مطالب مرتبط:
دیدار معاون رییس دفتر سیاسی جنبش حماس با علی اکبر ولایتی
دیدار معاون رییس دفتر سیاسی جنبش حماس با شمخانی
دیدار معاون رییس دفتر سیاسی جنبش حماس با علی اکبر ولایتی
بقایی قبل از ورود به دادگاه: 
 این دادگاه سیاسی است
بقایی قبل از ورود به دادگاه: این دادگاه سیاسی است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 30 مهر 1396 ساعت 11:212017-10-22سياسي

حرمان و خسران؛ مروری بر زندگی سیاسی ابراهیم یزدی-7 عبدالعلی بازرگان: نهضت جزیی از جنبش سبز است/ انحلال رسمی گروه نهضت آزادی به حکم دادگاه انقلاب در مرداد 81


در تاریخ 5 مرداد 1381، دادگاه انقلاب اسلامی طی حکمی انحلال گروه نهضت آزادی به دبیرکلی یزدی را اعلام کرد و فعالیت های آن را رسماً غیرقانونی خواند.

- " در سلسله گزارش هایی به شرح مستند و تبیین برخی مقاطع زندگی سیاسی ابراهیم یزدی(1396-1310) می پردازد که از بخش های مختلف دوره دوجلدی کتاب خط سازش؛ سرشت و سرگذشت نهضت آزادی ایران به قلم مجتبی سلطانی، استخراج و اقتباس شده است.

مشخصات منابع و مآخذ پرشمار این گزارش که در کتاب مزبور یافت می شود، از سوی مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی به زودی منتشر خواهد شد.

حکم قضایی انحلال، انتخابات 84 به استناد بسیاری از مواضع آشکار و پنهان، و فهرست بلندی از اقدامات غیرقانونی و دارای ماهیت براندازانه توسط نهضت آزادی، جمعی از کارشناسان و فعالان سیاسی طیف های مختلف بر این اعتقادند که به رغم ادعای تاکتیکی این گروه مبنی بر پذیرش قانون اساسی، درواقع رفتار و عملکرد این گروه، غالباً رویکرد و ماهیت براندازانه داشته است.

حتی در سال 1377، در شرایطی که این گروه می کوشید خود را در جرگه جبهه دوم خرداد تعریف کند، سازمان مجاهدین انقلاب بر این نکته تأکید داشت که نهضت آزادی مشکوک به داشتن نیات و مقاصد براندازانه است: نهضت آزادی اعتراف می کند که به عنوان یک حزب سیاسی ضرورتی به اعلام شفاف مواضع خود نمی بیند و در زمان شاه، اندیشه براندازی در سر داشته.

با این اعتراف صریح، آیا نهضت برای ما راهی باقی می گذارد که امروز صحت ادعای او را مبنی بر التزام به قانون اساسی باور کنیم؟ و چه تضمینی وجود دارد که نهضت آزادی اکنون نیز همچون زمان شاه به صورت تاکتیکی التزام به قانون اساسی را پذیرفته و در سر نیت براندازی نداشته باشد؟.

با چنین اعترافی آیا جمهوری اسلامی حق ندارد نهضت آزادی را گروهی غیرقابل اعتماد و مشکوک به داشتن نیات و مقاصد براندازانه ارزیابی کند؟ در تاریخ 5 مرداد 1381، دادگاه انقلاب اسلامی طی حکمی انحلال گروه نهضت آزادی به دبیرکلی دکتریزدی را اعلام کرد و فعالیت های آن را رسماً غیرقانونی خواند.

بر اساس حکم مزبور، تعداد 33 نفر از گردانندگان و اعضای اصلی این گروه به علت ارتکاب جرایم ضد امنیتی و ارتباط با بیگانگان و گروه های مخالف نظام برای اقدامات براندازانه، به حبس و مجازات محرومیت از حقوق اجتماعی و جریمه نقدی محکوم شدند.

دکتر یزدی که هنوز در مرحله بازجویی بدون بازداشت قرار داشت در مصاحبه ای اعلام کرد پرونده وی و سه تن دیگر از سران گروهش هنوز مفتوح است.

وی در حاشیه افتتاح کنگره حزب مشارکت، گفته بود: نیروهای سیاسی در داخل کشور به انسداد رسیده اند.

[مسئولان حکومتی] حتی نتوانستند ما را که خارج از حاکمیت هستیم، به نقطه صفر برسانند.

قبلاً اعلامیه دادگاه انقلاب تهران، در اردیبهشت 1380، اعترافات برخی محکومان نهضت آزادی و مؤتلفان آن را منتشر ساخته بود.

طبق این اعترافات، حداقل دو بار طی سال های 78 و 79، در منزل دکتر یزدی با کاردار و کنسول یک کشور غربی گفتگو و مذاکره سیاسی شده بود.

یکی از متهمین نیز در مورد سازماندهی رسانه ای گفته بود: با مشورت و هدایت آقای ابراهیم یزدی شرکت جامعه روز تأسیس شد تا بتواند به سازماندهی مطبوعات زنجیره ای بپردازد.

محسن سازگارا دست پرورده دکتر یزدی و عضو حلقه کیان، مؤسس و گرداننده اصلی این شرکت بود.

سال 1384 در انتخابات دوره نهم ریاست جمهوری، دکتر یزدی مجدداً اعلام کاندیداتوری بی حاصل نمود و سپس خود و گروهش از کاندیدای اصلاح طلبان حمایت کرد که آن هم ناکام بود، اما وی که ربع قرن به ناکامی سیاسی عادت داشت، باز هم ژست پیروزی گرفت و گفت: احزاب و گروه های بیرون از حاکمیت، نظیر نهضت آزادی ایران و سایر نیروهای ملی- مذهبی، اگر چه کاندیدا معرفی کردند و بعد از رد صلاحیت غیرقانونی کاندیدای آنها، از کاندیداتوری دکتر معین حمایت کردند، اما چون هدف راهبردی آنها پیشبرد فرآیند دموکراسی بود، علیرغم عدم انتخاب کاندیدای مورد حمایت شان، آنها در انتخابات شکست نخوردند بلکه پیروز هم بودند و از فرصت انتخابات به طور مؤثری در ایجاد ارتباط با مردم و مخاطبین خود و حضور در صحنه، به رغم همه فشارهایی که علیه آنها إعمال شده است، بهره بردند .

به تصریح مهندس محمد توسلی مسئول دفتر سیاسی گروه دکتر یزدی: در مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری سال 84 با وجود سوابق گذشته با هاشمی رفسنجانی در دو دهه ابتدای انقلاب، نهضت آزادی تصمیم به حمایت از هاشمی در مقابل محمود احمدی نژاد گرفت؛ چراکه مخاطرات آینده سیاسی ایران با وجود ریاست جمهوری احمدی نژاد برای نهضت محرز بود.

دکتر یزدی در خرداد 84 با اشاره به ملاقات خود و همفکرانش با دکتر معین کاندیدای مرحله اول اصلاح طلبان، در باره جبهه دموکراسی خواهی و روابط نزدیک با حزب مشارکت، گفت: پذیرش ضرورت جبهه دموکراسی خواهی از سوی دکتر معین را یک امر راهبردی در شرایط کنونی می دانیم.

پس از جلساتی با مسئولان جبهه مشارکت، دبیرکل و دفتر سیاسی آن و بررسی مذاکرات در جلساتی با اعضای نهضت آزادی ایران و شورای فعالان ملی-مذهبی، به این جمع بندی رسیدیم که از تشکیل این جبهه حمایت کنیم.

ما خیلی پیش از این، شکل گیری جبهه دموکراسی را به عنوان یک هدف راهبردی معرفی کرده بودیم.

تاکنون حمایت بسیاری از شخصیت های برجسته از جمله آیت الله منتظری را جلب کرده ایم.

در دیماه 1386 نهضت آزادی خواستار نظارت های بین المللی بر انتخابات مجلس هشتم شد.

این، اولین بار بود که یک گروه سیاسی داخل کشور چنین موضعی می گرفت.

در طول سه دهه قبل، بعضی از ضد انقلابیون مقیم خارج چنین درخواست هایی را برای ایجاد فشار سیاسی و تبلیغاتی علیه نظام جمهوری اسلامی مطرح ساخته بودند.

دکتر یزدی گفت: چه امیدی می توان داشت؟ گزینه دیگری جز نظارت بین المللی وجود ندارد.

در خرداد 1387 دکتر یزدی پس از یک اقامت سه ماهه در آمریکا، به ایران بازگشت و در مصاحبه ای گفت: نظام از درون در حال رسیدن به بن بست است.

همه جناح ها دارند به این نتیجه می رسند ‏که اشکال از نظام ولایت فقیه است.

هنگامی که شاه ایران را ترک کرد، یک تحلیل گر انگلیسی در ‏تحلیل انقلاب ایران نوشت که انقلاب ایران پیروزی جهل برظلم است.

آن زمان این حرف خیلی به من ‏برخورد.

پیش خودم گفتم غربی ها و انگلیسی ها نمی خواهند ما را بفهمند.

گذشت زمان به من نشان داد که او ‏درست دیده بود.

انتخابات ریاست ‏جمهوری گذشته و انتخابات مجلس هشتم نه آزاد، نه رقابتی ونه منصفانه بوده است.

الان زمان آن است که عملکرد نظام مبتنی بر ولایت فقیه را مورد ‏ارزیابی قرار بدهیم.

ما معتقدیم که مشکل اساسی ایران، در سیستم ولایت فقیه است.

وی از آن پس، پیشنهاد تغییر قانون اساسی را مطرح ساخت و پی گیری می کرد که به علت عدم استقبال هیچ فرد یا جناح سیاسی مهم و معتبری، به زودی فراموش شد و پیشنهاددهنده و گروهش سنگ روی یخ شدند.

به تعبیر صادق زیباکلام که سرمشق های زیادی از نهضت آزادی گرفته و از ستایشگران سران آن بود و در دولت موقت نیز، یک جوان مورد اعتماد بازرگان و یزدی بود: نهضت آزادی مدت ها است که به پایان حیات سیاسی خود رسیده است.

فعال و نادم فتنه بزرگ 1388 در اواخر سال 1386، دکتر یزدی در پاسخ به سؤالات یک خبرنگار ضد انقلاب مقیم خارج در باره تحلیل خود از تغییرات مطلوب سیاسی چنین نوشت: در ایران، انقلابی از نوع انقلاب سال 57 نه امکان دارد و نه مفید خواهد بود.

انقلاب مخملی یا نارنجی میسر نیست.

تغییر و تحول در ایران، غیر قابل اجتناب است، اما تغییرات، درون زا و متناسب با موقعیت ایران خواهد بود.

پس از پیروزی انقلاب، انحرافی از مسیر آرمان های اولیه انقلاب صورت گرفته است.

برای اصلاح، دو شیوه تغییر مطرح است: اصلاح ساختار حقوقی.

اصلاح ساختار حقیقی.

هنگامی که تمام راه حل ها برای تغییرات مسالمت آمیز آزمایش شد و نتیجه نداد، خود جامعه به جمع بندی جدید برای اتخاذ شیوه های جدید مبارزه برای تغییر خواهد رسید.

به نظر می رسد مناسبات درونی نیروها، در درون و بیرون حاکمیت به گونه ای است که دیر یا زود، تغییرات در ساختار حقیقی و حقوقی، ولو به طور نسبی پذیرفته خواهد شد.

در این زمینه براین باورم که توجه به تجربه شوروی سابق به عنوان یک حکومت توتالیتر با نیروی نظامی و سازمان امنیت بسیار مقتدر، می تواند آموزنده باشد.

در آستانه انتخابات ریاست جمهوری خرداد 1388، نهضت آزادی اعلام کرد از هر دو نامزد اصلاح-طلب موسوی و کروبی حمایت می کند.

پنج روز مانده به انتخابات، متنی با عنوان پیام جمعی ازنو اندیشان مسلمان به ملت ایران در ارتباط با انتخابات ریاست جمهوری دهم منتشر شد که در کنار ابراهیم یزدی، افرادی مانند سعید حجاریان ذیل آن را امضا کرده بودند و رأی به هر دو کاندیدای مزبور را توصیه می کردند.

پس از اعلام نتایج انتخابات، گروه دکتر یزدی جزو اولین گروه هایی بود که بلافاصله با صدور اطلاعیه رسمی، مدعی تقلب در انتخابات شدند و آشوب بزرگ را آغاز کردند.

سپس اعلامیه مستقلی نیز با سه امضای یزدی، عزت سحابی و صدرحاج سیدجوادی انتشار یافت که آنان آشوب های خیابانی را حماسه بزرگ و بی سابقه تاریخی نامیده بودند و مدعی شدند در اعلام نتایج، خیانت در امانت شده و به رهبری اتهام زدند که عدالت ایشان مخدوش شده است.

به رغم قلت عددی عناصر تشکیلاتی نهضت آزادی، به علت ارتباطات وسیع دکتر یزدی و دوستانش با سایر گروه های اپوزیسیون و ضد انقلاب داخل و خارج، نقش این طیف در اشتعال آشوب های پسا انتخابات 88 برجسته شد.

مشارکت فعال و گسترده اعضای شناخته شده نهضت آزادی در زمینه سازی و تحریک آشوب ها و اغتشاشات فتنه 88، موجب شد در اولین روزهای فتنه، تعدادی از سران و اعضای این گروه نیز بازداشت شوند.

در خلال اقدامات تبلیغاتی و تشکیلاتی نهضت آزادی در تشدید و تداوم آشوب های خیابانی موسوم به جنبش سبز، شخص دکتر یزدی با حضور فعال رسانه ای و اجتماعی، از جمله دیدار با خانواده های بازداشتی ها، نقش چشمگیری در فتنه 88 ایفا کرد.

دکتر یزدی در شهریور 88 گفت: انقلاب اسلامی 1357 نهایتاً هنوز پیروز نشده است، زیرا که آرمان ها و خواسته های مردمی تحقق نیافته اند.

وی در متنی به تاریخ 19 مهر 1388، اتهامات دروغ کشتار و شکنجه جمعی از مردم را با ادبیات تحریک آمیز، تکرار و تأکید کرد، و کماکان بر آتش فتنه می دمید.

کاری که وی و افراد گروهش در داخل و خارج به شدت به آن مشغول بودند، و با انبوه تبلیغات و جنگ روانی گسترده رسانه های دشمن ملت ایران، توسعه و تداوم می یافت.

محسن سازگارا عضو سابق شورای مرکزی نهضت آزادی خارج و داخل، و یکی از نزدیکترین دوستان و دستیاران قدیمی دکتر یزدی، از رسانه های خارجی به آموزش روزانه شیوه های تداوم اغتشاشات و مراحل براندازی مشغول بود و کسانی مانند عبدالعلی بازرگان، هراتی، نوربخش و شماری از دست پروردگان یزدی در خارج و داخل، به ارکان اصلی فتنه و آشوب بدل شده بودند.

عبدالعلی بازرگان فرزند ارشد مهندس بازرگان و عضو شورای مرکزی نهضت آزادی که در جریان فتنه 88 عضو شورای 5 نفره رهبری جنبش سبز مستقر در لندن بود، در مصاحبه ای با رادیو فردا به تاریخ 16 فروردین 1391 در مورد نقش نهضت آزادی، چنین گفت: نهضت، جزوی است از جنبش سبز.

مثل خیلی از گروه های دیگری که در ایران فعالیت های مسالمت آمیز می کنند، به همین دلیل هم الان بسیاری از جوانانش در زندان اند.

محکومیت های بلندمدت ده ساله گرفته اند.

از کادر رهبری گرفته تا جوانان، همه، این گرفتاری ها را پیدا کرده اند.

بنابراین یک رابطه تنگاتنگی با آنها دارد.

حالا در حدی که امکانات ایجاب کند.

بنابراین، [نهضت آزادی] جزو حرکتی است که نام سبز به خود گرفته.

آقای مهندس موسوی قبل از انقلاب همفکر دوستان نهضتی بود.

البته عضو نهضت هیچوقت نبود.

ولی جزو مرتبطان با این تیپ اشخاص قرار داشت.

بعد از انقلاب، ایشان عضو حزب جمهوری اسلامی شد و سردبیر روزنامه جمهوری اسلامی، وزیر خارجه و نخست وزیر و طبیعتاً دیگر در خط مقابل نهضت قرار داشت.

هیچوقت هم نزدیکی با نهضت در طول این سی و دو سال نداشت.

ولی نقشی که در این مدت ایفا کرده در جنبش سبز، خوب چیزی است.

سخنانی را بیان کرده، مواضعی را اتخاذ کرده که.

نهضت هم از این جریان حمایت کرده.

آقای کروبی هم یک مدتی در مجلس موضع کاملا مخالف نهضت آزادی داشت.

بعضی از سخنرانی هایش معروف است که حملات خیلی شدیدی به نهضت کردند.

ولی به هر حال، یک حزب سیاسی همیشه نگاه می کند که موضع روز شخص و افکار و نظریاتش در آن زمان چگونه است.

کارهای سیاسی چیزی نیست که آدم بخواهد به دل بگیرد، کینه ای از گذشته داشته باشد.

انسان دائما تغییر و تحول پیدا می کند.

بسیاری از کسانی که الان در این جنبش سبز هستند و بسیاری از اصلاح طلبان، خودشان مواضع کاملاً مغایر این داشتند در گذشته.

هیچوقت رو به گذشته نباید نگاه کرد.

مهم، مواضع شخص در وضعیت فعلی اش هست.

طبق خبری منتشره در اردیبهشت 1389 : ابراهیم یزدی که سردمداری گروهک غیر قانونی نهضت آزادی را بر عهده دارد اخیراً در جلسه ای که تعدادی از اصلاح طلبان سرشناس در آن حضور داشتند گفته است جنبش سبز در شرایط بسیار بدی به سرمی برد و من برای تقویت این جریان، مکاتباتی با موسوی، کروبی و خاتمی داشته و کارهایی را که اینها باید برای تقویت جنبش سبز انجام دهند را به آنها تذکر داده ام.

وی در پاسخ به سؤالات حاضرین درباره محتوای نامه های خود به سران فتنه گفت: یکی از مواردی که به این آقایان گفته ام این است که شعار فشار از پایین و چانه زنی از بالا را باید زنده کنیم.

وی درباره علت شکست این تئوری در دوره اصلاحات گفت: زمان اصلاحات، اهرم فشار از پایین را نداشتیم اما جنبش سبز این امکان را برای ما فراهم کرده که بتوانیم فشار را وارد کنیم و بعد، عده ای از بالا به چانه زنی و امتیازگیری بپردازند.

پس از تشدید و تداوم فتنه و آشوب های خیابانی 1388 که نهضت آزادی و شخص دکتر یزدی در مقدمات و تبعات آن مشارکت فعال داشت، تعدادی از اعضای این گروه و خود یزدی، به تشخیص مقامات قانونی بازداشت شدند.

وی ابتدا دی ماه 1388 در پی آشوب روز عاشورا دستگیر و پس از دو ماه آزاد شد، و بار دیگر در مهر 1389 بازداشت شد که این بار پس از شش ماه در پایان همان سال از زندان آزاد شد.

وی پیش از آزادی با خبرگزاری جمهوری اسلامی مصاحبه کرد ولی پس از انتشار آن در فروردین 1390، به علت عدم هماهنگی پیش از نشر، آن را تکذیب کرد.

در این مصاحبه که فیلم و فایل صوتی آن موجود است، دکتر یزدی درباره کاندیداتوری موسوی و آشوب های پسا انتخابات چنین گفت: موسوی چندین سال سابقه مدیریت دارد، منتها من با کاندیداتوری او مخالف بودم.

پذیرفتنی نیست که کسی رییس جمهور شود و با رهبری مشکل داشته باشد.

اگر موسوی انتخاب می شد برای کشور فاجعه بود، زیرا رهبری و رییس جمهور باید با هم هماهنگ باشند.

در آن زمان، نقدی به موسوی کردم که شما یا نباید مردم را به حضور در خیابان ها دعوت می کردید، یا اگر اعلام می کنید مردم بیایند، بدیهی است همه آنان که می آیند هوادار شما نیستند و شعارهای خود را می دهند و ساختارشکنی می کنند.

می گویند معترضان انتخابات به خیابان ها آمده اند، در حالی که عده دیگری هم آمدند که شعارهای خودشان را دادند.

آنها به خود اصلاح طلبی لطمه زدند.

من در آن نقد، گفتم که ساختارشکنی نکنید و با این کار دست به کارهای خشونت آمیز نزنید.

ملایم و قانونی باشید.

باید بررسی کرد چه طور نخست وزیر چند ساله مملکت به اینجا کشیده شد؟ باید بحث کرد و موضوع را ریشه یابی کرد، زیرا این یک حادثه کوچک نیست.

همه باید قانون را محترم بشمارند و هرکس که خلاف قانون عمل کند، محکوم است.

در جبهه مشارکت جلساتی در زیرزمین این حزب برگزار می شد که بنده را هم دعوت کردند، که خیلی از حرف ها را آنجا زدم.

مهدی نوربخش، داماد دکتر یزدی طی مصاحبه ای در آمریکا با اشاره به متن منتشر شده در خبرگزاری ایرنا به عنوان مصاحبه اختصاصی با سرکرده مستعفی گروهک غیرقانونی نهضت آزادی ، گفت: آقای یزدی در هر دو مصاحبه ای که در خانه امن وزارت اطلاعات و در شرایط خاص آنجا انجام شده، از نهضت آزادی ایران و جنبش سبز قاطعانه دفاع کرده اما در متن منتشرشده در ایرنا، تمام این بخش ها را حذف کرده اند.

در اصل، بخش هایی از مصاحبه را تقطیع و سپس، بخش هایی را اضافه کرده اند.

دکتر یزدی همیشه منتقد محمود احمدی نژاد بوده و حتی اعلام کرده بود که اگر نظارت بین المللی نباشد، انتخابات در ایران در شرایط فعلی نمی تواند به طور کمی و کیفی درست برگزار شود.

با این حال او در انتخابات گذشته صراحتاً از آقای موسوی و آقای کروبی دفاع کرد و بسیاری از اعضای نهضت آزادی در ستاد انتخاباتی آقای موسوی حضوری فعال داشتند و رابطه تنگاتنگی وجود داشت.

و من امیدوارم متن اصلی مصاحبه های انجام شده هر چه سریع تر منتشر شود تا مشخص شود این خبرگزاری چقدر غیراخلاقی عمل کرده است.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایرنا دکتر یزدی در مورد استعفای خود گفته بود: بنده از دبیر کلی نهضت آزادی استعفا دادم زیرا نمی توانستم وظایفی را که طبق اساسنامه برعهده من نهاده شده بود انجام دهم، این یک اخلاق دینی است که اگر کسی مسئولیتی را نمیتواند در چارچوب قانون انجام دهد، آن را واگذار کند.

نوربخش با اشاره به استعفای دکتر یزدی از دبیرکلی نهضت آزادی گفت: آقای یزدی طی سال های گذشته تحت فشار زیادی بود که نهضت آزادی را منحل اعلام کند، اما هرگز زیر بار این موضوع نرفت و در این مصاحبه ها هم، از نهضت آزادی قاطعانه دفاع کرده است که حذف کرده اند.

اما در باره استعفای ایشان از دبیرکلی نهضت باید بگویم از چند سال پیش، خود ایشان می گفتند که باید جای خود را به جوان ترها بدهند.

حتی در این متن هم که منتشر کرده اند می بینیم که درباره استعفایش.

باز بر اساسنامه نهضت آزادی تاکید کرده و بحث خیلی جالبی است.

در اصل، اینگونه با مأموران حرف می زند که اگر کسی نمی تواند وظایف قانونی اش را انجام دهد باید کنار برود، و این خیلی مهم است.

مرتضی کاظمیان از فعالان ملی مذهبی نزدیک به ابراهیم یزدی، در گفت وگو با رادیو فردا در مورد خبر کناره گیری ابراهیم یزدی از دبیرکلی نهضت آزادی، این موضوع را خبری مهم ارزیابی کرد چرا که به گفته وی آقای یزدی در نهایت هوشیاری و زیرکی، از نهضت آزادی ایران کناره گیری نکرده و به رغم فشاری که بر وی بوده فقط از پست دبیرکلی نهضت آزادی کنار رفته است.

امیر خرم، از اعضای دفتر سیاسی و شورای مرکزی نهضت آزادی ایران، در آذرماه 88 به رادیو فردا گفته بود، مقامات امنیتی ایران در آن زمان با احضار پنج عضو دفتر سیاسی این گروه از آنها خواسته بودند که کلیه فعالیت های نهضت آزادی را متوقف کنند.

وی در اردیبهشت 91، طی مصاحبه دیگری با رادیو فردا در باره نقش و جایگاه نهضت آزادی در بین گروه های اپوزیسیون چنین گفت: خود بنده در سال 1380 یک دوره زندان را تجربه کردم.

وقتی از زندان بیرون آمدم، یکی از همین آقایان اطلاعاتی پیش من آمد و به من گفت که سعی کنم دیگر فعالیت سیاسی نکنم.

من در آن زمان برای ایشان مثالی زدم که متاسفانه آن مثال هنوز هم مصداق دارد.

به او گفتم که جمهوری اسلامی مانند یک قلعه است که جمعی در آن زندگی می کنند و جمعی هم بر این قلعه حاکمند.

گروه های قانونی مانند نهضت آزادی و سایر احزاب قانونی، مانند خندقی هستند که دور تا دور این قلعه کنده شده است.

رسالت و وظیفه ما به عنوان یک گروه اپوزیسیون، این است که هر کسی که از رفتار حاکمان قلعه ناراضی بود و خواست از قلعه بیرون برود، طبیعتا می افتد در درون نیروهای اپوزیسیون و ما وظیفه داریم نگذاریم آنها به سمت نیروهای مقابل بروند که نیروهای برانداز هستند و آماده جذب این نیروها هستند تا علیه قلعه فعالیت کنند.

من آن روز به آن مأمور امنیتی گفتم که سعی نکنید این خندق را پر کنید.

چون وقتی شما این کار را بکنید، آنهایی که از درون این قلعه فرار می کنند بر اساس جاده ای که شما برایشان ترسیم کرده اید، مستقیم به سمت نیروهای برانداز می روند.

گفتنی است دکتر یزدی در فتنه و آشوب های پس از انتخابات 88، حتی پس از بازداشت و آزادی، کماکان بر مخالفت افراطی و غیرقابل مصالحه با رییس جمهور منتخب دولت دهم تأکید داشت و بر آن بود که نجات کشور در گرو برکناری وی از طریق مداخله رهبری و مجلس است.

از جمله در بهار سال 91 چنین نوشت: راه حل مشکل تاریخی ما، تغییر در ساختار حقیقی است.

کلید این کار در دست مقام رهبری ست.

برای نجات کشور و نظام، باید این کار را انجام بدهند.

به دلیل آنکه آن چه در انتظار ماست و قابل پیش بینی؛ بسیار وحشتناک است.

در روزهایی که در خانه امن بودم و آقایان اطلاعاتی، پنج شش نفر بعد از شام یا ناهار می نشستند و از من می خواستند که نظرات سیاسی ام را توضیح بدهم؛ به آنها گفتم که من سال ها با برادران روحانی، هاشمی، مطهری، بهشتی و .

محشور بوده ام و با هم همکاری می کردیم.

بعد از انقلاب، حرف ها و مواضع متفاوت شنیدیم.

آقای [امام] خمینی هم از اینها حمایت می کردند و ما هم به قول هاشمی نجیبانه کنار رفتیم.

اما؛ من می دانم هاشمی کیست، از کجا آمده، چه کار کرده و می کند .

اما نمی دانم احمدی نژاد کیست و یک رییس جمهور یهودی تبار چگونه می خواهد کار کند.

در مرداد 91، دکتر یزدی طی نامه ای همدلانه و صمیمانه خطاب به آقای سید محمد خاتمی چنین نوشت: امیدوارم در این شرایط ویژه بحرانی بتوانید به تناسب موقعیت و جایگاه خود در جنبش اصلاح طلبی، موفق به برداشتن گام های مؤثر و مفید، توفیق وافی به دست آورید.

شعار ها و مطالباتی که موجب پیدایش و پیروزی جنبش مردمی دمکراسی خواهی در دوم خرداد 1376 و سبب پیدایش و فراگیری جنبش سبز در اعتراضات پس از انتخابات سال 1388 شد.

با خواسته ها، باور و عملکرد دولت موقت و انتقادات و نظرات اصلاحی نهضت آزادی ایران، در یک کل، قرار گرفته و قابل ارزیابی است.

از این منظر، دولت موقت، نهضت آزادی ایران و در رأس آن ها، زنده یاد مهندس بازرگان، پیشرو و پیشگام نهضت اصلاح طلبی و اعتراض به انحرافات انقلاب محسوب می شوند.

برادر عزیز حضرت حجت الاسلام والمسلمین خاتمی! این نامه در سالروز پیروزی جنبش مشروطیت برای جنابعالی نوشته و ارسال می شود.

دریغ و درد که پس از یک صد و شش سال مبارزه ملت ایران برای دستیابی به حاکمیت قانون، هنوز هم این خواسته حتی در سطحی حداقلی نیز به دست نیامده و هنوز هم استبداد و حاکمیت فردی، مهم ترین بلیه جان ایرانیان محسوب می شود.

نهضت آزادی ایران با پیوند زدن نظریه فقهی ولایت فقیه به جمهوری اسلامی موافق نیست.

اما بر این باورم که تا زمانی که جنبش اصلاح طلبی نتواند ساختار حقیقی قدرت را تغییر بدهد، تغییر در ساختار حقوقی مشکل تاریخی ما را حل نمی کند.

برادر اندیشمند، متعهد و فرهیخته ام!.

پیامد تداوم وضع حاضر و عدم چاره اندیشی به موقع، به مراتب فرا تر از مساله حیات نظام جمهوری اسلامی است.

سه سال بعد، وی در سال 94 طی مصاحبه ای با پندگیری از شکست فتنه و آشوب88، ندامت و تغییر تاکتیک خود و همفکرانش را از اقدامات و شعارهای ساختارشکنانه، چنین توضیح داد: بعد از اتفاقاتی که در جریان انتخابات سال 88 رخ داد، امروز بسیاری از فعالان سیاسی، کنشگران و حتی دانشجویان ما یاد گرفته اند که بعضی از حرف ها و ساختارشکنی هایی که مطرح می شود فقط شعار بود و نباید استفاده می شد.

اما تاکتیک های سیاسی یا به تعبیر من مهندسی کار سیاسی، اگر چه تابعی است از استراتژی، باید بر اساس تحلیل از وضعیت سیاسی شرایط روز باشد.

محکوم دادگاه انقلاب به گفته عبدالعلی بازرگان: در طول این سالیان گذشته به شدت، نهضت، تحت فشار بوده.

از فعالیت هایی که در دانشگاه ها می کرده، کاملاً مراقب بودند که نتواند آنجا گسترش پیدا کند.

یعنی در حد یک بخور و نمیر نهضت را نگاه داشته اند.

خیلی از سازمان ها را به طور کلی تعطیل کرده بودند.

نهضت را هم کاملاً مراقب بودند که از یک حدی نتواند بیشتر رشد کند.

خود نهضت از بعد از انقلاب در پنج مورد دستگیری های گسترده داشته، زندان های طولانی.

کاملاً مراقب هستند، همانطور که عرض کردم، درحد بخور و نمیر فقط اجازه زنده ماندن می دهند.

دکتر یزدی پس از یک سال و نیم اقامت در آمریکا که به اظهار خویش برای درمان بیماری بود، در بهار سال 1381 به ایران باز گشت.

پس از دستگیری اعضای شورای مرکزی نهضت آزادی و ملی مذهبی ها در اواخر سال 1379 به اتهام اقدام علیه امنیت کشور و تلاش برای براندازی، دادگاه انقلاب اسلامی غیاباً حکم بازداشت یزدی را نیز صادر کرد.

انتظار می رفت که وی در بدو ورود بازداشت شود، ولی دو هفته بعد، به دادگاه انقلاب احضار شد و از اواسط اردیبهشت 81 تا اواسط مهر 1382، جمعاً 52 جلسه بازجویی بدون بازداشت از دکتر یزدی انجام شد.

ولی پس از آشوب های فتنه 88، وی ابتدا در زمستان 1388 و سپس در پاییز سال 1389 بازداشت شد.

به گفته دکتر یزدی: وزارت اطلاعات همه اعضای دفتر سیاسی و شورای مرکزی نهضت آزادی را در دی ماه سال 88 به وزارت اطلاعات فراخواند.

در آنجا هیئتی از وزارت اطلاعات با این دوستان صحبت کردند و گفتند که به شما ابلاغ می کنیم که حق هیچ نوع فعالیتی را ندارید و اگر فعالیت کنید، همه را می گیریم.

ما هم گفتیم که نمی توانیم کار نهضت را تعطیل کنیم، باید شورای مرکزی رأی دهد، دستور شما را برای تصمیم گیری به شورای مرکزی می بریم.

من هنوز آزاد بودم و شورای مرکزی را برای تصمیم گیری فراخواندیم.

اما در یکشنبه شب شام غریبان، هفتم دی ماه 1388 ساعت 2 بعد از نصف شب به خانه ریختند و مرا بردند.

قبل از اینکه مرا ببرند، من دوستان را دعوت کرده بودم که به منزل من بیایند و درباره ابلاغیه وزارت اطلاعات تصمیم گیری کنیم.

بالاخره شورای مرکزی در غیاب من تشکیل جلسه داد و تصمیم گرفت که همه فعالیت ها تعطیل شود.

او پس از مدتی بازجویی و سپس محاکمه، در دی ماه 1390 به 8 سال زندان محکوم شد اما به دلیل شرایط جسمانی به قید وثیقه آزاد شد.

اتهام اول دکتر یزدی، اقدام علیه امنیت کشور و اتهام دوم او در متن کیفرخواست، اداره جمعیت غیرقانونی و ضدامنیتی نهضت آزادی ایران بود.

در سال 94 دکتر یزدی در یک مصاحبه گفت: الان با وجود اینکه نهضت آزادی مشکلات بسیاری دارد، اما سکوت نکرده است.

نامه می نویسیم، مصاحبه می کنیم و.

چرا؟ به این دلیل که ما یک شناسنامه سیاسی داریم.

زورشان به ما نمی رسد.

وی البته به صراحت بر راهبرد ایجاد تنش و آشوب اجتماعی مجدداً تأکید داشت و به رییس جمهور دولت یازدهم انتقاد داشت که چرا مانند آقای خاتمی از بیرون آوردن جمعیت میلیونی مردم، خودداری می کرد: همان ایرادی را که روزی به خاتمی داشتیم الان به روحانی هم داریم.

خاتمی یک سال بعد از پیروزی در انتخابات به دانشگاه آمد.

قبل از آمدن توسط یکی از همکارانش به او پیغام دادیم که چرا می خواهد به دانشگاه بیاید؟ در مراسم دانشگاه حداکثر 50 هزار نفر شرکت می کنند.

به جای آن به عنوان رییس جمهور برای گزارش یک ساله عملکرد خود، مردم را به میدان آزادی دعوت کن.

رییس جمهور اگر دعوت کند یک میلیون نفر می آیند.

در فضای سیاسی به شدت پوپولیستی ایران، حضور یک میلیون نفر در میدان آزادی پاسخگوی بسیاری از مخالفان رییس جمهور برگزیده مردم خواهد بود.

آقای روحانی هم می توانست برای گزارش صد روزه فعالیت های خود، مردم را به حضور درمیدان آزادی فرا بخواند.

چرا در تلویزیون؟ چرا در مجلس؟ ممکن است نیروهای امنیتی بخواهند جلوی آن را بگیرند، خب اجازه بدهید تا هزینه آن را بدهند.

الآن هم اگر می خواهید سالروز یکسالگی ریاست خود را جشن بگیرید چرا باز هم در یک اتاق در بسته نشسته اید، مردم را دعوت کنید و گزارش یکساله خود را ارائه دهید.

ممکن است در آنجا حرف تندی هم نزنید اما همین که دعوت می کنید و یک میلیون نفر حاضر می شوند، در کشوری که سیاست همچنان پوپولیستیک است، هیستری جمعیت، اهمیت زیادی دارد.

زمانی که یک میلیون نفر حضور می یابند، موش ها به سوراخ ها فرار می کنند.

اما روحانی این کار را انجام نمی دهد و به نظر من خطا می کند.

البته دکتر یزدی خوب می دانست و از نزدیک، یک بار به سال 59 و 60، راهبرد شکست خورده تنش آفرینی اجتماعی توسط بنی صدر را، مشارکت و تجربه کرده بود، اما ظاهراً اصرار داشت که همان آزموده خطا را دوباره و چندباره با دیگران بیازماید.

اما دکتر یزدی در قامت دبیرکل مستعفی و محکوم به حبس گروهی که فقط در محافل خانوادگی و بر روی کاغذ وجود داشت و رسماً و قانونی منحل شده بود، مواضعی نمایشی و بی تأثیر می گرفت.

وی بنا به خصلت پراگماتیستی و استراتژی تشدید اختلافات درون جناحی حکومت ، از سال 1392 خود را حامی مخالف قدیمی نهضت یعنی آقای حسن روحانی معرفی کرد.

به گفته محمد توسلی دستیار اصلی یزدی: نهضت در انتخابات سال 92، 94 و 96 هم به میدان آمد و با جنبش مدنی اصلاحات همراه شد.

ابراهیم یزدی به عنوان دبیر کل نهضت آزادی همواره با حضور در حسینیه ارشاد رأیش را به صندوق می انداخت.

در انتخابات سال 96 با وجود حال ناخوشی که داشتند، به حسینیه ارشاد رفتند و به حسن روحانی و فهرست امید برای پنجمین دوره شورای شهر رأی دادند.

داماد آقای یزدی، مهدی نوربخش سابقه تعامل نهضت آزادی به دبیرکلی پدر همسرش با اصلاح طلبان را اینگونه ترسیم کرده است: نهضت آزادی به عنوان یکی از تشکل های اپوزیسیون جمهوری اسلامی که مبانی این نظام از جمله ولایت فقیه را قبول ندارند، بیشترین همکاری ها را با نیروهای اصلاح طلب درون ساختار انجام داده.

برای نهضت آزادی، روحانی و خاتمی و افراد دیگر اصلاً فرق نمی کند، و این حزب از همه این شخصیت ها برای تداوم حرکت اصلاحات، حمایت کرده است؛ کما اینکه حمایت ما از آقای روحانی در انتخابات اخیر، به طور مطلق و بی هیچ چشمداشتی اتفاق افتاد.

در فروردین 93 دکتر یزدی طی مصاحبه ای تلویحاً آرزو و پیش بینی کرد که رییس جمهور یازدهم، بتواند نقش گورباچف در فروپاشی نظام را ایفا کند.

وی با یادآوری انتظاری که از رییس جمهور هفتم برای این کار می رفت، او را در قیاسی مع الفارق، خروشچف ایران نامید و گفت: وقتی آقای خاتمی روی کار آمد برخی تحلیلگران گفتند خاتمی، گورباچف ایران است اما من در مصاحبه ای با واشنگتن پست گفتم که اینطور نیست بلکه خاتمی، خروشچف ایران است.

خروشچف وقتی بعد از استالین بر سر کار آمد، گفت: وضع خیلی بد است و رفت در کنگره حرف های گورباچف را زد اما تأثیری نداشت.

او را فرستادند به همان دهی که آمده بود و تا آخر عمر در همان ده زندگی کرد و آنجا فوت کرد.

اگر کنگره حزب کمونیست شوروی، خروشچف را پذیرفته بود، تاریخ به گورباچف نیاز نداشت، اما نپذیرفت.

آقای یزدی این واقعیت را نادیده می گرفت که همه تحولات و تغییرات سیاسی ایران، در عرصه علنی با حضور و رأی مردم شکل گرفته است، نه در فضاهای پنهان و بسته ای مانند کنگره های حزبی.

وی به تفاوت ها و تعارض های عمیق و بنیادین نظام مردم سالاری دینی ایران، با نظام حزبی و کمونیستی شوروی نیز توجه نکرده است.

او به عادت مألوف تحلیل های نادرست قدیم خود و گروهش، کوشیده خروشچفی و گورباچفی برای وضعیت ایران کنونی خلق کند تا شبیه سازی فروپاشی مطلوب آمریکا، در ایران نیز امکان پذیر به نظر برسد.

البته دکتر یزدی در رفتاری پراگماتیستی و مبتنی بر راهبرد زیست در شکاف سیاسی بین جناح های داخل حاکمیت، به رغم آن که در سه دهه گذشته او و گروهش غالباً اصطکاک های سیاسی شدید با جناح متبوع شخص رییس جمهور یازدهم داشته، و اساساً قرابت راهبردی اندکی می توانست با وی پیدا کند، در اردیبهشت 96، چنین اعلام کرد: انتخابات خرداد 1392 با پیروزی کاندیدای اصلاح طلبان اثراتی سازنده در مناسبات سیاسی و اجتماعی کشورمان در عرصه های داخلی و بین المللی در پی داشت.

از این رو به رغم آن که دکتر حسن روحانی در تحقق تمامی وعده های خود فرصت توفیق پیدا نکرد و هنوز هم شرایط بحرانی از جامعه ما رخت بر نبسته و با وجود نقدهای منصفانه و اساسی که می توان به عملکرد دولت یازدهم داشت، رأی به روحانی را انتخاب میان بد و بدتر نمی دانیم؛ بلکه ترجیح گزینه خوب بر بد ارزیابی می کنیم.

البته دکتر روحانی هنوز هم نتوانسته است در کمیت و کیفیت برخی معضلات از جمله بحران کارآمدی، رکود اقتصادی و نیز در تغییر کامل فضا و نگاه امنیتی در حوزه سیاست و فرهنگ، موفق شود.

نهادهای مدنی هنوز هم در توقفی تحمیلی روزگار می گذرانند و مطبوعات و احزاب مستقل و فعالان سیاسی و اجتماعی تحت انواع فشارها و محدودیت های شدید به سر می برند.

تحلیل عملکرد دولت روحانی.

از موضع گیری مؤثر در راستای گذار به دمکراسی و ارائه و ترویج قرائتی سازگار از اسلام با مسایل بنیادین مدرنیته.

حکایت دارد.

رأی به روحانی، رأی آری به گفتمان اصلاح طلبی و.

است.

روشن بود که این رویکرد تاکتیکی و داعیه اشتراک و همسویی دکتر یزدی و گروهش در مواضع دولت یازدهم و دوازدهم، سودی برای رییس جمهور در بر نداشت، اما نیروهای انقلابی خط امام و دغدغه مند آرمان های امام خمینی را نگران می ساخت.

انتهای پیام/ http://fna.

ir/a1kk34 نظرات دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد
کلید واژه ها: آزادی - دادگاه انقلاب - قانون اساسی - قانون - سیاسی - انقلاب اسلامی - انحلال - یزدی - دادگاه - اسلامی - جمهوری اسلامی - فعالان سیاسی - زندگی - تاریخ - گزارش - حکم دادگاه - سران - کتاب - بیگانگان - انتخابات - اجتماعی - مجاهدین - بازداشت - محرومیت - جمهوری - مصاحبه - اندیشه - اقتباس - مجازات - جریمه

آخرین اخبار سرویس:
محمد حسین وفاییان، احد فرامرز قراملکی روش شناسی صدرالمتالهین در تحلیل مفهومی-وجودی نفس انسان

بازنگری حدیث تردّد - بخش اول تحلیل فقهای عامه پیرامون حدیث تردّد

تقدیر العبادی از تلاش های وحدت بخش مرجعیت عراق

عکس/ واژگونی کانکس اسکان موقت زلزله زدگان سرپل ذهاب

امید مجد، فاطمه ابوحمزه سنجش دقت در ترجمه معانی ضمنی و کنایی استعارات و کنایات سوره های هود، یوسف و انبیاء

بررسی ویژگی های شمایل نگاری شیعی در نقاشی های قهوه خانه ای عصر قاجار - بخش اول شمایل نگاری شیعی

رضا حیدری ماجرای تشکر سلمان رشدی از اصلاح طلبان چه بود؟!

محمد حسین زاده تحول حمل در فلسفه اصالت وجود

محمدرضا ارشادی نیا ارزیابی توجیه روایی کیفیت معاد جسمانی در دیدگاه حکیم آقاعلی مدرس

سامی عنان نامزدی خود را برای انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرد

تصویری کمتر دیده شده از شهیدان قاسم عیوضی و جعفر لشکری

سفیر و معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل عنوان کرد افغانستان بعد از تهاجم آمریکا امن تر نشده/ افغانستان به محلی برای همکاری بین المللی تبدیل شود نه رقابت

رییس سابق ستاد مشترک ارتش مصر اعلام کاندیداتوری کرد

عقل و عشق از دیدگاه عرفانی و فلسفی

بازپژوهی مبانی قانون‎گذاری در منطقه‎الفراغ نظام فقهی حقوقی شیعه (با تأکید بر انگاره‎ شهید صدر) ـ بخش اول ادله وجود منطقه‎الفراغ

انتظار نامعقول از صداوسیما/دولت همت کند هنوز فرصت هست/روحانیت درباره ریشه نابسامانی ها تحقیق کنند/تهدید ترامپ جدی است؟

منوچهر محمدی - حسین خدادادی بازتاب انقلاب اسلامی، براساس نظریه نظام نوری شیخ اشراق

امضای لایحه صدور مجوز جمع آوری اطلاعات از خارج کشور توسط ترامپ

کتاب روابط بین المللی خاورمیانه؛ هر آنچه لازم است در مورد خاورمیانه بدانید

حامد حاجی حیدری عارضه ای به نام خودتخریبی

واکنش 4 سردار سپاه به شرط جدید ترامپ درباره برجام

زهرا اسکندری، مرتضی شاهرودی بررسی تطبیقی فاعلیت ذهن در فرایند ادراک از دیدگاه ملاصدرا و هوسرل

مصطفی همدانی نقد سازه معناشناختی مدل ارتباطی منبع معنا از منظر حکمت متعالیه

برنامه تمرینی 400 حرکتی برای فیتنس

در گفت وگو با فارس بیان شد همه چیز درباره ساختار جدید وزارت خارجه از زبان سخنگو

بازتاب کشتی قرآن مطلا در توییتر

بیانیه ای درباره حواشی قرآن کشتی مطلا

فیروز نجفی - حسین مسعودنیا - سید جواد امام جمعه زاده - حمید نساج نقش و جایگاه گروه های شیعه در ساختار سیاسی عراق پس از فروپاشی (2015 ـ 2003)

فرصت طلایی برای ایمن سازی شهر در برابر زلزله را از دست دادیم/شتاب زدگی در برنامه ریزی ممنوع

محمدرضا حاجی اسماعیلی، امیر احمدنژاد، عاطفه محمدزاده بررسی تطبیقی مفهوم نسخ از دیدگاه مؤلفان التفسیر الاثری الجامع و التفسیر الحدیث

بصیرت و اخلاص مانع از شکل گیری فتنه است

انس با قرآن؛ اقتضای امروز انقلاب و جامعه انقلابی

پاسخ آستان مقدس حضرت معصومه(س) به حواشی پیش آمده درباره قرآن مطلا

الخاص ویسی، آزاده عبادی ساختارهای گفتمان مدار آیات مربوط به قیامت درسه جزء اول قرآن

تواضع چیست؟ فرق تواضع با ذلت و چاپلوسی

به بهانه ی سالگرد شهادت چند تن از سران فداییان اسلام واکاوی جایگاه فداییان اسلام در فضای سیاسی دهه ی 20 ایران

علی امامی میبدی، احمد هادی بررسی موانع انتقال فناوری در قرارداد بیع متقابل و ارزیابی ریسک انتقال فناوری در قرارداد ‏جدید نفتی ‏ایران (‏IPC‏)

ترامپ: لایحه صدور مجوز جمع آوری اطلاعات از خارج کشور را امضا کردم

عکس/ همسرت را طلاق بده و جایزه بگیر

بررسی یک سؤال: آیا مطبوعات به پایان راه رسیده اند؟

آلودگی هوای عسلویه 7 برابر بیشتر از تهران

پیشنهاد یک امام جمعه به روحانی: دو ماه حقوق وزرا را ندهید

نامه اسماعیل هنیه به رهبر انقلاب

تشکیک در گفتار معصومین(ع)، مخالفت صریح با آیات قرآن کریم است

رمز پیروزی جوانان در دفاع مقدس توجه به معنویت بود

دشمن اصلی ام اس را بشناسید

رضا صفری کندسری امکان قرائت کارکردگرایانه از نظریه نفس ملاصدرا: بر اساس نظریه کارکردگرایی معاصر

جنجال ساختن «کشتی و قرآن مطلا»

بغض یکساله خانواده شهدای پلاسکو شکست

کاش به جای پرچم مرا 10 بار آتش می زدند/ ما برای سرافرازی این پرچم در هر قله ای 10 شهید داده ایم

پلاسکو یکسال بعد!

تصاویر/ مراسم سالگرد شهدای پلاسکو

آمنه مسن آبادی، بهزاد رهبر، محمدرضا اروجی بررسی تغییرات معنایی واژه ها و اصطلاحات رایج در زبان زندان

امین فتحی آن کتاب پاکان(مفهوم الکتاب در آیه دوم سوره بقره)

شرایط کنونی کشور نیاز به وحدت ملی را به وضوح نشان می دهد

آیا او با من ازدواج می کند؟

«بحران جنسی» و داده های اقتصادی

مخبردزفولی در گفت وگوی مشروح با فارس: مسئله بورسیه ها با رفتارهای غیراخلاقی سیاسی به مشکل تبدیل شد/ باید نظام آموزشی مناسبی طراحی شود که کنکور خلاقیت کُش نباشد

هر روز در جاده های ایران یک سانچی غرق می شود!

حسن رهبر، علیرضا حسن پور تجربه زیسته و علم حضوری: دو رویکرد در نظام معرفت شناختی دیلتای و ملاصدرا

شرایط کنونی کشور نیاز به وحدت ملی را به وضوح نشان می دهد

تصاویر/ نماز باران مردم شیراز

السیسی نامزد انتخابات آینده مصر شد

پوستر | فرزند امام

از شب یلدا تا مسجد کبود

پیام تسلیت "اسکودا" در پی درگذشت "غلامرضا طیرانیان"

دروغ مصلحت آمیز، به از راست فتنه انگیز

ساختن «کشتی و قرآن مطلا» را چگونه باید ببینیم و تفسیر کنیم؟!

اجتماع عظیم مردم بهشر در یادواره یک شهید

آل حبیب: ایران بیش از 300 طرح بزرگ و کوچک در افغانستان اجرا کرده است

مقام پارلمانی مجارستان بر گسترش روابط همه جانبه با ایران تاکید کرد

"اوباما" دوباره وارد دنیای سیاست می شود

جزییات4خبر ویژه امروزشنبه30دی ماه 1396

تصور کن اگه حتی، تصور کردنش سخته

فال روزانه شنبه 30 دی 1396

یاد مرگ در قرآن و روایات

سرنوشت جویشگرهای ملی در انتظار پیام رسان ها؟

آمبولانس در میدان جنگ

ویدئو / چند گجت کاربردیِ سال 2018

انتخابات ریاست جمهوری ونزوئلا نیمه دوم 2018 برگزار می شود

استاندار لرستان:پیگیری برای بازگشت پیکر جان باختگان سانچی در حال انجام است

مهمترین برنامه های خبری امروز 30 دی

یک ماموریت ویژه

جشنواره، کار علی سرابی را متوقف نکرد

"غلامرضا طیرانیان" درگذشت

ناسا و آزمایش راکتورهای اتمی کوچکی برای سوخت رسانی به زیستگاه انسان در مریخ

نماز جمعه، ترکیبی از تقوا و سیاست است

راه حل ساده قرآنی برای مقابله با خشکسالی

یادداشتی در آستانه شب شاعر ویژه سعید یوسف نیا یوسف نیا شاعری که در دایره مکتب شعر انقلاب چرخ می زند

مدیرکل اداره تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت در نشست خبری: برطرف کردن مشکلات مالی شرکت های تجهیزات پزشکی با توزیع اوراق قرضه/ دخالت شرکت های تجهیزات پزشکی در امور زیبایی/ ماجرای مجوزهایی که برای تولید کیسه خون صادر شد

ناسا و آزمایش راکتورهای اتمی کوچکی برای سوخت رسانی به زیستگاه انسان در مریخ

کاش به جای پرچم ایران مرا 10 بار آتش می زدند/ ما برای سرافرازی این پرچم در هر قله ای 10 شهید داده ایم

برگزاری مراسم گرامی داشت شهید مدافع حرم «محمد آژند» در کهنز

هیچ حزب و گروهی حق ندارد شهدا را مصادره کند/ نتیجه عملیات «کربلای 5» معادلات جهانی را بر هم زد

ترتیل صفحه 281 قرآن کریم با صدای استاد پرهیزکار+صوت

کربلای 5 برگ زرینی در تاریخ انقلاب اسلامی است

معاون رییس جمهور: نیاز امروز کشور وحدت ملی است

سفر معاون سیاسی وزیر خارجه ایران به آلمان

صدیقی: تلگرام منبع فساد است!

ادای احترام دیپلمات های خارجی به شهدای نفتکش سانچی

حرمان و خسران؛ مروری بر زندگی سیاسی ابراهیم یزدی-7 عبدالعلی بازرگان: نهضت جزیی از جنبش سبز است/ انحلال رسمی گروه نهضت آزادی به حکم دادگاه انقلاب در مرداد 81

حرمان و خسران؛ مروری بر زندگی سیاسی ابراهیم یزدی-7 عبدالعلی بازرگان: نهضت جزیی از جنبش سبز است/ انحلال رسمی گروه نهضت آزادی به حکم دادگاه انقلاب در مرداد 81