مطالب مرتبط:
شمارش معکوس تا آغاز دومین دوره جشنواره بام
آغاز سومین دوره مسابقات قرآن کریم ویژه جوانان و ورزشکاران استان قزوین
شمارش معکوس تا آغاز دومین دوره جشنواره بام با عنوان«ماشین بابام»/ "رنو کپچر" جایزه ویژه
شمارش معکوس تا آغاز دومین دوره جشنواره بام با عنوان«ماشین بابام»/ "رنو کپچر" جایزه ویژه
حوزه علمیه مبلغان را به ابزار هنر تجهیز کند / ورود حوزه در عرصه تولید آثار دینی
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 21 مهر 1396 ساعت 02:462017-10-12سياسي

زهرا جعفری فرد، احمد صالحی کاخکی، داوود جعفری سرشت تلألؤ شعارهای شیعی بر آثار چوبی دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری


هدف اصلی پژوهش حاضر، معرفی آن دسته از آثار چوبی متعلق به دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری است که روی آن ها، شعارهای خاص شیعیان شامل ادعیه، ذکرها و .

- تلألؤ شعارهای شیعی بر آثار چوبی دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری هدف اصلی پژوهش حاضر، معرفی آن دسته از آثار چوبی متعلق به دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری است که روی آن ها، شعارهای خاص شیعیان شامل ادعیه، ذکرها و .

دیده می شود.

چکیده دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری، از جمله ادوار درخشان صنایع چوب در ایران است.

آثار چوبی به جای مانده از این دوران، علاوه بر داشتن ارزش فنی و هنری بالا، به دلیل داشتن کتیبه هایی با مضامین دینی و اعتقادی، جایگاهی ویژه در زمینه شناخت باورهای دینی و مذهبی مردمان آن اعصار دارند.

این امر، لزوم بررسی دقیق و گسترده تر این آثار را موجب می شود.

هدف اصلی پژوهش حاضر، معرفی آن دسته از آثار چوبی متعلق به دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری است که روی آن ها، شعارهای خاص شیعیان شامل ادعیه، ذکرها و .

دیده می شود.

با توجه به مطالعات و بررسی های صورت گرفته توسط نگارندگان، در پایان پژوهش، این نتیجه حاصل شد که در این ادوار، کاربرد شعارهای شیعی روی اشیای چوبی با کاربرد های مختلف، به صورت یک سنت زیبا و پسندیده درآمده است که نشان از اعتقادات عمیق و ارادت خالصانه بانیان و سازندگان این آثار، به اهل بیت: دارد.

کلیدواژه ها آثار چوبی؛ سلجوقی؛ تیموری؛ شعارهای شیعی در دوران اسلامی، از جمله دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری، از قطعات چوب های ظریف حکاکی شده، برای ساخت منابر، یادمان ها (صندوق قبر)، رحل و.

، عمدتاً در اماکن مذهبی استفاده شده است، این آثار با استفاده از تکنیک های تزیینی متنوع، به زیبایی هرچه تمام آراسته گشته اند.

از جمله عناصر تزیینی موجود روی آثار چوبی این ادوار، کتیبه هایی است که به خط کوفی و سایر اقلام از جمله ثلث و نسخ نوشته شده و علاوه بر جنبه زیبایی شناختی، از لحاظ جنبه های تاریخی و مذهبی نیز ارزش و اعتبار فراوانی دارند.

با توجه به این که بیش تر آثار چوبی متعلق به این ادوار (دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری)، برای استفاده در اماکن مقدس و مذهبی ساخته شده، به تبع آن مضمون اکثر کتیبه های آن ها، شعارهای دینی و مذهبی رایج در بین مردمان آن روزگار است.

این شعارها، شامل آیات قرآن کریم، اسماء جلاله خداوند و احادیثی از حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی(ص) است.

در مناطق شیعه نشین به خصوص نواحی مرکز ایران، استفاده از عبارات و دعاهای شیعی مانند ذکر صلوات بر چهارده معصوم:، زیارت شهدا و شهادت به ولایت و امامت امام علی(ع) و .

متداول بوده و با نوشتن این عبارات روی آثار هنری مختلف از جمله آثار چوبی، ارادت خود را به این بزرگواران ابراز می داشته اند.

با وجود اهمیتی که کتیبه های موجود روی این آثار، در شناخت بهتر باورهای دینی مردم این ادوار دارد، تاکنون هیچ گونه تحقیق و بررسی در زمینه آن ها صورت نگرفته و همین امر لزوم پرداختن به این مهم را ایجاب نموده است.

هدف پژوهش حاضر، معرفی آن دسته از آثار چوبی دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری است که روی آن ها شعارهای خاص شیعیان ذکر گردیده و سپس به تفصیل، به بررسی مضامین این کتیبه ها پرداخته شده است.

مقالات و کتب بسیاری، به بررسی شعارهای شیعی موجود روی آثار هنری مختلف پرداخته اند؛ مانند کتاب های هنر شیعی (شایسته فر، 1384) و جلوه های هنر شیعی در نگارگری و کتیبه نگاری تیموریان و صفویان (رجبی، 13911).

مقالات مانند تجلی تفکرات شیعی در نوشتار انگشتری های عصر قاجار که در این مقاله، شعارهای مختلف روی انگشترها مطالعه شده است (محمدی زاده، 13922)؛ تاریخ اجتماعی شیعیان ایران در نیمه نخست قرن نهم هجری که ضمن مطالعه وضعیت اجتماعی این دوره، صنایع و حرف مرتبط با شیعیان معرفی شده است (حسین پور، 1386)؛ نماد و نمود نام علی(ع) در هنر فلزکاری صفویه و قاجار که نمودهای نام حضرت علی(ع) در دوره های صفوی و قاجار، بررسی و تفاوت های موجود میان مضامین شیعی مشخص شده است (فراست، 1387)؛ مقاله بررسی تطبیقی کاربرد متون مذهبی در هنر شیعی مازندران که آثار چوبی و شعارهای شیعی موجود روی آثار منبت دوره صفوی منطقه مازندران، بررسی شده است.

(کلانتر، آیت اللهی، 1392) شیوه گردآوری اطلاعات در این مقاله، به شیوه میدانی و کتابخانه ای است و نتایج به دست آمده، به صورت نویافته و حاصل مطالعات نگارندگان بوده و رویکردی توصیفی - تحلیلی دارد.

ذکر این نکته لازم است که طی پژوهش حاضر، تعداد 110 اثر چوبی متعلق به دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری مطالعه شده که از بین آن ها تنها پنج مورد، دارای کتیبه هایی با مضامین شیعی هستند.

از مهم ترین دلایل کمبود شعارهای شیعی روی آثار چوبی ادوار ذکرشده، گرایش اغلب حاکمان وقت به آیین تسنن است.

معرفی آثار آثار چوبی مورد بحث، در مناطق مرکزی ایران و موزه های داخل و خارج از کشور نگه داری می شوند.

این آثار شامل منبر (منبر مسجد جامع روستای ابیانه)، پنجره چوبی (موجود در موزه ملی ایران)، در چوبی (در امام زاده اسماعیل اصفهان)، رحل چوبی (موجود در موزه متروپولیتن) و یک لوح چوبی (موجود در مجموعه دیوید) است.

معرفی آثار بر اساس قدمت آن ها، از قدیم به جدید صورت گرفته است.

منبر مسجد جامع ابیانه روستای ابیانه در 48 کیلومتری نطنز و در دامنه شمال غربی کوه کرکس واقع شده است.

مسجد جامع روستا، مهم ترین بنا و اثر تاریخی آن است که در مختصات جغرافیایی N33˚35 12.

44" , E51˚35 18.

499" قرار دارد.

بنای اولیه مسجد بر اساس کتیبه های موجود، حداقل به دوره سلجوقی تعلق دارد، که در دوره های بعد بازسازی شده است.

قدیمی ترین شیء چوبی موجود در مسجد، منبر چوبی آن است که امروزه در نمازخانه مسجد نگه داری می شود و دارای تاریخ محرم سال 466 قمری است.

جنس آن از چوب چنار و دارای چهار پله است و در دو طرف پله آخر، دو ستون دارد (عکس1).

منبر مسجد از پیوند قاب های مستطیل شکل در ابعاد مختلف به وجود آمده و از سه فن منبت، گره چینی و مشبک، برای آراستن آن استفاده شده اما تکنیک تزیینی غالب آن، منبت است که به صورت نقوش اسلیمی ساده حلزونی شکل، دهن اژدری و انواع گل های پرچین و برگ های اسلیمی، روی بخش های مختلف منبر کار شده است.

ردیفی از مهره ها (نقوش مدور توخالی) نیز پهلوهای دو جانب منبر ابیانه را تزیین کرده اند.

golmohammadi, 2001, p.

210-211)) منبر ابیانه کتیبه های مختلفی دارد.

این کتیبه ها، به خط کوفی و قلم نسخ است که در بخش های مختلف آن دیده می شود.

برخی از این کتیبه ها در زمان ساخت منبر بر آن حک شده، اما بخش اعظم آن ها در زمان مرمت منبر، توسط مرمت گران نوشته شده است.

ابتدا به شرح کتیبه های اصلی و اولیه منبر و سپس به بیان کتیبه های الحاقی می پردازیم.

از جمله بخش هایی که کتیبه آن، در زمان ساخت منبر روی اثر ایجاد شده، کتیبه های قسمت پایین تکیه گاه مسند است که به خط کوفی گل دار بر دو تخته مستطیلی شکل مجزا از هم، حک شده است: کتیبه بالایی: ابوالقاسم محمد و ابوطاهر بن علی و حسین بن علی و عبدالجبار بن احمد غفرالله ذنو.

[بهم] ؛ کتیبه پایین: مما امر بایجاد هذا المنبر ؛[1] ادامه کتیبه: فی المحرم سنه ست و ستین و اربع مائه(466ق) رحم الله من قرأه و نظره اسـت که در قسمت چارچوب تکیه گاه مسند و تیرکی که پایه چارچوب بر آن استوار شده، به خط کوفی گل دار نوشته شده است (هنرفر، 1350، ص888).

در طرف راست منبر و در داخل سه قاب نیز کتیبه هایی ایجاد شده که عبارتند از: الله ، العظمه لله و در قاب دیگر عبارت ناخوانایی نوشته شده است.

کتیبه های الحاقی منبر عبارتند از: کتیبه های بخش تکیه گاه مسند که در داخل یک نقش محراب مانند هستند.

در داخل نقش محراب: هو العلی الکبیر لا اله الا الله محمد رسول الله علی ولی الله حقا حقا عمل محمود نوشته شده است.

وجود شعار علی ولی الله حقا حقا ، به پذیرش اصل امامت و قبول ولایت امام علی(ع) توسط بانی و سازندگان آن اشاره دارد که به زیبایی، بر بدنه منبر انعکاس یافته است (عکس 2).

در کتاب شریف و ارزشمند اصول کافی (ج1، باب حجه) و کلیات حدیث قدسی: سنان بن طریف از امام صادق(ع)(ع) روایت می کند که فرمود: ما نخستین خاندانی هستیم که خداوند نام ما را بلند صدا کرده است.

هنگامی که آسمان ها و زمین را آفرید، امر فرمود که منادی بانگ برآورد: " اشهد ان لا اله الا الله (سه بار) اشهد ان محمداً رسول الله (سه بار) اشهد ان علیاً امیرالمؤمنین حقاً (سه بار)".

(کلینی، 1369، ج11، ص5811) در کتاب ینابیع الموده، (ج1، باب 37) که از کتب اهل تسنن است، به نقل از حاکم بن احمد بیهقی (از علمای اهل تسنن) نوشته شده که پیامبر(ص) فرمودند: ای علی! به راستی که اولین سؤال از بندگان، پس از مرگ پیرامون شهادت به لا اله الاالله و شهادت به محمد رسول الله و شهادت به این است که تو ولی مؤمنین (علی ولی الله) هستی.

(قندوزی، 1384، ج1، ص 356) به پیشانی پله سوم آیه 18 سوره جن (18 :72) نوشته شده است: و ان المساجد لله فلا تدعو مع الله احدا ، عمل حاج صفر علی بیدگلی سنه1310 .

لوح چوبی موجود در مجموعه دیوید در کپنهاگ در مجموعه (موزه) دیوید در کپنهاگ دانمارک، یک لوح چوبی به ابعاد 61.

5×61 سانتی متر وجود دارد که متعلق به قرن ششم قمری است (503 ق) (قوچانی، 1366، ص 56).

این لوح به صورت یک قطعه مربع شکل است و طبق گزارش موزه در مورد اثر، از جنس چوب چنار ساخته شده و احتمالاً بخشی از یک منبر متعلق به شرق ایران بوده است (عکس2)؛ به هر حال مضمون کتیبه های آن، ثابت می کند که مربوط به مکانی مذهبی بوده است.

تزیینات روی لوح، با استفاده از تکنیک منبت اجرا شده و حاوی کتیبه هایی به خط کوفی مزهر است.

امروزه این قطعه با شماره ثبت 1977/11 در مجموعه دیوید نگه داری می شود.

(www.

davidmus.

dk) حاشیه خارجی لوح به صورت یک نوار باریک سرتاسری است که با استفاده از دوایر ریز توخالی تزیین شده است.

در چهار گوشه آن نیز چهار قاب مربع شکل نقش شده که در داخل هر کدام از این کادرها با استفاده از تکنیک منبت تزیین شده است.

نقوش تزیینی آن ها، مشتمل بر چهار برگ پالمت است که با استفاده از اسلیمی ها و برگ های ظریف به زیبایی به هم متصل شده اند.

کتیبه هایی به خط کوفی مزهر در داخل لوح دیده می شود: در قسمت بالا عبارت بسم الله الرحمن الرحیم یا کریم در داخل یک کادر مستطیل شکل حک شده؛ در زیر این کادر یک قاب مربعی شکل است و طرحی شبیه محراب دارد و در داخل این طرح محرابی شکل، صلوات بر پیغمبر(ص) حک شده است: اللهم صل علی محمد و آل محمد کما حمل وحیک و بلغ رسالتک و صل علی محمد و آل محمد کما احل حلالک و حر م حرامک و علم کتابک صل علی محمد و آل محمد فی شهر محرم سنه ثلاث و خمس مایه .

با توجه به ابعاد کوچک لوح و تکرار سه مرتبه ذکر صلوات بر حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی(ص) و آل ایشان بر روی آن، نشان می دهد که سازندگان این لوح به پیامبر اکرم(ص)و آل ایشان ارادت خالصانه داشته اند و حب اهل بیت:، همواره در قلب مردم مسلمان ایران، حضوری عمیق داشته و روی آثار هنری مختلف نمود یافته و با ذکر این عبارات بر روی آن ها، قداست و ارزش والایی به شیء بخشیده است.

پنجره چوبی موزه ملی ایران از جمله آثار چوبی نفیس موجود در بخش اسلامی موزه ملی ایران، یک پنجره چوبی دولنگه به ابعاد 2/68×42 سانتی متر است.

تاریخ ساخت آن طبق کتیبه موجود روی آن، 520 قمری است.

این اثر در موزه ملی ایران با شماره 3283 ثبت شده است (آرشیو موزه ملی ایران).

تزیینات موجود روی این دو لنگه، به صورت قرینه است، بدین ترتیب که در قسمت بالای هر لنگه، نقشی شبیه به طرح محرابی ایجاد شده و در وسط و اطراف آن، کتیبه ای به خط کوفی وجود دارد.

تنها تزیینات روی پنجره در داخل قاب محراب مانند آن اجرا شده که شامل اسلیمی های ظریف ساده هستند که دورتادور قاب تکرار شده اند.

(عکس4) اهمیت اثر به دلیل کتیبه های آن است که روی طرح پیکانی شکل آن سوره اخلاص به خط کوفی نوشته شده است.

نیمی از آن روی لنگه راست و ادامه آن روی لنگه چپ به صورت برجسته کنده کاری شده است.

در لنگه راست آمده: بسم الله الرحمن الرحیم قل هو الله احد ، و در لنگه چپ: الله الصمد لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا احد .

در قسمت پایین نوشته، در هر دو طرف، در وسط وحده لا شریک له دیده می شود.

سطح میانی هر لنگه ( کادر محرابی شکل) از این پنجره را کتیبه ای به خط کوفی تزیینی دربرگرفته است.

این کتیبه چهارده سطر دارد و اطراف آن با نقوش اسلیمی تزیین شده و در میان اسلیمی ها، زیارت شهدا در شب های قدر (زیارت امام حسین(ع) در شب های قدر) نوشته شده است.

این زیارت جزو ادعیه ای است که خواندن آن در شب های قدر بسیار سفارش شده و معتبر و پربرکت است.

متن کتیبه، نشان می دهد که این پنجره را شیعیان و محبان امام حسین(ع) ساخته اند و احتمالاً در مکانی (شاید مسجد) نصب شده بوده که شیعیان در ماه مبارک رمضان و به خصوص در شب های قدر، بتوانند آن را تلاوت کنند.

متن کتیبه بدین شرح است: هوالحی/ بسم الله الرحمن الرحیم السٌلام علیکم ایها الصدیقون السٌلام علیکم ایها الشهداء الصابرون/ الشهد انکم جاهدتم فی سبیل الله و صبرتم علی الاذی فی حینه و نصحتم لله و لرسوله[2]حتی اتیکم الیقین اشهد انکم / احیاء عند ربکم ترزقون، فجزاکم الله عن الاسلام و اهله افضل جزاء المحسنین و جمع الله[3] بیننا و بینکم فی محل النعیم فی[4] ختم الله تبارک و تعالی فی شهر صفر سنه عشرین و خمسایه .

(قوچانی، 1366، ص 566) شیخ عباس قمی; در ذکر کرامات این زیارت شریف می نویسد: بدان که احادیث در فضیلت زیارت امام حسین(ع) در ماه رمضان به خصوص شب اول و نیمه و آخر آن و در خصوص شب قدر بسیار است.

(قمی، 1385، ص 867ـ871) امام هادی(ع) می فرمایند: هر کس زیارت کند امام حسین(ع) را در شب بیست و سوم ماه رمضان و آن شبی است که امید هست شب قدر باشد و در آن شب هر امر محکمی جدا و مقدر می شود، مصافحه کنند با او روح 24 هزار ملک و پیغمبر که همه رخصت می طلبند از خدا در زیارت آن حضرت در این شب.

در حدیث معتبر دیگر از امام صادق(ع) آمده : چون شب قدر می شود، منادی از آسمان هفتم از بطنان عرش ندا می کند که حق تعالی آمرزید هر کس را که به زیارت قبر حسین(ع) آمده است.

در روایت است هر کس شب قدر نزد قبر آن حضرت باشد و دو رکعت نماز گزارد نزد آن حضرت یا آن چه سؤال کند، میسر شود و حق تعالی بهشت را به او عطا کند و از آتش پناه دهد.

با توجه به مستنداتی که ذکر شد، به عظمت و ارزش معنوی بسیار فراوان دعای زیارت شهدا در شب های قدر می توان پی برد.

میان در امام زاده اسماعیل(ع) اصفهان امام زاده اسماعیل(ع) در طرف مشرق خیابان هاتف کنونی شهر اصفهان، روبه روی امام زاده جعفر(ع) قرار دارد و دارای مختصات جغرافیاییN32˚39 47,16" و E 51˚41 09,50" است.

بنای امام زاده به وضع کنونی از زمان شاه عباس اول شروع شده ولی ساختمان امام زاده و مسجد مرقد شعیا به اوایل اسلام می رسد و قسمتی از ساختمان کنونی، متعلق به دوره سلاجقه است (رفیعی مهرآبادی، 1352، ص 750).

در داخل امام زاده، آثار چوبی نفیسی از دوره های مختلف اسلامی وجود دارد؛ مهم ترین و قدیمی ترین آن ها، یک در چوبی دولته است که دهلیز مقبره امام زاده اسماعیل(ع) را به مرقد شعیای نبی(ع) متصل می کند.

میان در مذکور طبق کتیبه روی آن، متعلق به دوره آل مظفر[5] و به فرم قاب قوس تیزه دار و ابعاد تقریبی 140×2500 است.

تکنیک های تزیینی مختلفی برای آراستن میان در نفیس امام زاده اسماعیل(ع)(ع) به کار برده شده که عبارتند از؛ گره چینی، معرق، منبت، خاتم کاری، زمودگری و جوک کاری.

این تزیینات در کنار هم، با ظرافت و دقت بالایی اجرا شده اند.

نقوش ایجادشده بر روی آن شامل نقوش هندسی و گیاهی است که در قالب طرح های اسلیمی و ختایی کار شده است.

(عکس 5) کتیبه های متعددی به قلم ثلث، روی بخش های مختلف میان در امام زاده اسماعیل(ع) نوشته شده است.

این کتیبه ها در میان انواع نقوش گیاهی، با خطی خوش و به زیبایی هر چه تمام حک شده اند.

به طورکلی کتیبه ها در سه قسمت حک شده است: 1.

در قسمت جناغی بالای در؛ 2.

بر روی لنگه راست؛ 3.

بر روی لنگه چپ در.

در مرکز جناغی بالای در، واژه الله پنج مرتبه تکرار شده است.

در حاشیه جناغی نیز کتیبه ای با این مضمون به قلم ثلث وجود دارد؛ امر باحداث هذا الباب الاحمر الغفره و الثواب فی امره با دوله السلطان الاعظم مولی السلاطین الامم ناشر عدل و الاحسان باسط الامر و فی ضل الله الارض قطب الحق و الدین شاه محمود سلطان الاعظم محمد ابی المظفر خلد الله ملکه فی الحکومه البهلوان الاعظم الصاحب الکرم تاج الدوله و الدین علی ترشاه[کذا]الخراسانی عن خاص ماله .

کتیبه مذکور، نشان می دهد این اثر در زمان شاه محمود مظفری[6] پسر مبارزالدین ساخته شده و بانی آن شخصی به نام علی ترشاه .

الخراسانی بوده است.

(بوسورث، 1381، ص 2422) کتیبه های لنگه سمت راست؛ در تنکه مربع شکل بالای در، عبارت دعایی العظمه لله ، در داخل قاب مستطیل شکل وسط این لنگه، شعار لا اله الا الله و در داخل کادر محرابی شکل آن، صلوات بر حضرت محمد(ص)9 و دوازده امام: بدین صورت نوشته شده است: اللهم صل علی محمد المصطفی و علی المرتضی و الحسن الرضی و الحسین الشهید بکربلا و علی زین العابدین و محمد الباقر و جعفر الصادق .

و ادامه آن در داخل کادر محرابی لنگه چپ: و موسی الکاظم و علی موسی الرضا و محمد التقی و علی النقی و الحسن العسکری و محمد المهدی علیه و علیهم السلام .

در داخل کادر ترنج لوزی شکلی که در داخل کادر محرابی لنگه راست در قرار دارد، نام محمد (ص)(قفل محمد) چهار بار تکرار شده است.

کتیبه های لنگه چپ در؛ در تنکه مربع شکل بالای در، عبارت دعایی الملک لله ، در داخل قاب مستطیل شکل وسط این لنگه، عبارت محمد رسول الله و در داخل کادر محرابی شکل، ادامه صلوات بر دوازده امام: ، در داخل کادر ترنج لوزی شکلی که در داخل کادر محرابی قرار دارد، نام علی (ع) (قفل علی) چهار مرتبه تکرار شده است.

(شکل 1) میان در امام زاده اسماعیل(ع) اصفهان، از جمله آثار بسیار ارزشمند دوره آل مظفر به شمار می آید که کتیبه های موجود روی آن دربردارنده نام مبارک خداوند جل جلاله، رسول اکرم(ص)، حضرت علی(ع)، و هم چنین صلوات بر رسول خاتم و دوازده امام: است.

این تبلوری است از اعتقادات شیعی در بین سازندگان و بانیان این اثر نفیس که فضایی مناسب را برای ابراز ارادت خود به خاندان پاک پیامبر(ص) برگزیده و به زیبایی هرچه تمام، با قلمی شیوا به نگارش نام ایشان بر این در چوبی پرداخته اند.

رحل چوبی موزه متروپولیتن یک رحل چوبی در موزه متروپولیتن نگه داری می شود که از نمونه های ممتاز آثار چوبی قرن هشتم قمری ایران به شمار می آید.

ابعاد آن 1/76× 2/130 سانتی متر و با شماره ثبت 218/10 است.

نقوش گیاهی بسیار پرکاری بر روی این رحل زیبا، اجرا شده است و اوج وفور سبک گیاهی و غلبه آن بر نقوش هندسی را می توان ملاحظه کرد (پوپ، 1387، ص 3038).

برای تزیین رحل، از تکنیک های مختلفی از جمله منبت، معرق و خاتم و مشبک استفاده شده است.

عمده تزیینات آن منبت است.

سازنده هنرمند رحل، از عناصر تزیینی مکتب مغول استفاده کرده و آن ها را با تأثیر کامل، در بخش های مختلف آن اجرا کرده و گاهی اشکال مشبک و توخالی و گاهی چند طرح مختلف را روی هم قرار داده است.

قاب خارجی هر دو لنگه ، با استفاده از تکنیک منبت تزیین شده است (عکس6) به اعتقاد دیماند، اسلوب و طرز کار آن که به چوب بری قرن چهاردهم میلادی ترکستان شباهت دارد، نشان می دهد که این قطعه در ترکستان ساخته شده است.

(دیماند، 1365، ص123؛ Ekhtiar, Soucek, Canby, Najat Haidar, 2010, p10) کتیبه هایی در بخش های مختلف رحل حک شده است.

بخشی از آن ها، در داخل رحل نوشته شده اما متأسفانه بخش هایی از آن، از بین رفته است.

متن این کتیبه که به صورت کنده کاری بسیار کم عمق به قلم ثلث نوشته شده، پس از ذکر صلوات بر حضرت محمد(ص) و سپس حضرت علی(ع)، به بیان مشخصات اثر یعنی نام سازنده، تاریخ ساخت و هم چنین مکانی می پردازد که رحل وقف آن جا شده است.

متن کتیبه بدین قرار است: اللهم صل علی محمد و سلم و ارض.

امیر المومنین علی بن ابی طالب رضوان الله علیهم أجمعین وقف مدرسه صدرآباد انار صانها الله عن الافات - فی ذی الحجه حجه احدی و ستین و سبعماﺋﻪ .

(عکس7، شکل2) بر طبق کتیبه (امروزه نابود شده است)، نام سازنده رحل حسن بن سلیمان اصفهانی است.

با توجه به نام خانوادگی سازنده (اصفهانی)، به نظر می رسد این اثر با الهام از آثار ترکستان اما در ایران، توسط هنرمند شیعه اصفهانی ساخته شده است و وقف مدرسه صدرآباد گردیده است.

صدرآباد روستایی است از توابع ندوشن که در هفتاد کیلومتری غرب شهر یزد قرار دارد http:/www.

aftabir.

com) 1392/8/4)، با توجه به این که این روستا در ایران واقع شده و سازنده آن نیز شخصی ایرانی است، به نظر نمی رسد که گفته دیماند مبنی بر این که این رحل در ترکستان ساخته شده است، درست باشد.

تاریخ ساخت آن ذی الحجه 761 قمری (1360م) ذکر شده است.

در دو طرف رحل، در داخل یک نقش تزیینی محراب شکل، در بالای نقش گل و گلدان، صلوات بر پیامبر(ص) و ائمه اطهار: نوشته شده است.

در قاب بالایی یکی از قاب ها در داخل یک قاب چهارگوش، در میان نقوش اسلیمی و پیچک ها، لفظ الله چهار مرتبه تکرار شده و در زیر آن صلوات بر پیامبر اکرم(ص) و دوازده امام:، از امام اول تا امام پنجم به صورت زیر حک شده است: اللهم صل علی محمد المصطفی و علی المرتضی و حسن المجتبی و حسین الشهید کربلا و علی زین العابدین و محمد الباقر .

در طرف دیگر رحل، نام شش امام دیگر به این ترتیب آمده است: و جعفر الصادق و موسی الکاظم و علی موسی الرضا و محمد التقی و علی النقی و الحسن العسکری و محمد المهدی .

در قاب بالایی این طرف رحل نیز مانند طرف دیگر، در داخل یک قاب چهارگوش در میان نقوش اسلیمی و پیچک ها، لفظ الله (قفل الله) چهار مرتبه تکرار شده است.

رحل موزه متروپولیتن، از جمله شاه کارهای هنر منبت کاری قرن هشتم قمری ایران است که به دلیل دارا بودن ویژگی های فنی و هنری ممتاز به همراه کتیبه هایی با مضامین دینی و اعتقادی، جایگاهی ممتاز و درخور در بین آثار چوبی معاصر خود و حتی تمام ادوار تاریخی ایران دارد.

عبارات شیعی موجود روی رحل که ذکر صلوات بر پیامبر(ص) و دوازده امام معصوم: است، به این رحل قداستی ویژه داده است.

نتیجه با گسترش آیین تشییع در مناطق مختلف ایران به ویژه مناطق مرکزی، استفاده از شعارها، ادعیه و هم چنین عبارات شیعی در بین مردم متداول گشت و بر آثار هنری مختلف نیز جلوه گر شد.

آثار چوبی که سهمی ویژه در بین هنرهای این دوره دارد، از این قاعده مستثنا نبودند و انواع عبارات شیعی، روی آثار چوبی متعلق به این دوره، نوشته شده تا ارادت خالصانه مردم این دیار را به رخ همگان بکشد.

از جمله ذکرهای موجود روی آثار چوبی قرن هشتم قمری، ذکر صلوات بر پیامبر اکرم(ص) و خاندان پاک ایشان است که همواره در قلب مردم مسلمان ایران، منزلتی عظیم داشته اند.

هم چنین شعار علی ولی الله و زیارت شهدا (زیارت امام حسین(ع)) در شب های قدر، بر این آثار هویداست.

آثار چوبی معرفی شده، همگی متعلق به اماکن مذهبی است و نشان می دهد که ادعیه و عبارات موجود روی آن ها، به صورت کاملاً آگاهانه و با اطلاع از مضمون آن ها، به فراخور مکانی نوشته شده که شیء برای استفاده در آن، ساخته می شده است.

هم چنین تبلور این شعارها بر آثار هنری مختلف، بیان گر ارادت بانیان آن ها و تأکید بر اعتقادات ناب شیعی در بین آن هاست.

پی نوشت: [1].

با توجه به متن کتیبه ها، به نظر می رسد در زمان مرمت منبر، دو تخته حاوی کتیبه ها جا به جا نصب گشته اند.

[2].

در مفاتیح الجنان بعد از فی عبارت جنب الله / ناصحتم لله و لرسوله نوشته شده است.

[3].

در مفاتیح لفظ الله وجود ندارد که در این مورد هم، مانند یادداشت شماره قبل تفسیر می شود.

[4].

در مفاتیح بعد از النعیم لفظ فی نیامده است، باید اشاره کرد بین برخی از دعاهایی که روی اشیای چوبی آمده و ادعیه ای که در کتب مختلف از جمله مفاتیح الجنان نوشته شده، اختلافات جزیی دیده می شود، باتوجه به اینکه آثار چوبی دارای قدمت و اصالت بیشتری هستند، نوشته های آن ها نیز معتبر تر و صحیح تر است، زیرا آنچه در کتب آمده معمولاً نقل از روی نسخه های خطی بوده است، که احتمال دارد در حین نسخه برداری، در صورت ناخوانا بودن بعضی از کلمات و یا اینکه به علت فرسوده شدن کاغذ به مرور زمان یا پاره شدن آن، در نوشتن مجدد بعضی از کلمات اشتباهی رخ داده است.

(قوچانی، 1366، ص50) [5].

خاندان آل مظفر در فاصله سال های 723 تا 795قمری، بر بخشی از مناطق مرکزی ایران حکومت می کردند.

(پازوکی، 1316، ص 153) [6].

چون دوران سلطنت شاه محمود میان سال های 759 و 776 قمری است، بی تردید درِ مذکور، از صنایع نیمه دوم قرن هشتم قمری (دوران آل مظفر) به شمار می رود.

(مجدزاده صهبا، 1323، ص 79) مراجع قرآن مجید.

بوسورث، ادموند، سلسله های اسلامی جدید، فریدون بدره ای، تهران: باز، 1381.

پوپ، آرتور، اکرمن، فیلیس، سیری در هنر ایران، از پیش از تاریخ تا امروز، ترجمه سیروس پرهام، جلد ششم، تهران: علمی و فرهنگی، 1387.

دیماند، موریس اسون، راهنمای صنایع اسلامی، عبدالله فریار، تهران: علمی و فرهنگی، 1383.

رفیعی مهرآبادی، ابوالقاسم، آثار ملی اصفهان، تهران: انجمن آثار ملی ایران، 1352.

قاسمی جوجیلی، ابراهیم،طرح حفاظت و مرمت چوبینه های کاربردی و آیینی سه روستای فریزهند، اصفهان: برزرود و ابیانه، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، 1391.

قمی، شیخ عباس، کلیات مفاتیح الجنان، استاد الهی قمشه ای، قم: قدس، 1385.

قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ترجمه ینابیع الموده، محمدعلی شاه محمدی، قم: نشر مهر امیرالمؤمنین7، 1384.

قوچانی، عبدالله، تحقیقی بر چوب نوشته های ایران ، معماری و هنر ایران، ش2، ص 47ـ58، سال 1366.

کلینی، محمدبن یعقوب، اصول الکافی، سیدجواد مصطفوی، تهران: علمیه اسلامی، 1369.

مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، موسی خسروی، ج98، تهران: اسلامیه، 1363.

هنرفر، لطف الله، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، اصفهان: امامی، 1344.

Golmohammadi, Javad, The Splendour of Iran, volume III (islamic period), londan, cliborn, 2001.

The metropolitan of art, "MASTER PIECES from the department of islamic art in the metropolitan museum of art".

Edit by: Maryam D.

Ekhtiar, P.

Soucek, Sheila R.

Canby, and Navina Najat Haidar, New York: Yale University Press, 2010.

http:/www.

Davidmus.

dk.

http:/www.

Metmusuem.

Org.

http:/www.

Aftabir.

Com.

نویسندگان: زهرا جعفری فرد: کارشناس ارشد باستان شناسی دانشگاه هنر اصفهان احمد صالحی کاخکی: دانشیار دانشگاه هنر اصفهان داوود جعفری سرشت: استادیار دانشگاه بوعلی سینا همدان فصلنامه شیعه شناسی شماره 52 انتهای متن http://fna.

ir/a1hl3m نظرات دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد
کلید واژه ها: چوبی - شیعیان - زیبا - زیبایی - ایران - جعفری - هایی - صورت - تاریخی - درخشان - صالحی - مناطق - نشان - مقدس - محمد - ظریف - شیعه - قرآن - هنری

آخرین اخبار سرویس:
مذهب و حکمت به هم پیوند خورده اند

پروژه ملی "سد ماشکید سفلی" در سراوان کلنگ زنی می شود

چرا صرف آمارها برای فهم مسائل اقتصادی کفایت نمی کند؟

آنچه باعث پیشرفت نکردن شما می شود، چیست؟

آیا زنان خودخواه تر از مردان هستند؟

عکس/ نماز اول وقت مهمانداران زن در باند فرودگاه

پروژه ملی "سد ماشکید سفلی" در سراوان کلنگ زنی می شود

تیپ امیر جعفری و همسرش در یک رستوران شیک

جلسه مشترک اداره کل بنیاد شهید استان البرز و مسئولین دانشگاه آزاد واحد کرج

پاسخ آیت الله کاشانی در مورد اختلاف شیعه و سنی

مواضع ترامپ علیه ایران نشان دهنده شکست آمریکا در منطقه است

روزنامه های پنجشنبه 27 مهر 1396

رییس جمهور آمریکا کاسب سیاسی و افریت بین المللی است

نماز حاجت، از حضرت امام رضا علیه السلام

در نماز جماعت آیا امامت زن برای بانوان جایز است؟

جوان نامراد هراتی در پنجمین روز خدمتش در پکتیا شهید شد+عکس

آغاز عملیات بازسازی مدرسه شهید مفتح درکوی علوی

فقدان اعتبارات مانع از اجرای برنامه های عمرانی دانشگاه ارومیه شد

نماینده مجلس: 4 جاسوس در تیم هسته ای شناسایی شدند

جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی خراسان شمالی

معاون فرهنگی اسبق جهاددانشگاهی، معاون فرهنگی شهردار مشهد شد

آقای ربیعی با این عملکردتان در آستانه استیضاح هستید

پاسخ یک فرمانده ارتش به شایعه اختلاف با سپاه

وزیر کار احتمالا تا قبل از پایان سال اول دولت دوازدهم استیضاح می شود/ برخی پروژه ها صلاحیت قرار گرفتن در اقتصاد مقاومتی را ندارند

واکنش وزارت نفت به استخدام دختر نماینده مجلس

کلکسیونی از گورستان ها را برای سربازان آمریکایی ایجاد می کنیم

راه اندازی موکب های شاهد و ایثارگر در مرزهای خوزستان

مهلت ثبت نام دانشجویان برای ثبت نام پیاده روی اربعین تمدید شد

همکاری های نظامی تهران-دمشق تقویت می شود

رییس جمهور آمریکا کاسب سیاسی و افریت بین المللی است

وضعیت اقتصادی استان همدان قابل قبول نیست/اسیر کارهای حزبی نمی شوم

رییس جمهور آمریکا کاسب سیاسی و افریت بین المللی است

اهل وعده دادن نیستم/ کمیسیون انتصابات در استانداری راه اندازی می شود

ساختار بسیج باید باتوجه به اهداف آن تنظیم وتبیین شود

گلایه "حجتی" از "هاشمی" + فیلم

عباس میرشکاری ، مرضیه مختاری، سید جواد فراهانی پیوند قانون اساسی و معاهدات حقوق بشری در افق های شهروندی زنان

هدیه امام به هنگام تولد سید یاسر به مادرش چه بود؟

کدام وزرای پیشنهادی هفته آینده به مجلس می روند؟

خبر پلمب اداره پست شهرستان اندیمشک صحت ندارد

مخالفت رییس جمهور با توقف پرداخت سود سهام عدالت

وزیر کار احتمالا تا قبل از پایان سال اول دولت دوازدهم استیضاح می شود

یک مسئول: قانون جدید مجازات مواد مخدر باعث افزایش زندانیان می شود

جمهوری اسلامی ایران از کشورهای پیشرو در کنترل و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر است/ آماده اشتراک تجارب بهداشتی خود با دیگر کشورها هستیم

این اخلاق ها را دارید؟ پس همسر بدی هستید!

بلوبری و تاثیر آن بر بهبود توجه در کودکان

آیا استفاده از سوتین سرطان زا است؟

بازهم پای سید جلال در میان است!

فرهنگ استفاده از فضای مجازی ضعیف است

کدام وزرای پیشنهادی هفته آینده به مجلس می روند؟

عزای حسین(ع) در بیت آیت الله بروجردی؛ خانه ای که عطر معجزه دارد

رحیم صفوی: ایران از تجزیه کشورهای اسلامی جلوگیری خواهد کرد

معاون اول رییس جمهوری وارد ترکیه شد

جلسه ای که بدون گفتن بسم الله آغاز شود مرا آلوده می کند

جلدابرارورزشی/پنجشنبه27مهر96

پیام رییس جمهور به کنفرانس جهانی پیشگیری و مبارزه با بیماری های غیرواگیر در اروگوئه

مهلت ثبت نام دانشجویان برای ثبت نام پیاده روی اربعین تمدید شد

"حسن روحانی" با توقف پرداخت سود سهام عدالت مخالفت کرد

عکس/ نماز اول وقت مهمانداران زن در باند فرودگاه

عکس/ هدایت هاشمی و همسرش

تمرکز دولت بر توانمندسازی نخبگان

تحریم سپاه توسط بازنده ای همچون آمریکا تعجب آور نیست

اژه ای: خط قرمزی در رسیدگی به تخلفات وجود ندارد

انتقاد مشاور سابق کروبی از عملکرد سیاسی دولت +عکس نوشت

ادعای ترامپ در توییتر علیه ایران

فرماندار انار: زلزله 5.2 ریشتری هیچ خسارت جانی نداشت/ ستاد بحران شهرستان در آماده باش است

دیدار با ایثارگران و خانواده های آنان روحیه بخش است

اختلاف تازه مجلس و شورای نگهبان

لزوم تغییر نظام آماری از سنتی به روش های مدرن ثبتی مبنا

اولین چانه زنی احزاب برای تشکیل دولت ائتلافی آینده آلمان

امیدواریم همه مسئولان بتوانند در مسیر ادامه راه شهیدان سربلند باشند

تکریم و معارفه مدیرکل انتقال خون خوزستان برگزار شد

منصوره دسترنج، مهدی ملاحی رابطه امنیت اجتماعی و اعتماد اجتماعی ‏

دفاع از ماهواره ای که بازنگشت/ مصباح گواهی آماده پرتاب دارد

طرح اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر تایید شد

مصصم تر از قبل، سلامت را به عنوان یکی از سه اولویت اصلی خود برگزیده ایم

گردهمایی بزرگ میثاق

تولیت مسجد مقدس جمکران گفت: راهپیمایی اربعین فرصتی برای تمهید ظهور امام زمان (عج) است.

فال روزانه پنجشنبه 27 مهر 1396

شهرداری ها از پرداخت حقوق بازمانده اند

تجمع اهالی روستای محمدآباد مقابل فرمانداری قرچک + تصاویر

عارف: مبنای تصمیمات قوه قضاییه باید قانون باشد /استفاده از همه ابرازهای ارتباطی حق مردم است

رییس صداوسیما با رییس جمهور لبنان دیدار کرد

تجربیات و سوالات مصاحبه استخدامی سازمان ثبت اسناد و املاک سال 96

شورای شهرخواستار شفاف سازی امور مالی شهرداری

زیبای امروز: دختر رییس جمهور آمریکا از جوانیش می گوید

مافیای خودرو مانع فعالیت رنو در ساوه شد

سردار پورجمشیدیان: تهدید ابرقدرتها موجب شده تا روحیه مقاومت را گسترش دهیم

طرح نمایندگان برای مقابله با تهدیدات اخیر آمریکا در مورد ایران

تجربیات و سوالات مصاحبه استخدامی شرکت های آب و فاضلاب شهری

دکتر سراییان: پست بانک ایران گشایش های خوبی برای مخابرات ایران داشته است

راکورس تی وی، مقاله جانبار ناردارانی را درباره روحانی مبارز زندانی در جمهوری آذربایجان منتشر کرد

رازهای یک رهبر نئونازی که همجنس گرا و یهودی بود

2 کتاب در دومین روز «نمایشگاه کتاب گلستان» رونمایی شد

کشف جسد یک زن در رودخانه هراز + عکس

/شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان

دکتر لاریجانی: لغو عضویت "عضو زرتشتی" شورای یزد غیر قانونی است

اسناد پرونده تخلفات نفتی دولت نهم و دهم

واکنش فرمانده قرارگاه پدافند هوایی به شایعه اختلاف سپاه و ارتش

نگاه نزدیک دیجیاتو: نمونه تصاویر ثبت شده با دوربین هوآوی میت 10

نیت نهایی کار سبب ارزشمندی کارهای انسان می شود

پریا علیزاده مسوول روابط عمومی معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی کشور شد

33 سال پیش در چنین روزی طرح ایران برای اخراج اسراییل از سازمان ملل

روحانی: جمهوری اسلامی ایران از کشورهای پیشرو در کنترل و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر است /مصصم تر از قبل، سلامت را به عنوان یکی از سه اولویت اصلی خود برگزیده ایم

موافقت با کلیات طرح استخدام آموزشیاران نهضت و معلمان حق التدریس

تصاویر/ درس اخلاق آیت الله العظمی مکارم شیرازی

دیوارکشی دربرابر ساختمان مجلس متوقف شد

تهدید ابرقدرتها موجب شده تا روحیه مقاومت را گسترش دهیم

اسحاق جهانگیری وارد آنکارا شد + عکس

دستورالعمل جدید تخفیف یا افزایش حق بیمه شخص ثالث

اندر احوالات یک کتاب نجیب و کارساز

پیشگیری از یک حمله تروریستی در چهارآسیاب کابل

هشتادونهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شد

معرفی پردرآمدترین بازیگر زن تلویزیون

در جلسه شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان مطرح شد؛/ارائه گزارش کمیته ارزیابی/تاکید بر ادامه فعالیت جبهه ای/انتقاد دکتر عارف از برخورد با فعالان سیاسی اصلاح طلب

روزیاتو: «شلیک کن، بزدل، می خوای یه مرد رو بکشی»: نهیب چگوارا به کسی که قرار بود او را بکشد

اهورا خوابید؛ بدون لالایی و قصه/ محاکمه یک «مادر» در سینه ی قبرستان/ تصاویر

وجود 2500 کودک زیر 5 سال دارای سوء تغذیه در کهگیلویه و بویراحمد

فارغ التحصیلان دانشکده ی پست و مخابرات بیشتر از سایر دانشگاه ها جذب بازار کار می شوند

دومین دوره آموزشی مهارتی یاوران موعود در قم آغاز شد

پیروی از ولایت مهمترین پیام شهدای مدافع حرم است

دیدار دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس با رییس جمهور آذربایجان

تجربیات و سوالات مصاحبه استخدامی دانشگاه امام حسین سال 94

فیلم/ روایت «مورگان فریمن» از حادثه کربلا

یکی از عوامل رشد و بالندگی کتابخانه های عمومی ایجاد فضای صمیمی در بین کتابداران است

بازدید اعضای کمیسیون صنایع مجلس از ایران خودرو کرمانشاه

موسوی لاری:/نتیجه کمیته ارزیابی هفته آینده مشخص می شود

دبیر شورای اطلاع رسانی استان قزوین: دوره تخصصی «مخاطب شناسی در روابط عمومی» برگزار می شود

مراسم وداع با دو شهید گمنام در لاله زار کرمان برگزار شد

واکنش کیهان به اظهارات اخیر محمدرضا عارف درباره حصر

لاریجانی: لغو عضویت عضوزرتشتی شورای یزد غیرقانونی است/ موضوع حل نشود به شورای حل اختلاف ارجاع می شود

نائب رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس: تغییر مسیر یارانه ها از مصارف جاری به عمرانی اولویت اقتصاد مقاومتی باشد

بازبینی سیمای طرح های سدسازی در دستور کار

اعطای برند حلال به 20 استان

تصاویر/ پنل تخصصی تبیین پیوست فناوری در نمایشگاه ایران تلکام 2017

دادستان رشت: پزشکی قانونی مرگ اهورا 2 ساله را به دلیل تجاوز تایید نکرد + تصاویر تجمع مردم

قانون جدید مجازات مواد مخدر باعث افزایش زندانیان می شود

ریشه مسئله مهدویت، اصلاح روی زمین و رسیدن انسان به کمال مطلوب است

فیلم/ تشییع پیکر شهید «عصام زهرالدین»

ترتیل صفحه 202 قرآن با صدای استاد پرهیزکار+دریافت

شورای هماهنگی در حمایت از کودکان کار تشکیل شده است

نماینده زن حمله کننده به معاون: اشتباه نکردم

شهردار منطقه 22 تهران منصوب شد

تصاویر : وداع غم انگیز با کودکان روهینگیایی غرق شده

محمدرضا عارف:/یکی از اهداف شورای عالی تقویت احزاب و رسیدن به چند حزب فراگیر است/برای ارتقای سطح روابط اصلاح طلبان با رهبری تلاش می کنیم

اولین چانه زنی احزاب برای تشکیل دولت ائتلافی آینده آلمان

انتشار مطلبی تحت عنوان«رهبر شرقی که حقوق نمی گیرد، با بدهکاری زندگی می کند و کتاب می خواند»از سوی پایگاه اینترنتی استراتگ جمهوری آذربایجان

عکس:درخشش بی نظیر شفق و ترکیب رنگ های سبز و قرمز

در مورد مهدویت مطالعه مستمری داشته باشید/ در امر مهدویت نباید تنها به برگزاری همایش اکتفا کرد

فیلم/ ترامپ و چالش افکار عمومی

مدیرعامل شستا منصوب شد + متن حکم

حجت الاسلام و المسلمین عادلی نژاد: تـغذیه سالم نقشی بسزایی در سلامت جسم و روح انسان دارد

همه چیز درباره برادران جهانگیری!

تهدید کردن ایران، آمریکا را به نابودی نزدیک تر می کند

هفت توصیه درباره مسائل اخیر برجام و آمریکا

چشمتان کور که ایران در منطقه حضور دارد/ برجام را پاره کنند، آن را ریز ریز می کنیم/اروپا باید از ورود به مسائل دفاعی ما پرهیز کند

استخدام کارشناس مارکیتینگ،کارشناس دیجیتال مارکتینگ در تهران

دیدار با ایثارگران و خانواده های آنان روحیه بخش است

ایران طی چند صد سال گذشته هیچگاه به اقتدار امروز نبوده/خطوط دفاعی خود را صدها کیلومتر خارج ایران زده ایم

حضور مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در غرفه ی سیتنا در نمایشگاه تلکام 2017

مواضع قاطع رییس جمهور ارمنستان در قبال مناقشه قره باغ

بزرگ‎مرد شریف و دوست‎داشتنی طایفه ناصروی ایل سرخی کوهمره

اژه ای: هیچ خط قرمزی برای مفسدان اقتصادی ندارم

عکس/پسر شفر، آنالیزور استقلال وارد تهران شد

Waymo نحوه برخورد با اتومبیل های خودران را به پلیس آموزش می دهد

اجرای حکم اعدام قاتل ستایش به تعویق افتاد

ورشکستگی برخی موسسات مالی و بانک ها مشکوک است /کارمزدها در بانک ها واقعی شود

سازمان جنگل ها و نیروی انتظامی تفاهم نامه همکاری امضا کردند

رهبرانقلاب: تا طرف مقابل برجام را پاره نکند آن را پاره نمی کنیم

بیانات در دیدار نخبگان جوان علمی

در جلسه هیات رییسه شورای عالی سیاست گذاری صورت گرفت؛/انتقاد دکتر عارف از ایجاد محدودیت های جدید نسبت به سید محمد خاتمی/خاتمی سرمایه ای ذی قیمت برای کشور است

تجربیات و سوالات مصاحبه استخدامی شرکت آلومینیوم جنوب سال 96

خلا وجودی آیت الله هاشمی در کوتاه مدت یا میان مدت قابل جبران نیست

نماینده دائم ایران در سازمان ملل بیان کرد دولت آمریکا سرسختانه از پذیرش واقعیت های منطقه سرباز می زند/اسراییل طولانی ترین تراژدی تاریخ را رقم زده

رضایی: افتخار می کنیم ترامپ دشمن ما است

همین که بوی کباب سهم برخی از یاران شود،کافی است!

چالش های مدیریت دولتی در حوزه ساختار سازمانی با رویکرد دولت و ملت همدلی و همزبانی

عارف: استفاده از تجهیزات ارتباطی حق مردم است

پذیرایی از6 هزار زائر اربعین حسینی توسط ستاد اربعین رشت

خانه خالی 7 هزار مدیر دولتی در یک روستای شمال!

پیروی از ولایت مهمترین پیام شهدای مدافع حرم است

نباید در دین مداری و توسل به اهل بیت علیه السلام کوتاهی کنیم

/برگزاری مراسم دهه دوم ماه محرم از سوی بنیاد امید ایرانیان

/ نشست مشترک هیات رییسه شورای عالی با هیات رییسه فراکسیون امید و روسای شوراها و شهرداران کلانشهرها

تصاویر/ مراسم غبار روبی ضریح مطهر حضرت معصومه (س)

ادعای عجیب قاتل بی رحم در دادگاه تهران+ عکس

ترامپ تفهیم شود که برجام یک جانبه قابل نقض نیست

نقاشی های سه بعدی روی قهوه+عکس

امضای طومار محکومیت اظهارات گستاخانه ترامپ در بابل

دیدار نخبگان جوان علمی

خداحافظی کاتوزیان / تصویر نامه

حمایت رییس جمهور سابق جمهوری آذربایجان از سیاست های الهام علی اف

تصاویر/ حضور دکتر مهدی فقیهی در غرفه ی سیتنا در ایران تلکام 2017

روزنامه استخدامی استان اصفهان | عصر پنجشنبه 27 مهر 96

سفر به وحشتناک ترین جذابیت های گردشگری دنیا

عکس / دیدار نخبگان جوان علمی

شهردار دهدشت به دیدار دختر رفتگر رفت / تصاویر

24 کمیته برای برگزاری هفته استکبارستیزی تشکیل شد

خداداد ابراهیمی روزنامه نگار ایلامی عنوان نخست بخش یادداشت جشنواره را کسب کرد

دغدغه جدی شورای عالی حوزه های علمیه برای حفظ سنت های اصیل حوزوی

کار ریه چیست؟

زهرا جعفری فرد، احمد صالحی کاخکی، داوود جعفری سرشت تلألؤ شعارهای شیعی بر آثار چوبی دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری

زهرا جعفری فرد، احمد صالحی کاخکی، داوود جعفری سرشت تلألؤ شعارهای شیعی بر آثار چوبی دوره سلجوقی تا آغاز دوره تیموری