هشدار دوباره درباره سلامت عقلیِ ترامپ

تاکید اتحادیه آفریقا بر ضرورت برگزاری به موقع انتخابات در مالی

حوزه سلامت عسلویه از اولویت های ما است

پرهیز از نگاه سیاسی به سوانح هوایی

عکس پروفایل متولدین اسفند

معمای چه کسی کیک ملکه را خورد؟

آرام های خشن!

درآمد دولت از معافیت مشمولان غایب چقدر است؟

دکتر مسعود مطلبی رشد و توسعه آموزش عالی و تاثیر آن بر دگرگونی ساخت سیاسی و اجتماعی ایران بعد از انقلاب اسلامی

غذا پختن زنان سی سخت برای امدادگران

نیاز کشور به آرامش

قدیمی ترین مدرسه خواهران مازندران از آغاز تاکنون

اولین روز کنفرانس بین المللی اهل بیت(ع) و ائمه مذاهب اسلامی در تانزانیا برگزار شد

چرا اینقدر اشتباه می کنیم؟

خطری که با سقوط هواپیما نمایان شد

بهنام سرخیل آثار همزیستی مسالمت آمیز بر روابط خارجی دولت اسلامی

عباس مصلایی پور یزدی، حمید رضایی، فرشته مرزبان اعراف از منظر مفسران فریقین

تأملی در ماجرای خیابان پاسداران

بهترین ها در بهترین شو

محمد تقی عصار تحلیل تأثیر جهانی شدن بر تغییرات فرهنگی با تاکید بر نظم و امنیت

دانلود آهنگ جدید محسن یگانه بنام عبور

تومور عجیب در صورت یک زن

تولید دوچرخه ایمن برای تنبل ها

مصلحت نظام در خطر/تأملی بر پیچیدگی های ماجرای خیابان پاسداران/ پیش بینی «حلقه های کوچک آشوب» در ماه های آینده/دلواپسان عذرخواهی و توبه کنند

نمایندگان آمریکایی در کوبا: در این کشور احساس امنیت می کنیم

تیتر جنجالی رویترز در مورد احمدی نژاد + عکس

جهان در چنبره پوپولیسم

اگر می خواهید صبح سر زمان معینی بیدار شوید این آیه را بخوانید

شمع هایی برای تسلای خانواده جانباختگان سقوط هواپیمای ATR-72

کمیته انقلاب یمن طرحی برای حل بحران این کشور ارائه کرده است

چاپ کتاب بیانات مقام معظم رهبری با موضوع انرژی هسته ای

دانلود آهنگ جدید علیرضا طلیسچی بنام میرم پی کارم

بررسی جزییات واژگونی قطار باری حامل سنگ آهن در کاشمر

اعلام برائت سرسلسله دراویش گنابادی از عاملان حوادث پاسداران

هادی طلوعی، محمدجعفر جوادی ارجمند، محمد باویر بررسی نقش و جایگاه طبقه متوسط ایران در انقلاب اسلامی از منظر جامعه شناسی تاریخی

توصیه پیامبر(ص) درباره خوردن نمک

انتقاد حماس از سخنان محمود عباس در شورای امنیت سازمان ملل

علیرضا صدرا ظرفیت معرفت شناسی حکمی و علمی سیاسی حکمت متعالی محض و اجتماعی علامه طباطبایی

چه مشکلاتی در بارداری مانع سفر است؟

روزنامه استخدامی استان خراسان رضوی و شهر مشهد | پنجشنبه 3 اسفند 96

عکس/ تیپ پریناز ایزدیار در مراسم فرش قرمز فیلم خوک در برلین

تصاویر/ پنجمین شب عزاداری فاطمیه 1439 در حسینیه امام خمینی

انتقاد نماینده سرپل ذهاب از روند کند ساخت و ساز در مناطق زلزله زده

اظهارات اژه ای درباره حوادث خیابان پاسداران + فیلم

خواننده زن ایرانی با تیپی متفاوت در اروپا/عکس

ایران و اسپانیا به دنبال تبادلات تجاری با پول ملی

نامه استیضاح آخوندی به هیأت رییسه مجلس

مخالفت با حذف آزمون ها ایستادن مقابل سند تحول بنیادین است

درخواست مادورو برای برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام

واکنش رهبر دراویش گنابادی به جنایت خیابان پاسداران

نویسندگان مستعد حوزوی در زمینه کودک و نوجوان حمایت شوند

حضرت فاطمه زهرا (س) به خاطر دفاع از دین، تمامی آن رنج ها و مصائب را متحمل شدند

صوت/ مداحی آقای سعید حدادیان در حضور رهبر انقلاب

فیلم/ سخنرانی شهید باکری میان مجاهدان

درخواست مادورو برای برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام

گفت وگوی ملی از مذاکرات برجام سخت تر است

گفت وگوی ملی از مذاکرات برجام سخت تر است