مطالب مرتبط:
دیدار خانواده شهید حججی با آیت الله جواد فاضل لنکرانی
تقدیر آیت الله فاضل لنکرانی از خانواده شهید حججی
حضرت آیت الله نجفی: احیای مناسک حسینی منبع قدرت مومنان و جامعه اسلامی است
واکنش آیت الله حسن زاده آملی به خانمی که صلوات می فرستد (فیلم)
حضرت آیت الله نوری همدانی: شهادت محسن حججی تاثیر فراوانی بین مسلمانان گذاشت
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 21 مهر 1396 ساعت 02:112017-10-12سياسي

گفتگو با دکتر موسی حقانی جریان شناسی برهه هایی از تاریخ معاصر با تاکید بر نقش آیت الله لنکرانی


مرحوم آیت الله شیخ حسین لنکرانی، عالمی است که علاوه بر اینکه فرزند زمان خویش است و به خوبی با عالم سیاست آشنایی دارد، بسیار هوشمند و جریان شناس است.

- جریان شناسی برهه هایی از تاریخ معاصر با تاکید بر نقش آیت الله لنکرانی مرحوم آیت الله شیخ حسین لنکرانی، عالمی است که علاوه بر اینکه فرزند زمان خویش است و به خوبی با عالم سیاست آشنایی دارد، بسیار هوشمند و جریان شناس است.

این ویژگی های اصلی در ایشان است که علاوه بر دینداری، او را در تکاپوهای سیاسی هم برجسته می کرد.

با سپاس از فرصتی که در اختیار نشریه معارف گذاشتید، اگر صلاح بدانید بحث را از ضرورتِ پرداختن به نقش و جایگاه آیت الله شیخ حسین لنکرانی در تاریخ معاصر ایران، آغاز کنیم.

به نظر جنابعالی، جامعه فرهنگی و انقلابی ما چه نیازی به آشنایی با زندگی، افکار و مبارزات آیت الله لنکرانی دارد و کدام ویژگی های ایشان، سرفصل های زندگی وی را شاخص می کند؟ مرحوم آیت الله شیخ حسین لنکرانی، عالمی است که علاوه بر اینکه فرزند زمان خویش است و به خوبی با عالم سیاست آشنایی دارد، بسیار هوشمند و جریان شناس است.

این ویژگی های اصلی در ایشان است که علاوه بر دینداری ، او را در تکاپوهای سیاسی هم برجسته می کرد.

من اگر بخواهم ایشان را در یک کلام معرفی کنم، باید از همان تعبیر روحانیِ کهنه کار سیاسی که مقام معظم رهبری درباره ایشان به کار بردند و یا عنوان بزرگمرد دین و سیاست که روی سنگ مزار ایشان نقش بسته، استفاده کنم.

بررسی زندگی آیت الله لنکرانی هم از چند جهت دارای اهمیت است.

ایشان در تحولات مهمی از تاریخ معاصر ایران، حضور داشت و برای صیانت از اسلام، ایران و تشیع، نقش آفرینی کرد.

برای فهم این تحولات و آشنایی با زوایای آن، از قرارداد 1919 تا انقلاب اسلامی، شناخت آیت الله لنکرانی می تواند هم در تصحیح برخی دیدگاه ها و رویکردها نسبت به تاریخ معاصر ایران کمک کند و هم ما را با زوایایی از تاریخ که یا هرگز به آن پرداخته نشده یا کمتر به آن پرداخته شده، آشنا سازد.

همچنین ما را با تاریخ مبارزات روحانیت شیعه، در دورانی که شدیدترین مواجهه را با استعمار داریم، آشنا می کند.

ما هر قدر در این زمینه بررسی کنیم، برای نسل جوان و نسل گذشته، حقایقی که در تاریخ ایران رخ داده، بیشتر آشکار می شود.

از سوی دیگر ایشان یا درگیر خیلی از وقایع بودند و یا برخی از وقایع را به واسطه خیلی نزدیک شنیده اند.

مثلاً آقای لنکرانی در جریان مشروطیت به واسطه حضور پدرشان و یا ارتباط با افرادی که در آن مقطع دست اندرکار تحولات و وقایع بودند، با ابعاد پنهان اتفاقات در مشروطه آشنا بودند؛ هم از جهت آشنایی با رجال مشروطه و پس از آن، و هم رخدادهای صورت گرفته در ایران و مداخلاتی که بیگانگان انجام می دادند.

به نظر من به خاطر این جهات، پرداختن به آقای لنکرانی و حیات اجتماعی-فرهنگی-سیاسی ایشان بسیار مهم و ضروری است.

به ضرورت بحث از آیت الله لنکرانی و اطلاعات گسترده ایشان از زوایای پنهان تحولات معاصر، اشاره فرمودید.

لطفا بفرمایید علت آشنایی آیت الله لنکرانی با رجال تاثیرگذار در عرصه فرهنگی- سیاسی و اطلاعات گسترده ایشان از قضایای پشت پرده تاریخی چیست؟ برای پاسخ به این سوال، باید به جایگاه اجتماعی آیت الله لنکرانی توجه کنیم.

اولاً ایشان وابسته به خاندان بزرگی است که از ایرانی هایی بودند که از قفقاز به ایران مهاجرت کردند و با روس های اشغالگر در قفقاز درگیری های گسترده ای داشتند.

اینها چند شاخه شدند و به ایران برگشتند.

در این میان عده ای از خاندان لنکرانی، از جمله جد آیت الله لنکرانی به ایران می آیند و در تحولات سیاسی ایران حضور دارند.

پدر ایشان، حاج شیخ علی لنکرانی در تهران اعتباری داشت و به عبارتی آقای محله سنگلج بود و همه به او رجوع می کردند.

از متدینین تا فردی مثل رضاخان -که شاید آن زمان، تازه مراحل اولیه را در قزاقخانه طی می کرده- برای حل مشکلاتشان به ایشان مراجعه می کردند.

رضاخان کاری با مسجد و منبر نداشت اما زمانی که به نحوی کارش گیر می افتاد، می دانست که باید به چه کسی مراجعه کند؛ از جمله در ماجرای خواستگاری از تاج الملوک (دختر تیمورخان آیرملو)، پدر آقای لنکرانی واسطه شد تا رضاخان توانست با این خانواده وصلت کند.

شاید علت اینکه پهلوی ها با وجود همه ظلم هایی که نسبت به آقای لنکرانی داشتند، یک حریمی را نسبت به ایشان حفظ می کردند، همین گونه سوابق بوده است.

مثلاً زمانی که رضاخان همه خانه های سنگلج را خراب کرد، فقط خانه پدری آقای لنکرانی را باقی گذاشته بود.

بله، یک تحفّظی را داشتند اما فراموش نکنیم که رضاخان با کسی شوخی نداشت.

آقای لنکرانی در زمان رضاخان، دوره سختی را طی کرد؛ چون رضاخانِ وابسته به انگلیس، نمی توانست تحمل کند که آقای لنکرانی عمیقاً با سیاست های انگلیس در ایران و منطقه درگیر است؛ ولی یک حریمی را حفظ می کرد.

حتی ظاهراً وقت رفتنش از ایران به پسرش محمدرضا پهلوی گفته بود که آقای لنکرانی دشمن با انصاف من است! البته معروف است که رضاخان در جزیره موریس از یکی از اطرافیانش که از ایران آمده بود، ضمن اشاره به اقای لنکرانی پرسیده بود: دشمن باشرف من چه می کند؟ اما آنچه شما فرمودید مورد جدیدی است.

این ماجرا مربوط به قبل از خروج رضا خان از ایران است؟ بله.

این تعبیر مربوط به قبل از رفتنش از ایران است که به پسرش می گوید دشمن من است ولی دشمن با انصاف! رضاخان خوب فهمیده بود که مرحوم لنکرانی به عنوان یک روحانی سیاستمدار، هر وقت لازم باشد از منافع شخصی و مسائل جزیی صرف نظر می کند و هرگز منافع اسلامی و ملی را فدای منافع شخصی نخواهد کرد.

به هر حال وجود این سوابق خانوادگی و بالیدن در دامان چنین پدری در کنار تیزبینی، حضور در متن حوادث تاریخی و برخورد نزدیک با رجال مُصلح و مطّلع، مثل شهید مدرس، نواب صفوی، امام خمینی و همفکری و همکاری با آنها در مواقع حساس، موجب شد تا ایشان نسبت به زوایای پنهان تحولات معاصر، اطلاعات عمیق و دقیقی داشته باشد.

به نظر شما دشوارترین برهه از زندگی و مبارزات آیت الله لنکرانی در چه مقطعی است؟ در یک مقطع، عوامل انگلیس در ایران تلاش می کنند که آقای لنکرانی را از بین ببرند و لذا ایشان یک زندگی کاملاً مخفیانه را انتخاب می کند.

در یکی از دست نوشته های موجود از ایشان که تقریباً مربوط به سال 1316-1317 است، می نویسد که مثلاً الآن من را در یک گونی در بین بارهایی که برای میادین و مغازه ها می بردند، مخفی کرده اند.

خلاصه اینگونه جا به جا می شدند تا به دست عوامل خطرناک استعمار نیفتند.

بارزترین عرصه مبارزات سیاسی در دوران جوانی آیت الله لنکرانی چیست؟ جدی ترین عرصه ای که آقای لنکرانیِ جوان بر آن وارد می شود، بحث مقابله با قرارداد 1919م است.

خانه ایشان از مراکز اصلی مبارزه با این قرارداد و مقابله با وثوق الدوله است که شهید مدرس هم حضور دارد.

برخی معتقدند یکی از مشوق ها برای حضور جدی شهید مدرس در این تقابل، مرحوم آقای لنکرانی است.

آن سال ها جزو مقاطع پرحادثه تاریخ معاصر ایران و منطقه است.

استعمار انگلیس و قدرت های استکباری مثل فرانسه برای طرح خاورمیانه جدید ، یعنی غرب آسیا، نقشه های هولناکی را کشیده بودند و عوامل مهم شان نظیر خانم گرترود بِل ، لورنس عربستان و چرچیل همراه با باند صهیونیستی اش که در انگلیس مشغول تسخیر همه مناصب بودند، نقشه هایی شوم برای مملکت ما داشتند.

در ایران هم بعد از ناکامی قرارداد 1919م، آن جریان صهیونیستی، کودتای 1299ش را ساماندهی کرد.

در دل همه این اتفاقات ما نقش آفرینی مثبت مرحوم آقای لنکرانی را می بینیم.

یکی از مسائلی که این مقطع در رابطه با نقشه خاورمیانه بزرگ رخ می دهد، نقشه تأسیس رژیم صهیونیستی است که از همان دوره دنبال می شود و ایران به عنوان یکی از پایگاه های اصلی حمایت از این نقشه، استفاده می شود.

در برخی از مطبوعات آن دوره آمده است که یکی از اهداف انگلیس از انجام کودتا در ایران، استفاده از امکانات ایران برای کمک کردن به کشوری است که قرار است به زودی در منطقه خاورمیانه تأسیس شود.

منظور رژیم نامشروع اسراییل است.

خلاصه ایران را به مرکز ترانزیت یهودی های منطقه، مثل یهودیان افغانستان و بغداد و روسیه و.

تبدیل کردند! این رخدادها خیلی خطرناک بود.

به این ترتیب انجمن صیونیت ایران تأسیس می شود که یکی از چهره های شاخص آن در ایران مسیو حییم/حایم است.

این شخص عامل استعمار است و در یکی از اسنادی که منتشر کردیم آمده که به وثو ق الدوله نامه می نویسد که من پیرو سیاست انگلستانم و می دانم شما هم مرتبطید؛ اگر بپذیرید، با هم همکاری گسترده داشته باشیم.

در این شرایط حساس، آیت الله لنکرانی چه نقشی را در مبارزه با صهیونیسم ایفا کرد؟ ببینید استعمار همه امکانات و عناصر خودش را در این زمان به کار گرفته بود تا به اهداف خودش در ایران و منطقه برسد.

همچنین بر اساس قرارداد سایکس پیکو، منطقه بین انگلیس و فرانسه تقسیم می شود و رفته رفته این غده سرطانی در قلب جهان اسلام نطفه اش بسته می شود و تحولات بعدی کمک می کند که به مرحله تولد و زایشِ شومش برسد.

در اینجا است که می بینیم آیت الله لنکرانی در همه این مراحل با آن درگیر می شود.

فضای ایران حتی بعد از کودتای 1299ش به شدت ضد انگلیسی است و در این ضدانگلیسی شدن فضای ایران، شهید مدرس و آیت الله لنکرانی نقش اساسی را ایفا می کنند.

در این دوران، مهاجرت علما از عراق به ایران را داریم و هنوز رضاخان نتوانسته همه مطبوعات آزاد را سرکوب کند و برخی مطبوعات منتقد منتشر می شود.

در این فضا تقریباً هر روز در ایران، یک تجمع ضد انگلیسی و ضد استعماری و ضد صهیونیستی داریم.

از سال 1302-1303 به برکت حضور بزرگانی مثل آیت الله لنکرانی، شاهد تکاپوهای ضد صهیونیستی در ایران هستیم که این هوشیاری و آگاهی در ایشان دیده می شود.

مرحوم لنکرانی برای تقابل با نقشه های انگلستان و خنثی سازی توطئه های صهیونیستی از چه شیوه ای استفاده می کرد؟ آقای لنکرانی علاوه بر رصدِ اوضاع، در دو حوزه با اینها مبارزه کرد.

یکی زنده نگه داشتن و دمیدن در تنورِ مبارزات ضد استعماری در ایران است؛ آن هم در شرایطی که انگلیس در ایران کودتا کرده و عاملش رضاخان هر روز قدرت بیشتری می گیرد و هر صدای مخالفی را سرکوب می کند؛ مثلاً یک بار رضا خان به دفتر روزنامه ستاره می رود و مدیر آن را به باد کتک می گیرد و حتی دندان او را خُرد می کند؛ چون سفارت انگلیس به او گفته این روزنامه بر ضد ما می نویسد و باید با آن برخورد کرد.

در شرایطی که رضاخان برای سرکوب کردن هر نوع حرکت ضد انگلیسی اینگونه پایِ کار ایستاده، می بینیم که در مقابل، آقای لنکرانی نقش اساسی را ایفا می کند.

حتی متن سخنرانی های فردی نظیر آقای خالصی زاده که در آن ایام، سخنان او در مسجد شاهِ سابق، یکی از مراکز تهییجِ مردم برای مبارزه با تکاپوی استعمار در ایران و منطقه است را آقای لنکرانی می نوشته است.

هرچند بعد از شهریور 20، به واسطه برخی سخنان و تحرکاتِ خالصی زاده، مناسبات اینها به هم می ریزد.

دومین حوزه مبارزاتی آقای لنکرانی، درگیری مستقیم با جریان صهیونیستی است.

مقابله ایشان با مسیو حییم بسیار جدی است.

حییم، مدتی نماینده کلیمی ها بود.

تکاپوی او در جامعه کلیمی منجر به درگیری و دودستگی می شود.

طیفی به عنوان کسی که خیلی تند و آتشین صحبت می کند، طرفدار او می شوند و طیفی طرفدار دکتر لقمان نهورای.

به نظر من طیفی که طرفدار حییم هستند، شاید هنوز وجوه پنهان حییم و اقدامات او در راستای سیاست های انگلیس، برایشان کشف نشده است.

درگیری در محله کلیمی ها در خیابان سیروس سابق (شهید مصطفی خمینیِ فعلی) رخ می دهد.

در برخی منابع، این نزاع را در سطح درگیری مسلمانان با کلیمی ها مطرح می کنند در حالی که اصلاً ماهیت آن، اینگونه نیست بلکه نزاع مسلمانان با صهیونیست ها است؛ و البته به واسطه حضور حییم، بخشی از جامعه کلیمی هم وارد این ماجرا شد.

پس به یک معنا اصلاً این نزاع، ماهیت مذهبی یا دینی بین اکثریت و اقلیت ندارد.

در گزارش های شهربانی آمده است که در رأس مسلمانان فردی به نام شیخ حسین لنکرانی قرار دارد و در رأس کلیمی هایِ مقابل، یهودی ها هستند.

اینجا اساساً ماهیت نزاع، تغییر می کند.

آقای لنکرانی مسیو حییم را نشانه گرفته است.

رفتار پخته روحانیت شیعه در مبارزات ضد استعماری در اینجا پیداست.

بعدها که راجع به حییم تحقیق می کردم به برخی از منابع بهایی برخوردم که در میان کلیمیانی که به بهاییت پیوسته بودند، از اسحاق شموییل حییم یاد می کرد! این فرد همان مسیو حییمی است که با مرحوم لنکرانی درگیر شده است.

یعنی این فرد تقریباً سال 1917م به بعد، تغییر دین داد و به بهاییت پیوست! البته این مسئله با توجه به پیوند بهاییت با صهیونیست، خیلی عجیب نیست چون در موارد دیگر نیز شاهد این امر هستیم.

با توجه به پیوستن مسیو حییم به بهاییت، مبارزه مرحوم لنکرانی با او، علاوه بر ابعاد ضد صهیونیستی، جنبه مبارزه با بهایی گری هم داشت؟ بله.

هرچند بیشتر جنبه ضد صهیونیستی دارد اما جنبه مواجهه با خطر بهاییت را هم دارد؛ چون باند حییم مثل سرهنگ پولادین و یاور روح الله خان، خیلی زود تصمیم به کودتا در ایران می گیرند.

به نکته بسیار مهمی اشاره کردید.

یکی از ناگفته های زندگی آیت الله لنکرانی، نقش ایشان در کشف کودتای صهیونیستی یا به تعبیر بهتر صهیونیستی-بهایی در ایران است.

لطفاً عملکرد مرحوم لنکرانی در کشف این کودتا و همچنین مقابله با توطئه مسیو حییم و سرهنگ پولادین را توضیح دهید.

بله.

این یکی از ناگفته های تاریخی است که مرحوم استاد مُنذِر، به خوبی از زندگی آیت الله لنکرانی دریافته بود و خود آقای لنکرانی برایشان شرح داده بود.

ماجرا این است که بعد از کودتای رضاخانی، تعدادی از مشروطه خواهانِ ازلی یا متهمان به بابیّت و ازلیّت، اطراف رضاخان جمع می شوند.

حتی بعضی از برخوردهایی که بعداً رضاخان انجام داد، مثل بستن برخی مدارس از جمله مدارس بهایی ها، شاید به همین دسته اتفاقات برگردد.

بهایی ها که در تقابل با ازلی ها بودند، احساس می کنند آنچه قرار بود با کودتا به دست بیاورند، دارند از دست می دهند و در حال تضعیف هستند؛ لذا مشغول به حذف این جریان می شوند.

این درگیری همیشه هست.

مثلاً شما بین حبیب ثابت و ابراهیم حکیمی هم این مسئله را می بینید.

ثابت با صراحت، ابرهیم حکیمی و حتی تقی زاده و دیگران را به ازلی گری متهم می کند.

البته ازلی بودن تقی زاده ثابت نشده ولی با ازلی ها ارتباطات گسترده ای داشته است.

به هر حال بهایی ها احساس می کنند که دور از دستشان خارج شده و بعد تصمیم می گیرند با یک کودتا، رضاخان را حذف کنند و دولت بهایی را در ایران مستقر کنند.

معاون نظامی کودتا، یاور روح الله خان است.

البته بعد واقعاً قضایا برعکس می شود و رضا خان رفته رفته ازلی ها را در ایران در تنگنا می گذارد و در مقابل به بهایی ها از جمله به همین سپهبد اسدالله صنیعی آجودان مخصوص محمدرضا پهلوی، میدان می دهد.

یاور روح الله خان و سرهنگ پولادین نسبت به فرقه ضاله بهاییت گرایشاتی داشتند و حییم هم که بر اساس منابع خود بهایی ها، اول از کلیمی ها بوده اما دیگر بهایی شده و قصد کودتا دارد.

در اینجا مرحوم آقای لنکرانی بین دو مساله نامطلوب باید یکی را انتخاب کند.

یکی اینکه حزب صهیونیستی ـ بهایی کار را در دست بگیرد و دیگری اینکه همین رضاخان همچنان در قدرت باقی بماند.

یعنی برای جلوگیری از به ثمر نشستن کودتای بهایی ها و جلوگیری از حاکمیتشان در ایران، آقای لنکرانی زهرِ حمایت از رضاخان را می نوشد و خبر کودتا را به او می دهد.

این همان آقای لنکرانی است که اساساً با روی کار آمدن رضاخان از اول مخالف بود و با استعمار بر سر قرارداد 1919م درگیر شد؛ بعد در ماجرای کودتای 1299ش درگیر است و اساساً با سیاست رضاخان چه موقعی که سردار سپه بود و چه بعد از آن در جریان جمهوری خواهی، مخالف بود.

اما اینجا می بیند که دیگر بحث متفاوت است و خیلی فراتر از خود رضاخان است.

اینجا یک حزب ساخته استعمار می خواهد در ایران حکومت را به دست بگیرد و اگر به دست بگیرد حتی این ملاحظات ابتدایی رضاخان را هم نخواهد داشت.

لذا آقای لنکرانی به اصطلاح دفع افسد به فاسد می کند.

به همین جهت این کودتا توسط اقای لنکرانی لو می رود و بعد هم ظاهراً رضاخان، روح الله بهرامی را پیش آقای لنکرانی می فرستد تا به ایشان مژدگانی بدهد و خلاصه یک تقدیر مالی از آقای لنکرانی کرده باشد؛ اما آقای لنکرانی نمی پذیرد.

بعد از اینکه بهرامی بر می گردد، رضاخان از او می پرسد که چی شد؟ بهرامی می گوید که شیخ نپذیرفت! در اینجا نقل می کنند که رضاخان آن سکه هایی که آقای لنکرانی پس فرستاده بوده را روی زمین می ریزد و همان طوری که روی زمین نشسته بود، مدتی با عصایش با این سکه ها بازی می کرده است! خُب این یک اقدامی بود که آقای لنکرانی برای نجات ایران انجام داده بود و بعداً هم درگیریش در مقاطع حساس با رضاخان همچنان ادامه داشت.

به نظر شما انگیزه آیت الله لنکرانی از نابودی این کودتا چه بود؟ من معتقدم آقای لنکرانی مردی سیاستمدار بود؛ یعنی واقعیت ها را می دید.

اگر مثلاً امروز منافع کشور اقتضا کند از کسی دفاع کند که تا دیروز با او درگیر بوده، دفاع می کرد؛ هرچند که فردا به خاطر تغییر شرایط، ممکن بود باز با همین شخص سر منافع اسلام و کشور درگیر شود.

اتفاقاً شهید مدرس هم این گونه بود.

مثلاً شهید مدرس در یک برهه، به شدت با نخست وزیری مستوفی الممالک مخالفت می کند چون معتقد است که او برای مقابله با رضاخان، فردی شجاع و پرجوهره نیست.

از طرفی با نخست وزیری قوام السلطنه موافقت می کند چون قوام می توانست جلوی رضا خان بایستد؛ البته به شرط اینکه مدرس هدایتش کند.

اما برعکس در مقطع دیگری از رییس الوزرایی مستوفی الممالک حمایت می کند؛ چون دیگر شرایط در آن زمان اقتضا می کرد که از مستوفی برای اهداف کلان درباره کشور استفاده شود.

ببینید آقای لنکرانی هم این رویه را داشت.

برای فهم اندیشه سیاسی چهره های مهم روحانیت مثل آیت الله لنکرانی در این گونه موارد، باید قاعده دفع افسد به فاسد را ملاک عمل قرار داد.

از نظر ایشان، رضاخان فاسد و حزب بهاییت افسد است یعنی اولی بد و دومی بدتر.

از جمله حلقه های مفقوده در تاریخ معاصر ایران و زندگی مرحوم لنکرانی، حزب ضاد-الف است.

اولین بار این بحث را استاد مُنذِر طرح نمودند، اما با رحلت ایشان، بحث ناتمام ماند و هنوز در هاله ای از ابهام باقی است.

ماجرای حزب ضاد-الف و حضور شهید مدرس، آیت الله لنکرانی و رضاخان همراه رجال دیگر در این حزب در یک مدت کوتاه، چه انگیزه ها و پیامدهایی به دنبال داشت؟ لطفاً ضمن اشاره به ارتباط این جریان با ماجرای مسیو حییم، علت انحلال این حزب را بفرمایید.

حزب ضاد-الف تلاش خیلی مهمی است که آقای لنکرانی و شهید مدرس در این مقطع دارند.

البته این تلاش به نتیجه ای که می خواستند منجر نشد.

بعد از اینکه در ماجرای کودتای صهیونیستی گزینه بد (رضاخان) را انتخاب کردند، تلاش کردند گزینه بد را به نحوی در کنترل خودشان بگیرند.

به نظرم این هوشمندانه ترین وجهِ رفتار سیاسی روحانیت شیعه است.

لذا هم شهید مدرس و هم آقای لنکرانی همیشه تلاش داشتند رضاخان را از چنگ انگلستان در بیارورند.

ظاهراً با وجود درگیری هایی که بین ازلی ها و بهایی ها در آن مقطع اتفاق افتاد، اینها قدری رضاخان را نسبت به حمایت همه جانبه انگلیسی ها ترسانده بودند و دچار تردید کرده بودند.

آنها با استفاده از همین شرایط، با رضاخان مناسباتی را برقرار می کنند که البته این مناسبات از چشم انگلیسی ها دور نمی ماند.

ظاهراً در دوره ای که شهید مدرس می خواست رضاخان را در کنترل خودش بگیرد، مستر هاوارد انگلیسی به سراغ او می آید تا این طرح را خنثی کند؛ و مُدام مدرس را برای مقابله با رضاخان تحریک می کند.

شهید مدرس در پاسخ هاوارد می گوید: چی شد شما که تا دیروز رضاخان را روی کار آوردید، و حامی صد در صدش بودید اما الان خیلی به او گیر می دهید؟! بدانید که اگر امروز شما رضاخان را بگیرید، من دو دستی رضاخان را می چسبم و در خدمت منافع ایران قرارش می دهم.

البته این اتفاق نیفتاد و متاسفانه رضاخان تا رفتتش از ایران، همچنان در خدمت منافع استعمار بود.

شهید مدرس و آقای لنکرانی رجال دینی-سیاسی بودند و این کارشان یک طرح مهم بود که اگر می گرفت واقعاً می توانست ضربه هولناکی به انگلیس وارد کند.

در راستای تحقق همین سیاست حزب ضاد-الف تاسیس می شود.

ضاد-الف نام حزبی است که مخفّف ضد استعمار یا ضد انگلستان است.

اینها حتی با برخی سیاست های اصلاحی رضاخان هم همراهی دارند مثل تأسیس بانک ملی و لغو کاپیتولاسیون و به عبارت دقیق تر برخی این ها را در تشویق رضاخان به این کارها، موثر می دانند.

این حزب و اقداماتش توسط باند ایران جوان به رهبری علی اکبر سیاسی و حزب ایران نو به رهبری تیمورتاش که هر دو در خدمت سیاست های انگلستان در ایران بودند، خنثی شد.

عمر این حزب از زمان تاسیس تا انحلال چه قدر بود؟ حدوداً عمر آن، بیشتر از یک سال و نیم نیست.

البته این حزب خیلی قدرتمند عمل می کند و در مجلس نیز عواملی دارد.

از همه طیف هایی که به نحوی با سیاست انگلستان مخالفند، افرادی را به خدمت خود می گیرد و حتی سعی دارد اعضای حزب ایران نو و ایران جوان را هم جذب کند و آنها را از وابستگی به استعمار و ضدیت با دین نجات دهد؛ که متاسفانه به نتیجه نمی رسد.

انگلستان در این یک سال و نیم چه واکنشی را نشان داد و چه سیاست هایی در برابر ضاد-الف اتخاذ کرد؟ عوامل انگلستان در حاکمیت پهلوی مخصوصاً تیمورتاش، تمام تلاششان را می کنند؛ مثلاً منع امر به معروف و نهی از منکر که در دولت مخبرالسلطنه اتفاق می افتد، نوعی پاتک به این حزب و آقای مدرس و آقای لنکرانی است.

از اعضای اصلی حزب ضاد-الف، علاوه بر رضاخان، شهید مدرس و آیت الله لنکرانی، حاج آقا نورالله اصفهانی هم هست؟ فکر نمی کنم؛ اما با اینها در ارتباط است.

مثلاً نامه ای که شهید مدرس به حاج آقا نورالله برای اعلام حمایت از نهضت ایشان می نویسد، به نحوی تکمیل تکاپوی مقابله با تیمورتاش است.

اینکه می گویند تیمورتاش این حزب را به هم زد، لابد با هماهنگی رضاخان این کار را انجام داده است.

بله، اگر رضاخان نمی خواست که او نمی توانست.

رضاخان در حقیقت با شهید مدرس و آقای لنکرانی خیانت کرد و نهایتاً به انگلستان وفادار ماند.

حتماً انحلال آن حزب با هماهنگی رضاخان و تیمورتاش بود؛ لذا تیمورتاش بعد از این واقعه در کشور قدرت زیادی گرفت که شاید مزد این اقدام بود.

تیمورتاش نفر دوم کشور شد و رضاخان همه جا می گفت حرف او یعنی حرف من! با انحلال ضاد-الف چه کسانی مورد تعقیب قرار گرفتند؟ بعد از فرمان انحلال ضاد-الف، شهید مدرس از مجلس حذف می شود و ضمن دستگیری، اتفاقات بعدی برایشان رخ می دهد.

اصولاً کسانی که در این حزب تاثیرگذار بودند، مثل آقای لنکرانی مغضوب حکومت پهلوی بوده و فشار روی آنان زیاد می شود.

حتی عمیدی نوری با اینکه همسویی هایی را با اینها نشان می دهد، اما همیشه در دوره رضا خان و محمدرضا شاه مورد غضب است.

اینها دیگر موقعیتی در ایران پیدا نمی کنند و همیشه علامت سوالی روی آنان قرار دارد.

در پایان اگر نکته خاصی درباره آیت الله شیخ حسین لنکرانی دارید، بفرمایید.

زندگی و خدمات آیت الله لنکرانی اولاً هنوز به صورت کامل، واکاوی و تبیین نشده و ثانیاً برای افرادی که در عرصه سیاست و مبارزات انقلابی فعالند، بسیار درس آموز است؛ همچنین برای نسل جوان ما در تحلیل عمیق و دقیق رویدادهای تاریخ معاصر ایران و شناخت سبک رفتاری علمای شیعه در عرصه سیاست مفید است که ببینند اینان چگونه از تمام ظرفیت شان برای صیانت از تشیع و استقلال ایران استفاده کردند.

با این کار، سوء برداشت ها و تحلیل های نادرست راجع به روحانیت کنار می رود.

اگر به تعبیر حضرت امام؟ره؟، تاریخ مشروطیت و تاریخ پهلوی را همان جریان سکولار -که همسوی سیاسی یا فرهنگی با پهلوی بودند- نوشتند، ما در بازنگری تاریخ معاصر ایران، به تجربه و فعالیت امثال مرحوم لنکرانی سخت نیازمندیم.

نام نویسنده: در گفتگو با دکتر موسی حقانی نشریه معارف رهبری شماره 114 انتهای متن/ http://fna.

ir/a1i8fn نظرات دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد
کلید واژه ها: آیت الله - تاریخ - آشنا - ایران - هوشمند - زندگی - عالمی - سیاسی - فرزند - مقام معظم رهبری - هایی - سنگ مزار - قرارداد - روحانیت - فرهنگی - درگیر - اهمیت - جامعه - رهبری - شاخص - دکتر - جوان

آخرین اخبار سرویس:
شمس اله مریجی ، حکیمه احسانی تاثیر پیام های بازرگانی ماهواره ای بر تغییر روابط میان فردی زوجین

یادداشت/ ید الله جوانی چگونه می توان از منازعات سیاسی گره گشایی کرد؟

در واکنش به سخنان علی اکبر ولایتی واشنگتن: آمریکا به دعوت بغداد در عراق حضور نظامی دارد

مهدی صبوری پور، کیمیا کبریتی جایگاه سیاست گذاری قضایی و قانون برنامه ششم توسعه

وزیر خارجه اسپانیا وارد تهران شد

دکترین شخص ثالث در تحقیقات کیفری سایبری - بخش دوم و پایانی فن آوری های نوین و تحول موضوعات تفتیش

علی شجاعیان ,محمد آدینه وند ,مریم آزادبخت ,نورا عبیات شناسایی و پهنه بندی کانون های وقوع جرم(سرقت مسلحانه)

یادداشت/ سیدمحمد حسینی کیمیای عدالت

لزوم آشنایی بیشتر با سبک زندگی حضرت زهرا (س) در جامعه

مصطفی فضائلی، موسی کرمی تأملی بر نسبت میان حمایت از اقلیت ها و صلح و امنیت منطقه ای در اسلام و حقوق بین الملل

مسئولان برای کاهش آلام و درد های خانواده های داغدار اهتمام داشته باشند

حجاب و پوشش نا متعارف خانم بازیگر در آلمان/عکس

شرط نمایندگان کارگری برای بازگشت به پای میز مذاکره

عبدالحسین خسروپناه، صالحه یزدانی فر نظام مدیریتی فقه و فرآیند سیاست گذاری و طرح ریزی

یادداشت/ جعفر قادری کلیدهای اقتصاد پویا

شمس الله سراج، حسن رهبر، سید یحیی یثربی نقد روش شناختی جایگاه دین در مقام داوری در روش شناسی فلسفه ملاصدرا

وزیر خارجه اسپانیا با هدف تقویت مبادلات تجاری وارد تهران شد

عکس/یک فروشگاه کتاب در شهر "یانگژو" چین

سورپرایز رییس جمهوری عراق برای همتای لبنانی اش!

سوره ای که بزرگترین هدیه خدواند در آن قرار دارد

طبس/تشییع نمادین حضرت زهرا (س)

سفر حجت الاسلام رییسی به خوزستان‎

چرا ام ابیها به دفاع علنی از ولایت پرداخت؟

ترامپ به مراتب شدیدتر از دیگر روسای جمهور با روسیه مقابله کرده است

دو تماس تلفنی با سرنشین هواپیمای یاسوج تهران تأیید شد + تصاویر

تحلیل علت حادثه در کمترین زمان ممکن/ هواپیما مدرن بود

هجوم به خانه فاطمه(س) توسط چه کسانی بود؟

یادداشت/ حسن کربلایی معجزه حضور مردم در راهپیمایی 22 بهمن

مراسم عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) برگزار شد

برای انتقال اجساد قربانیان هواپیمای یاسوج 2 روز زمان نیاز است

مسعود صفایی پور ,سعید امانپور ,فاطمه پیری بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی زنان در بوستان های شهری

محمد صالحی مازندرانی، حانیه ذاکری نیا پژوهش تطبیقی تشریفات اراده در ایقاع در حقوق اسلام و غرب

قفل درب خانه حضرت زهرا (س)+ عکس

یادداشت/ مهدی محمدی پروژه تخریب ایران و زمان تصمیم بزرگ

زبان تاتاری در مساجد روسیه آموزش داده می شود

سیدعلی حسینی نیشابوری، بهنام طالبی طادی درآمدی بر فراگردها و مبادی تصدیقیه نظام سازی فقهی

مریم مختاری، محمدصادق رجایی بازنمایی زنان در تبلیغات تجاری نشریات به عنوان بستری برای شکل گیری هویت آنان

شور زهرایی در شام شهادت فاطمی

علیرضا آل بویه، علی اکبر شاملی اعتیاد اینترنتی از منظر اخلاقی و آسیب های اخلاقی آن

تأملی در ارادت و محبت شاعران اهل سنت کشورهای همسایه به امامان معصوم(علیهم السلام) - بخش دوم و پایانی مسلم اول شه مردان علی

اقدام برخی کشورها مشروعیت سازمان ملل را به خطر انداخته است

فرج الله میرعرب درآمدی بر تبیین نقش بنیادین خانواده در وفاق اجتماعی با نگاهی قرآنی

این شخص خون 5 شهید ناجا را نمی بیند! +عکس

حمایت ترامپ از رقیب سابق

خانم بازیگر با لباس عروس در کنار بازیگران مشهور طنز/عکس

حامد مینایی، محمد حسنی، ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی، زهرا حیدری زاده بررسی رابطه علی بین اخلاق کار اسلامی و خلاقیت، با توجه به اثرات میانجی توانمندسازی روان شناختی و احساس انرژی

نماینده ایران در سازمان ملل: برجام الگوی موفق دیپلماسی صبورانه است

برگزاری مراسم سوگواری شهادت فاطمه زهرا (س) در مسکو

آخوندی مغرور است!

فیلم/ صحبت های افخمی در مورد «به وقت شام»

مولاوردی در زنجان: پیش نویس برنامه اقدام ملی حقوق شهروندی در دست تهیه است

شناسایی شهید مفقودالاثر عبدالرضا حیدری پس از 29 سال گمنامی

استاندار ایلام:صحبت های برخی تریبون داران، موجب مضحکه دشمن می شود

تصاویر| سیل در روستاهای سلماس

روستاییان 60 ساله با 10 سال سابقه بیمه بازنشسته می شوند

حسین سیمایی صراف، ابراهیم عبدی پور، جواد معتمدی هدف و منبع رویکرد تفسیری فقه اسلامی در قیاس با تفسیر کارگردگرا

بررسی برنامه یکپارچه مدیریت پایدار منابع آب در حوضه آبریز دریاچه ارومیه در دفتر فائو

دواعش پشت نقاب دراویش می آیند/ مسایل شک برانگیر خیابان پاسداران

روزنامه استخدامی استان خراسان رضوی و شهر مشهد | چهارشنبه 2 اسفند 96

شمیم انقلاب در دنیا پیچید/ طنین« لبیک یا خمینی» در کشورهای جهان

پوشش و تیپ عجیب و غریب خانم بازیگر که تا حالا ندیده اید/عکس

علی اصغر فیروزجاییان، محمود شارع پور، نازنین فرزام بررسی جامعه شناختی تأثیر سرمایه فرهنگی بر ارتباطات بین فردی با تأکید بر مدارای اجتماعی

کسانی که مودت و محبت اهل بیت(ع) را نداشته باشند ظالم اند

تصاویر/ مراسم عزاداری حضرت فاطمه(س) با سخنرانی تولیت آستان قدس رضوی در اهواز

دغدغه اصلی حضرت فاطمه(س) برقراری جامعه توحیدی بود / انقلاب اسلامی پدید آورده تمدن نوین اسلامی است

علی وحیدی فردوسی، محسن الویری تحلیل کارکرد ارتباطی رجزهای یاران امام حسین(ع) در قیام عاشورا

تأملی در ابراز مودت و دوستی عبدالرحمان جامی به اهل بیت پیامبر(ص) - بخش دوم و پایانی ارادت جامی به حضرت علی بن موسی الرضا

خوشرو : آمریکا به تحریم معتاد شده است

ایران اسلامی در سوگ «بانوی بی نشان» گریست

استشمام بوی شهیدان در 6 نقطه از خوزستان

احمد شاکرنژاد الهیات معنویت؟ معنویت پست مدرن و امکان سنجی استخراج نظام اعتقادی

پیام تسلیت استاندار به مناسبت سقوط هواپیمای تهران - یاسوج

74 ضربه شلاق برای یک قصاب مجازات توهین به مامور دام پزشکی

کسی حق مخالفت با پروژه انتقال آب بن - بروجن را ندارد

آماده باش راهداران در محورهای ارتباطی چهارمحال و بختیاری

پایش سلامت 7 هزار نفر در استان چهارمحال وبختیاری

قاسم سلیمی، مهدی محمدی، محمدجواد سلمانپور، جعفر ترک زاده، قدرت الله محمدی موردکاوی شایستگی های اخلاقی مدیران آموزش عالی به سوی یک چارچوب مفهومی

ارائه روش جدید تشخیص سن از روی چهره

ذیحسابی بنیاد مسکن استان بوشهر مقام آورد

دفاع اصولگرایانه از نجفی

خیلی گناه میکنم، اما بلایی نازل نشد!

هیات 7 نفره فرانسوی وارد تهران شدند

تشییع نمادین حضرت زهرا (س) در طبس

پیام تسلیت رییس شورای شهر رشت در پی سانحه سقوط هواپیمای مسافربری

لزوم افزایش نظارت بر احداث ساختمان های دولتی عدم رعایت موازین فنی در بسیاری از ساختمان های دولتی گیلان

از شب های تاریک و روشن رشت تا درخواست یک نماینده مجلس برای برگزاری کلاس های اخلاق

افتتاح مرکز کنترل ترافیک رشت گامی به سوی توسعه رسانه ها انصاف را رعایت کنند

تبدیل شدن لاهیجان به یکی از قطب های درمانی استان گیلان

اجازه نمی دهیم ما را به جعبه سیاه واگذار کنید وزیر راه باید پاسخگو باشد

آغاز روز دوم جست وجوی لاشه هواپیمای تهران- یاسوج صعب العبور بودن منطقه و شرایط جوی موانع اصلی +عکس

توقف عملیات جست وجوی لاشه هواپیمای سقوط کرده ابهام در علت خاموش بودن سیستم مکان یاب هواپیما +اسامی مسافران و فیلم

اعلام سه روز عزای عمومی در کهگیلویه و بویراحمد

بنابر مشاهدات مردمی هواپیمای تهران-یاسوج دچار سانحه هوایی شده است خروج هواپیما با 60 مسافر و 6 خدمه از رادار

سید مجتبی واعظی، حمید مسعودی تاملی در کارآمدی تضمین های حاکمیت قانون در قوه مجریه ایران و انگلستان

سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل عنوان کرد دولت آمریکا به اعمال تحریم معتاد شده/برجام برای هیچ یک از طرفین، توافق ایده آلی نبود

برگزاری اولین همایش ملی قلم، اقوام، آرام در گچساران

اجرای شبکه برق خیابان شهید بلادیان دوگنبدان برعهده شهرداری است پیمانکار از اجرای پروژه خودداری می کند

آیین خاکسپاری شهید گمنام در آموزشکده خواهران یاسوج 30 بهمن برگزار می شود

صحبت های فرمانده پلیس تهران با نماینده دراویش

استوری پرستو صالحی بعد از برد امشب استقلال برابر الهلال

گفتگو با دکتر موسی حقانی جریان شناسی برهه هایی از تاریخ معاصر با تاکید بر نقش آیت الله لنکرانی

گفتگو با دکتر موسی حقانی جریان شناسی برهه هایی از تاریخ معاصر با تاکید بر نقش آیت الله لنکرانی