مطالب مرتبط:
برگزاری اقامه عزای حضرت علی بن موسی الرضا(ع) در بیت حجت الاسلام معراجی
زائران پیاده حضرت علی ابن موسی الرضا(ع)
تصاویر/ چهارمین روز بست نشینی حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر، حبیب الله خراسانی در حرم حضرت عبدالعظیم (ع)
3 چیزی که انسان به واسطه آن «شفا» می یابد
آموزه های دینی موجب آرامش انسان می شود
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 27 آبان 1396 ساعت 21:302017-11-18سياسي

رسیدگی انسان به حساب خود در کلام حضرت علی (ع)


در حکمت 208 نهج البلاغه شش جمله وجود دارد که سه جمله از آن مستقل از یکدیگر و سه جمله مرتبط با یکدیگر است و هر کدام نکته ای را بیان می کند.

- به گزارش سایت قطره و به نقل از، امام علی(علیه السلام) فرمودند: مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ، وَمَنْ غَفَلَ عَنْهَا خَسِرَ، وَمَنْ خَافَ أَمِنَ، وَمَنِ اعْتَبَرَ أَبْصَرَ، وَمَنْ أَبْصَرَ فَهِمَ، وَمَنْ فَهِمَ عَلِمَ هر کس به حساب خود برسد سود می برد و آن کس که غافل بماند زیان می بیند.

کسی که (از خدا) بترسد ایمن می گردد و کسی که عبرت گیرد بینا می شود و آن کس که بینا گردد (حقایق را) می فهمد و آن کس که (حقایق را) بفهمد دانا می شود.

در این کلام حکیمانه شش جمله وجود دارد که سه جمله از آن مستقل از یکدیگر و سه جمله مرتبط با یکدیگر است و هر کدام نکته ای را بیان می کند، می فرماید: هر کس به حساب خود برسد سود می برد و آن کس که غافل بماند زیان می بیند.

کسی که (از خدا) بترسد ایمن می گردد و کسی که عبرت گیرد بینا می شود و آن کس که بینا گردد (حقایق را) می فهمد و آن کس که (حقایق را) بفهمد دانا می شود ؛ (مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ، وَمَنْ غَفَلَ عَنْهَا خَسِرَ، وَمَنْ خَافَ أَمِنَ، وَمَنِ اعْتَبَرَ أَبْصَرَ، وَمَنْ أَبْصَرَ فَهِمَ، وَمَنْ فَهِمَ عَلِمَ).

همیشه مسئله حسابرسی در زندگی مادی مردم وسیله ای برای پرهیز از زیان ها بوده است و وسایل مختلفی برای ثبت و ضبط حساب ها از قدیم الایام فراهم کرده اند.

در عصر و زمان ما این وسایل بسیار متنوع و پیچیده شده و دقیق ترین حساب ها را نگهداری می کند.

بررسی حساب سبب می شود که اگر انسان احساس زیان کرد به سراغ نقطه های آسیب پذیر برود و آنها را اصلاح کند تا زیان، تبدیل به سود گردد.

اصولاً تمام این جهان بر اساس حساب و نظم آمیخته با آن قرار گرفته است.

هر گاه درون بدن خود را ملاحظه کنیم در منطقه خون ما حساب دقیقی حکم فرماست، بیش از بیست فلز و شبه فلز و مواد مختلف حاصل از آن خون ما را تشکیل می دهد و به مجرد این که نظم آن به هم بخورد بیماری حاصل می شود.

به همین دلیل پزشکان اولین دستوری را که می دهند محاسبه اجزای تشکیل دهنده خون از طریق آزمایش است تا به وسیله این حسابگری جلوی بیماری را بگیرند.

آن کس که این آزمایش ها را به فراموشی بسپارد ممکن است زمانی متوجه شود که خسارت و زیان وسیعی دامن او را گرفته، در امور مادی دنیا ورشکست و در مسائل طبیعی مانند سلامتی جسم گرفتار بیماری های غیر قابل علاج شده است.

اسلام می گوید: در امور معنوی نیز باید همین گونه بلکه دقیق تر به حساب خویش رسید.

آن کس که مراقب اعمال خویش باشد و حسابرسی دقیق کند سود معنوی می برد و کسی که از آن غافل گردد گرفتار خسران و زیان در دنیا و آخرت می شود.

در حدیثی از رسول اکرم(صلی الله علیه وآله) می خوانیم: لا یَکُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتّی یُحاسِبُ نَفْسَهُ أشَدَّ مِنْ مُحاسَبَهِ الشَّریکِ شَریکَهُ وَالسَّیِّدُ عَبْدَهُ؛ انسان فرد باایمانی نخواهد بود مگر زمانی که با دقت اعمال خود را محاسبه کند؛ دقیق تر از آنچه شریک به حساب شریک خود می رسد یا مولا به حساب بنده خویش .

حسابگری در مسائل معنوی و امور اخروی باید شدیدتر و دقیق تر باشد، زیرا غیر ما حسابگرانی هستند که حساب دقیق اعمال ما را دارند، در حالی که در امور مادی، هر کس خودش حسابگر خویش است و معمولا کسی بر او نظارتی ندارد.

قرآن مجید می گوید: (وَإِنَّ عَلَیْکُمْ لَحَافِظِینَ * کِرَاماً کَاتِبِینَ * یَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ)؛ و به یقین نگاهبانانی بر شما گمارده شده، والا مقام و نویسنده (اعمال نیک و بد شما) که می دانند شما چه می کنید .

در جای دیگر می فرماید: روز قیامت خطاب به گناهکاران می شود و خداوند به آنها می گوید: (هَذَا کِتَابُنَا یَنطِقُ عَلَیْکُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا کُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ)؛ این نامه اعمال شماست که ما نوشته ایم و به حق بر ضدّ شما سخن می گوید؛ ما آنچه را انجام می دادید می نوشتیم .

در روایات اسلامی تأکید شده است که همه روز به حساب خود برسید؛ یعنی شب هنگام همان گونه که معمول بسیاری از بازرگان ها و تجار است که دفاتر خود را به خانه می برند و به حساب روز خود می رسند شما هم شب هنگام به اعمالی که در روز انجام دادید نگاهی حسابگرانه بیفکنید؛ اگر خطایی بوده توبه کنید و اگر کار خوبی بوده شکر خدا به جا آورید و آن را تکرار نمایید.

امام کاظم(علیه السلام) در حدیثی می فرماید: لَیْسَ مِنّا مَنْ لَمْ یُحاسِبْ نَفْسَهُ فی کُلِّ یَوْم فَإنْ عَمِلَ خَیْراً اسْتَزادَ اللهَ مِنْهُ وَحَمِدَ اللهَ عَلَیْهِ وَإنْ عَمِلَ شَرّاً اسْتَغْفَرَ اللهَ مِنْهُ وَتابَ إلَیْهِ؛ کسی که همه روز به حساب خود نرسد از ما نیست؛ اگر کار خیری انجام داده از خداوند توفیق فزونی بطلبد و خدا را بر آن شکر بگوید و اگر کار بدی انجام داده استغفار کند و توبه نماید و به سوی خدا باز گردد .

ارباب سیر و سلوک نیز برای پیمودن مسیر قرب خدا از نخستین توصیه هایی که به رهروان این راه می کنند مراقبت اعمال و سپس محاسبه آن است، چرا که بدون آن، پیمودن این راه پر خوف و خطر امکان پذیر نیست.

سپس امام(علیه السلام) در سومین جمله از این گفتار حکیمانه به این مسأله اشاره می کند که اگر کسی خواهان امنیت و آرامش است باید خائف باشد؛ همیشه خوف سپری است در برابر حوادث خطرناک و راز این که خداوند آن را در وجود انسان قرار داده، این است که اگر ترسی در کار نباشد خیلی زود انسان خود را به پرتگاه ها می افکند و در چنگال حوادث سخت گرفتار می سازد و به مرگ زودرس مبتلا می شود.

البته اگر این خوف در حد اعتدال باشد به یقین سپری در برابر بلاهاست و اگر به افراط بینجامد انسان را از تلاش و کوشش باز می دارد و به محرومیت منجر می شود و اگر به تفریط گراید و از موجودات خطرناک نترسد گرفتار انواع حوادث مرگبار خواهد شد.

شک نیست که خوف در کلام امام(علیه السلام) اشاره به خوف از خدا یعنی خوف از عدالت و مجازات های عادلانه اوست.

کسانی که دارای چنین خوفی باشند از عذاب الهی در دنیا و آخرت در امانند و به عکس آنها که تنها به رحمت او امیدوار گردند و اثری از خوف در وجود آنها نباشد آلوده انواع گناهان شده و گرفتار مجازات خداوند در این سرا و آن سرا می شوند.

به همین دلیل در تعلیمات دینی ما کراراً آمده است که انسان باایمان باید با دو بال خوف و رجا پرواز کند.

امام صادق(علیه السلام) از وصایای لقمان حکیم جمله ای را نقل می کند و می فرماید: در وصایای لقمان مسائل شگفت آوری بود.

از همه شگفت آورتر این که به فرزندش چنین گفت: خَفِ اللهَ عَزَّوَجَلَّ خیفَهً لَوْ جِئْتَهُ بِبِرِّ الثَّقَلَیْنِ لَعَذَّبَکَ وَأرْجُ اللهَ رَجاءً لَوْ جِئْتَهُ بِذُنُوبِ الثَّقَلَیْنِ لَرَحِمَکَ؛ آن گونه از خداوند عزوجل ترسان باش که اگر تمام اعمال نیک جن و انس را به جا آوری احتمال ده که تو را (به سبب بعضی از اعمالت) عذاب می کند و آنچنان به خداوند امیدوار باش که اگر گناه انس و جن را انجام داده باشی ممکن است مشمول رحمت او واقع شوی .

سپس امام صادق(علیه السلام) افزود: پدرم چنین می فرمود: إنّه لَیْسَ مِنْ عَبْد مُؤْمِن إلاّ وَفی قَلْبِهِ نُورانِ: نُورُ خیفَه وَنُورُ رَجاء لَوْ وُزِنَ هذا لَمْ یَزِدْ عَلی هذا وَلَوْ وُزِنَ هذا لَمْ یَزِدْ هذا؛ در قلب هر فرد با ایمانی دو نور هست: نور خوف و نور رجا، اگر این را وزن کنند چیزی اضافه بر آن نیست و اگر آن را وزن کنند چیزی اضافه بر این نخواهد بود .

البته منظور این نیست که واقعاً همه گناهان را انجام می دهند و با همان حالت از دنیا می روند؛ بلکه مقصود این است که امیدوار باشند سرانجام توبه می کنند و در مقام اصلاح بر می آیند و سپس از دنیا می روند.

در روایت دیگری در همان باب از امام صادق(علیه السلام) می خوانیم که راوی عرض می کند: جمعی از دوستان شما هستند که خود را آلوده گناهان می کنند و می گویند: امید (به رحمت خدا و محبت اهل بیت) داریم، امام فرمود: کَذَبُوا لَیْسُوا لَنا بِمُوال؛ آنها دروغ می گویند از دوستان ما نیستند .

سپس افزود: اُولئِکَ قَوْمٌ تَرَجَّحَتْ بِهِمِ الاْمانِیُّ مَنْ رَجا شَیْئاً عَمِلَ لَهُ وَمَنْ خافَ مِنْ شَیْء هَرَبَ مِنْهُ؛ آنها کسانی هستند که در چنگال آرزوها گرفتار شده اند (زیرا) کسی که امید به چیزی داشته باشد برای آن عمل می کند و کسی که از چیزی بترسد از آن می گریزد .

آن گاه امام در سه جمله اخیر از کلام نورانی خود به این نکته اشاره می کند که اگر انسان با چشم عبرت به اطراف خود بنگرد به حقایق این عالم آشنا می شود، سپس به تحلیل آن حقایق می پردازد و اسباب و نتایج آن را درک می کند و کسی که به اسباب و نتایج آن حقایق آشنا می گردد عالم می شود؛ یعنی راه را به سوی مقصد پیدا می کند.

در واقع پیوند ناگسستنی میان سه موضوع هست: چشم عبرت داشتن، تحلیل حوادث کردن و عالم و آگاه شدن.

منظور از عبرت گرفتن این است که انسان حادثه ای را که می بیند نخست به مقدماتی که آن را تشکیل داده و آثاری که بر آن مترتب می شود توجه کند سپس مشابه آن را در زندگی خود در نظر بگیرد که این مایه ابصار و بصیرت است و هنگامی که از آن قاعده ای کلی برای خود و دیگران بسازد، این فهم واقعی حادثه است که به صورت علمی قابل قبول در روح و جان انسان جایگزین می شود.

در ذیل حکمت پنجم بحث قابل ملاحظه ای درباره عبرت و تفکّر آورده ایم.

منبع: باشگاه خبرنگاران انتهای پیام/
کلید واژه ها: زیان - بیماری - آزمایش - وسایل - انسان - پزشکان - زندگی - طبیعی - خسارت - اصلاح - همیشه - احساس - اولین - اسلام - گزارش - منطقه - مجرد - قدیم - جهان - مردم - امام

آخرین اخبار سرویس:
احمدی نژاد به دلیل حرف هایی که در مناظره زد، باید محاکمه می شد/ مرتضوی در پرونده لاریجانی مجرم بود؛ اما لاریجانی نه/ آیا گردشگر روس که به قم رفته بود، جاسوس بود؟/واکنش وزارت کشور به گشت های سپاه: وظیفه ناجاست

زلزله های اخیر هشدار جدی برای مقاوم سازی بناهاست

4 میلیارد تومان کمک مردمی برای زلزله زدگان کرمانشاه در همدان جمع آوری شد

علیرضا کریمی چه افتخاراتی کسب کرد؟

منطقه آزاد اروند آماده برگزاری همایش های بین المللی بدون دریافت روادید است

«پیچک»ی که آوازه اش پیچید + عکس

بروجردی: پیشرفت های سازمان صنایع هوایی مبتنی بر فناوری های نوین جهانی است

ایران به برجام پایبند بوده، سایر طرف ها هم پایبند باشند

ادامه همکاری سالار با جایزه احمد محمود

امیرعبداللهیان: اظهارات نسنجیده ترامپ در مورد قدس خلاف حقوق بین الملل است

نشست کمیسیون مشترک برجام چهارشنبه در وین/ اجازه مذاکره درباره توانمندی های دفاعی و موشکی کشور را نمی دهیم

سردار سلیمانی: آمادگی ایران برای پشتیبانی همه جانبه از نیروهای مقاومت

برگزاری دومین یادواره شهید مدافع حرم مهدی قاضی خانی در ورامین

آمادگی ایران برای پشتیبانی همه جانبه از نیروهای مقاومت اسلامی فلسطین

آمادگی همه گروه های مقاومت منطقه برای حمایت از مسجدالاقصی

مقایسه نرخ عوارض خروج از کشور ایران با کشورهای دیگر

گفتگوی تلفنی سردار قاسم سلیمانی با فرماندهان گردان قسام و القدس

در تماس سرلشکر سلیمانی با فرماندهی نیروهای مقاومت فلسطین اعلام شد آمادگی ایران برای پشتیبانی همه جانبه از نیروهای مقاومت اسلامی فلسطین

فتنه 88 توطئه کودتاگران برای براندازی اصل نظام بود

وجود 2 هزار بیوه در سنین 9 تا 12 سال در کشور

المیادین: سردار سلیمانی با فرماندهان گردان قسام و القدس در نوار غزه گفتگو کرد

تغییر زمان سفر رییس جمهور به کرمان

اولویت های عراق در پساداعش از نگاه سازمان ملل

مولاوردی:حقوق شهروندی و حقوق بشر یکی نیست

استانداری دخالتی در برگزاری و صدور مجوز مراسم داخل دانشگاه ندارد

دبیر جدید حزب اعتدال و توسعه استان آذربایجان غربی منصوب شد

موضوع اشتغال با جدیت دنبال می شود/ ایجاد کار و مزد شایسته با تعالیم قرآنی

آمادگی همه گروه های مقاومت منطقه برای حمایت از مسجدالاقصی

‍ اعضای هیأت رییسه شورای اسلامی استان ایلام انتخاب شدند

منطقه آزاد اروند آماده برگزاری همایش های بین المللی بدون دریافت روادید است

صدای پاپانوئل در گوش کودکان با کمک فناوری

ستاد ملی زنان سرپرست خانوار تشکیل شد

تخت روانچی در ترکیب هیأت مذاکره کننده نیست

استخدام شرکت امداد خودرو ایران

واژگونی تویوتا 25 کشته و مصدوم بر جای گذاشت

احسان خواجه امیری و رفقا زیر کُرسی + عکس

عکس/ رژه هشت هزار بابانوئل !

23ربیع الاول سالگرد ورود حضرت معصومه (س) به شهر قم +عکس

در جلسه شورای اداری خوزستان صورت گرفت درگیری لفظی معاون رییس جمهور با نمایندگان مردم خوزستان در مجلس

اظهارات نسنجیده ترامپ در به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی خلاف حقوق بین الملل است

انگلیس: ایران به برجام پایبند بوده، سایر طرف ها هم پایبند باشند

آیا شاهد تکرار حضور صمیمی مسئولان در جمع های دانشجویی خواهیم بود؟ +فیلم

23ربیع الاول سالگرد ورود حضرت معصومه (س) به شهر قم +عکس

برگزاری جشن پیروزی جبهه مقاومت در منزل جانباز 100 درصد لرستانی

خبر شهادت همسرم غیر قابل انتظار نبود

عراقچی در جمع خبرنگاران اعلام کرد نشست کمیسیون مشترک برجام چهارشنبه در وین/ اجازه مذاکره درباره توانمندی های دفاعی و موشکی کشور را نمی دهیم

دادگاه کیفری پرونده اردن را به شورای امنیت ارجاع می دهد

تشکیلات خودگردان به روال سازشکارانه خود ادامه می دهد

5 هزار و 370 داوطلب سلامت در اردبیل فعال هستند

استخدام کارشناس اداری،باشرایط ودرآمدبسیارعالی در شرکت گردشگری

افتتاح پروژه تقاطع غیرهمسطح «پل سیدی» کرمان تا پایان امسال

محسن افشانی و معضل انتشار عکس همسر!

استخدام حسابدار خانم آشنا به امور مالی در تهران

استخدام بازاریاب با حقوق و پورسانت در شرکت کارناکو در تهران

جزییات دیدار امیرعبداللهیان با عبدالمنعم احریز

درگیری لفظی رییس سازمان حفاظت از محیط زیست با نمایندگان خوزستان در مجلس شورای اسلامی

فیلم/ برگزاری مراسم اربعین «اکبر صباغیان» در معراج شهدا

فیلم/ مراسم اربعین و یادواره خادم الشهدا «اکبر صباغیان»

بهنوش طباطبایی با مادرش در مشهد!/ عکس

نماینده پارلمان انگلیس: «جانسون» در سفرهای خارجی آبروی انگلیس را می برد

وزیر خارجه انگلیس: مذاکراتمان در ایران سازنده بود

جانسون: فصل جدید روابط ایران و انگلیس با توافق هسته ای آغازشده است

مقام ارمنستانی بر راه اندازی خط لوله انتقال گاز ایران به ارمنستان تاکید کرد

برخی از مسئولان زن با افزایش سن ازدواج دختران مخالفت می کنند

دانلود آهنگ جدید سعید مشرقی بنام دلیل عاشقی

تصویب 83 طرح و لایحه در سه ماهه نخست فعالیت پنجمین دوره شورای شهر قم

روابط عمومی جمهوری اسلامی ایران بازیگر صحنه بیرحمانه شطرنج جهانی می باشد

آدمک ترامپ در آتش خشم مردم بیروت سوخت

حرکت های اصلاح طلبانه پایدار خواهد ماند

استخدام گروه صنعتی صباح

استخدام مدیر فروش،کارشناس فروش،منشی مدیر عامل در البرز

جهانگیری: در6 ماهه سال جاری650 هزار شغل ایجادشد

روابط عمومی جمهوری اسلامی ایران بازیگر صحنه بیرحمانه شطرنج جهانی می باشد

مراسم وداع با کوهنوردان خراسانی در استادیوم تختی مشهد برگزار می شود

محور کندوان امشب مسدود می شود

تاکید ایران و ارمنستان بر اجرای خط سوم انتقال برق

ساخت دو هزار کانکس مسکونی توسط ارتش برای زلزله زدگان کرمانشاه آغاز شد

نماینده ولی فقیه در لرستان: شکست داعش نقشه های 40 ساله آمریکا را خنثی کرد

گزارش وزیر خارجه انگلیس از سفرش به تهران در جلسه پارلمان انگلیس: ایران به برجام پایبند بوده، سایر طرف ها هم پایبند باشند

نشست کمیسیون برجام در وین

برنامه اتحاد 99 برای توسعه نظام صنفی رایانه ای

برآورده شدن حاجت عالم اهل سنت با توسل به امام رضا(ع)

برنامه اتحاد 99 برای توسعه سازمان نظام صنفی رایانه ای

دستیار ویژه رییس جمهوری در امور شهروندی:سهم زنان در ثمرات تولید آشکار نیست

برآورده شدن حاجت عالم اهل سنت با توسل به امام رضا(ع)

رابطه نرخ بیکاری و شادی

روزیاتو: 11 سنت ازدواج باور نکردنی در سراسر جهان که شما را شگفت زده خواهند کرد

استخدام کارشناس پشتیبان سایت درشرکت گستر رهیافت در تهران

تفاهم نامه همکاری کمیته امداد امام خمینی(ره) خوزستان با بنیاد فرهنگی مهدی موعود(عج)

جلسه علنی شورای اسلامی شهر رشت به تشنج کشیده شد

پیشنهاد تشکیل نیروی نظامی اسلامی برای حمایت از قدس

محفل تجلیل از مقام ادبی شهریار با حضور چهره های فرهنگی کشور

زمان آزمون استخدام شرکت پتروپالایش کنگان

عراقچی خبر داد: نشست کمیسیون برجام چهارشنبه در وین/ تخت روانچی در ترکیب هیأت مذاکره کننده نیست

شرایط استخدام شرکت پتروپالایش کنگان

استخدام شرکت پتروپالایش کنگان

استخدام مهندس مکانیک،کارشناس ارشد پروژه(مکانیک)

نشست کمیسیون برجام چهارشنبه در وین

استخدام منشی خانم مسلط به امور منشی گری،تایپ و امور دفتری

استخدام کارمند اداری خانم در شرکت حمل و نقل ساحل ترابر

رسیدگی انسان به حساب خود در کلام حضرت علی (ع)

رسیدگی انسان به حساب خود در کلام حضرت علی (ع)