مطالب مرتبط:
شهروند و جای گاه آن در نظام های مردم سالار
پیشنهاد طرح نظام کنفدرالی از سوی بغداد به اربیل ساخته ذهن اقلیم است/ تلاش کردستان برای جایگزینی واژه »نظرسنجی» به جای «همه پرسی»
احترام به رای اکثریت از اصول مردم سالاری دینی است / مدیریت های اجرایی جای افراد تندرو نیست
حافظ در قله فرهنگ و هنر و معرفت ایران جای دارد
جای خالی نماینده ولی فقیه در اتاق بازرگانی مشهود است
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 21 مهر 1396 ساعت 00:002017-10-12سياسي

شهروند و جای گاه آن در نظام های مردم سالار


- پیش از آن که وارد بحث شویم بهتر آن است تا تعریف هایی ارائه کنیم از مفهوم شهروند، مفهومی که با پیدایی نظام های بورژوا دموکراتیک پدید آمده است، یعنی در دوران متکی بر نظام های، قبیله ای، قومی و فیودلیته نمی توان بحث شهروند را مطرح کرد.

- شهروند به فردی از جامعه گفته میشود که در جغرافیای سیاسی معینی، با برخورداری از حقوق اساسی و پذیرش مکلفیت های قانونی عاری از هر نوع تبعیض، حق زیستن داشته باشد.

واژه شهروند در این تعریف به آن اجتماعی مربوط می شود که روابط درمیان افراد آن جامعه بر اساس قانونی بر خاسته از اراده و خواست مردم استوار باشد.

به بیان دیگر شهر وند فردی است که دارای حقوق سیاسی ،حقوق مدنی و حقوق اجتماعی باشد.

این حق را یک فرد از آن جهت دارد که او عضو آن جامعه است.

- شهروند فردی است که به خاطر داشتن حقوق اساسی خویش ،مسئوولیت ها و تعهداتی را می پذیرد؛ اما برخلاف رعیت پیش از آ ن که حقوقی داشته باشد مکلفیت دارد یعنی مکلفیت او مقدم برحقوق اوست عموماً حقوق رعیت را بر اساس اجرای بهتر مکلفیت های او مشخص می کنند؛ اما شهروند وجایب و مکلفیت خودرا بر اساس آگاهی اجرا می کند و حقوق او در چار چوب قانون یک امر تسجیل شده است.

- شهروند به هرفردی یک جامعه قانون سالار گفته می شود و همه شهروندان از حقوق وامتیازات مساوی بر خوردار می باشند.

حال می ببینم که دانشمندان دانش های اجتماعی از چه روزنه ای به مفهوم و جایگاه یا شاً ن شهروندی نگاه کرده اند؟ شأن شهروندی وحقوق وتکالیف مربوط به آن، از مفاهیم اساسی زنده گی دموکراتیک به شمار می رود .

شهروندان از حیث حقوق وتکالیف با هم برابر اند .

دردموکراسی های باستانی یونان وروم نیز شأن شهروندی به معنی داشتن حقوق وتکالیف یکسان در نزد قانون و مشارکت در امور سیاسی وعمومی جامعه بود.

حق حکومت کردن وتکلیف اطاعت از حکومت هر دو جز شأن شهروندی بود ؛ با این حال در آتن شأن شهروندی تنها به مرد های آزاد ،محدود می شد و برده گان از شمار شهروندان بیرون بودند .

در امپراطوری روم باستان شأن شهروندی به عامه مردم ومردمان سر زمین های مغلوب نیز بسط داده شد .

بعد ها مفهوم شهروندی در ایتالیای عصر رنسانس احیا شد .

به نظر متفکران دوران رنسانس انسانیت فرد تنها به عنوان شهروند جامعه آزاد وخود مختار تحقق می یابد .

مفهوم شهروندی در انقلاب فرانسه به نهایت شکوفایی خود رسید ودر اعلامیه حقوق انسان وشهروند سال 1789 بروز کامل یافت .

ژان ژاک روسو مفهوم دقیق شهروندی را به شیوه ای ایده آلیستی در ترجیع خیر وصلاح عمومی بر منافع خصوصی تعریف میکرد.

شهروند واقعی کسی است که بتواند مصلحت عموم را اراده کند ،یعنی دارای ارادهعمومی و فضیلت مدنی باشد .

اما در قرن نوزدهم چنین رابطه ای میان مفهوم شهروندی ومصلحت عمومی از میان رفت وشهر وندان به عنوان افرادی تلقی شدند که اساساًدارای اختلاف منافع ودر تعقیب خیر وصلاح خویش اند بنا براین شأن شهروندی در عصر مدرن لازمه تأمین رفاه فردی تلقی شد ،نه مصلحت عمومی واجتماعی .

شأن شهروندی به مفهوم برخورداری از حقوق عمده ای چون آزادی بیان ،برابری در نزد قانون حق اجتماع وغیره بدون توجه به وضع طبقاتی ،جنسی نژادی وغیره ،مفهوم رایج شهروندی در قرن نوزدهم بود.

اما در قرن بیستم ظهور مفهوم حقوق اجتماعی مضمون شهروندی را گسترش بیشتری داد.

منظور از حقوق اجتماعی بر خورداری از خدمات اجتماعی ،صحی ،آموزشی ،تأمین اجتماعی وغیره است .

بدین سان مفهوم شهروندی دیگر خصلت صرفاًحقوقی وسیاسی ندارد،بلکه مضمون اجتماعی واقتصادی نیز یافته وبدین سان تعارضات اساسی میان سرمایه داری وشأن شهروندان که اغلب مایهء نگرانی طرفداران دموکراسی بوده ، تا اندازه ای کاهش پیدا کرده است .

برخی نویسنده گان متأخر که به عنوان هوا داران اصالت جماعت نامیده شده اند،بر خصلت فرد گرایانه ومنفعت طلبانهء مفهوم شهروندی مُدرن ایراداتی وارد کرده اند،زیرا به نظر آنها چنین مفهومی به نفی اندیشه مصلحت عمومی وفضیلت مدنی به معنی رایج در اندیشه اولیهء دموکراسی (مثلاًرسو )می انجامد .

از دید گاه لیبرال ها ،مفهوم شهروندی عبارت است از توانایی افراد در تشکیل وتعقیب برداشت خود شان از مفهوم خیر مصلحت با رعایت احترام برای برداشت دیگران از آن مفهوم .

پس مفهوم خیر عمومی به معنای کلاسیک از بحث خارج است .

اما از نظر طرفداران اصالت جماعت مفهوم خیر عمومی به طور اساسی مقدم بر بر داشت افراد از منافع وامیال خود شان است وشهروند ی نیز اساساً به معنی توانایی برای شخص ورعایت خیر همگانی است .

از سوی دیگر لیبرال ها بر آنند که تصور خیر وصلاح عمومی، دارای مضامین وعناصر توتالیتری است ودمو کراسی به معنای کثرت گرایی،با چنین تصوری سازش ندارد.

در واقع جوامع سنتی وما قبل دموکراتیک هم مبتنی بر چنان اندیشه ای از مصلحت عمومی بودند که در قالب مفاهیمی چون هویت دینی،ظاهر می شد .

پس تأکید بر ضرورت توجه شهروندان به خیر وصلاح عمومی با اندیشه آزادی تباین دارد .

جامعه دموکراتیک مُدرن را نمی توان بر پایه برداشت واحدی از خیر وصلاح عمومی سامان داد .

چنین برداشتی با مفهوم فرد در اندیشه دموکراتیک اساساًمغایرت دارد .

از این رومفهوم شهروندی به معنای کلاسیک با مفهوم فردیت در لیبرالیسم تعارض پیدا میکند .

مفهوم شهروندی مُدرن امروزه از جهات دیگری نیز مورد تعرض قرار گرفته است .

تشدید هویت های قومی وملی در درون چارچوب دولت های ملی ،هویت فرد به عنوان شهروند جامعه دموکراتیک را تحت الشعاع قرار می دهد همچنین ظهور گرایش های نِئولیبرالی ،با نفی عناصر اجتماعی ،اقتصادی شهروندی بار دیگر آ ن را به مفهومی صرفاًحقوقی تقلیل می دهد .

به علاوه جهانی شدن روابط اقتصادی واجتماعی ومحدودیت فزایندهدولت های ملی در حوزه های مختلف ضرورت تجدید نظر در مفهوم رایج شهروندی به ویژه بر حسب مفهوم حقوق بشر به طور کلی راایجاب می کند .

البته حقوق شهروند در هر کشوری مطابق قوانین نافده آن کشور تعیین میگردد.

واضح است که اصول شهروندی در همه کشور هایکسان است ،اما شکل و چگونگی وروش تحقق آن، متناسب با ظرفیتهای متفاوت فرهنگی و اخلاقی واقتصادی در جوامع گوناگون یکسان نیست.

مثلاً هیچ کشوری نمیتواند برده فروشی را قانونی سازد و یا آزادی را مطلقاً محکوم نماید.

در عین حال ما نمیتوانیم عین قوانین درتمام کشور ها را یکسان به اجرا در آریم.

بگونهء مثال آزادی مذهبی در قوانین کشور های غیر اسلامی عمدتاًکشور های غربی بسیار صراحت دارد.

شهروندان کشور های یاد شده میتوانند به بسیار ساده گی مذهب و یا دین خود را تغییر بدهند در حالی که در قوانین اسلامی این تغییر نا ممکن می باشد.

ازدواج زن با افراد غیر دین در کشور ما اجازه داده نشده است غیر از این ازدواج زن مسلمان با غیر مسلمان از نظر شریعت اسلامی ممنوع است؛ اما مردان می توانند با زنان اهل کتاب ازدواج کنند.

در حالی که در کشورهای غربی این یک امر پذیرفته شده ومدنی به حساب می آید.

با این حال بر بنیاد موارد یادشده نمی توان اصول ومبانی شهروندی را کنار گذاشت؛ زیرا پاره یی از حقوق شهروندی جنبه بین المللی دارد و شامل حقوق بین المللی می گردد.

حقوق شهروندان افغانستان در قانون اساسی و سایر قوانین کشور تشریح و توضیح گردیده است.

جامعه مدنی یک نظام قانونمند بوده و آموزش قوانین را در سر خط کار خود قرار داده است.

البته منظور آن قانونی نیست که از بالا به صورت فرمانی صادر می شود؛ بلکه هدف از قانونی است که شهروندان در تدوین وتصویب آن نقش محوری داشته و بر خاسته از اراده وخواست آن ها باشد.


کلید واژه ها: حقوق - جامعه - قانون - اجتماعی - مردم - سیاسی - انقلاب فرانسه - نظام - انسان - حکومت - آزاد - باستانی - فرانسه - مفهومی - یونان - قبیله - روابط - متکی - زنده - مدنی - زمین - هایی

آخرین اخبار سرویس:
دانلود آهنگ جدید بهمن سعادت بنام بد حالیه

دانلود آهنگ جدید مجید ترابی بنام کی جای من

رییس مرکز آمار ایران: دستگاه های اجرایی سامانه های قوی آماری راه اندازی کنند

سرمایه گذاری 3500 میلیارد ریالی مجمع خیرین در سلامت کشور

پیکر مطهر سه شهید مدافع حرم در اصفهان تشییع شد

داعش آمریکا را به بهانه قدس تهدید کرد

روسیه: مخالفان سوری همچنان بر برکناری اسد اصرار دارند

برخی انحرافات احمدی نژاد هنوز به مردم گفته نشده است/ عده ای طلبکار شدند که چرا در آن زمان از احمدی نژاد حمایت کردید؟

فرهنگ و هنر یکی از ظرفیت های تعامل با کشورهای جهان اسلام است

تصاویر/ همایش «حوزه بین الملل، حوزه تمدن ساز»(2)

ابراز نگرانی مردم از بازسازی مناطق زلزله زده کرمانشاه

دم خروس لجن کاری سایت امنیتی بیرون زد! + عکس

شهردار اصفهان واگذاری بنای تاریخی ریسباف به این نهاد را خواستار شد

نامه حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی به آیت الله جنتی، دبیر شورای نگهبان

توانمندسازی زنان در اقتصاد به سبک دختر صفدر

4 هزار کانکس توسط سپاه به مردم زلزله زده کرمانشاه داده شده است

آزاد راه تهران -شمال بعد از گذشت سالها همچنان مانده در نیمه راه

رسوایی جنسی، کار ترامپ را سخت کرد + فیلم

نام غیاث الدین جمشید کاشانی در فهرست مشاهیر یونسکو ثبت می شود

آیین تکریم و معارفه رییس کل دادگستری خراسان شمالی

نشست خبری شهردار تهران با دکتر وانگ یانگو

نام "منجم کاشانی" در فهرست مشاهیر یونسکو ثبت می شود

قصه بچه های مسجد رونمایی شد

برنامه های رسانه استانی زنجان با موضوع کاهش آسیب های اجتماعی تشریح شد

بخش عمده مشکلات آموزش و پرورش ناشی از ایرادهای ساختاری در جایگاه این وزارتخانه است

به کجا چنین شتابان؟

یکی می گوید تحریم می کنیم دیگری مذاکره! هدف غرب باج گیری از ملت ها است

رسوایی جنسی، کار ترامپ را سخت کرد + فیلم

سردار نقدی: یکی می گوید تحریم می کنیم دیگری مذاکره! هدف غرب باج گیری از ملت ها است

سرمایه گذاری 3500 میلیارد ریالی مجمع خیرین در سلامت کشور

طراحی 5 اپلیکیشن در موضوع نماز/کتاب نماز، رسانه و فضای مجازی نیز تولید شد

حضور قاری برجسته عراقی استاد رافع العامری در دوازدهمین دوره مسابقات قرآنی مدهامتان

پیکر مطهر سه شهید مدافع حرم در اصفهان تشییع شد

زنان و دختران، اولویت یونسکو هستند

رییس مرکز آمار ایران: دستگاه های اجرایی سامانه های قوی آماری راه اندازی کنند

امیدواری رییس حزب مردم اتریش به توافق نهایی تشکیل دولت تا پیش از کریسمس

فرهنگ و هنر یکی از ظرفیت های تعامل با کشورهای جهان اسلام است

جریمه شدن یک نماینده مجلس ترکیه به علت کاربرد لفظ \'کردستان\'

اظهارات نماینده ولی فقیه در سپاه درباره احمدی نژاد

شفاف سازی رییس دفتر تولیت حرم امام (ره) درباره زمین های خریداری شده

واردات بنز و پورشه، به نام زنی که نان شب ندارد!

پوتین معتقد است که روسیه و امریکا می توانستند برای دستیابی به نتایج بهتر در مبارزه با تروریست ها در افغانستان با هم متحد شوند

اساس حرکت نظام اسلامی رفتار مبتنی بر ارزش های اخلاقی/برخورد امنیتی راهکار مقابله با شبهه های فکری نیست

پوتین: تقصیر من نیست که رقیب ندارم

توضیح گمرک درباره قاچاق 5363 دستگاه خودروی لوکس

سردار حاجی زاده:در حوزه موشک و پهپاد در لبه تکنولوژی قرار داریم اما برخی وسایل ساده را وارد می ‎کنیم

ماجرای خواندنی تعیین محل دفن امام

قره سید رومیانی به عنوان سرپرست معاونت مالکیت فکری وزارت دادگستری منصوب شد

تصاویر/ سومین اجلاس استانی نماز

استخدام کارمند اداری خانم در انتشارات سنجش و دانش در تهران

امروز آخرین مهلت ثبت درخواست انتقال و میهمانی دانشجویان علوم پزشکی

کارگاه آموزش خبرنویسی درشهرستان زاهدان برگزارشد/ تداوم دوره هادرآینده

هیچ اختلافی با مصباحی مقدم ندارم/ طوری مطرح کردند انگار همین چند روز بحثی از مجمع روحانیون در جامعه روحانیت بود

واکنشی به حملات این روزها به روحانی

عکس یادگاری محمد غلباش، جوان دلاور بهاری با مهندس اسفندیار رحیم مشایی

وزیر اطلاعات: ورود به زندگی خصوصی مردم و نیت خوانی ممنوع!

مرکز خیریه دست های مهربانی در شهرستان داراب افتتاح شد

کتابخانه های تخصصی باید پیشروان تولید علم و دانش باشند/ نقش کتابخانه ها در وحدت حوزه و دانشگاه

راه اندازی سامانه متمرکز آمار و اطلاعات جعل در گمرک

دانلود آهنگ جدید آران اکبری بنام بیراهه

دانلود آهنگ جدید دیاکو احمدی بنام یکی بود یکی نبود

همایش مجمع کتابخانه های تخصصی استان قم برگزار شد

25 طرح و برنامه در جریان سفر وزیر آموزش و پرورش به خوزستان بررسی می شود

دوازدهمین سالگرد شهدای اصحاب رسانه برگزار شد

سپاه پاسداران تمام نقشه های دشمنان را نقش بر آب کرد

معاون گمرک: سامانه متمرکز آمار و اطلاعات جعل در گمرک راه اندازی شد

یادواره شهدای محله چهل اختران قم امشب برگزار می شود

تهران - مراسم بزرگداشت شهدای اصحاب رسانه و ارتش در بهشت زهرا

4 هزار کانکس توسط سپاه به مردم زلزله زده کرمانشاه داده شده است

توسعه گردشگری داخلی یکی از مبانی اصلی اقتصاد مقاومتی است

توطئه علیه ملت ایران با مشت آهنین نیروهای مسلح مواجه خواهد شد

لحظه انفجار جایگاه گاز مایع ابتدای جاده شیروان

سرمایه گذاران 11 کشور عضو جاده ابریشم به ایران آمدند

همایش «حوزه بین الملل، حوزه تمدن ساز» برگزار شد

بیتوته در کویر زیبای خور و بیابانک

آیا می دانستید تیپتان بر سلامتی شما اثر می گذارد؟

دادستان عمومی و انقلاب شهرستان ری منصوب شد

اطلاعیه سفارت ایران در پکن در مورد حل مشکلات بانکی ایرانیان مقیم چین

بازید مدیرعامل موسسه ملل از مناطق زلزله زده سر پل ذهاب

استیضاح ربیعی کلید خورد

دکتر احمدی نژاد در دیدار با جمعی از دانشجویان سراسر کشور سخنرانی کرد + تصاویر

بازخوانی زندگینامه «گالیله» در رادیو صبا

واکنشی به حملات این روزها به روحانی/ رییس جمهوری انتخاب کرده ایم که بتوانیم نقدش کنیم

گردهمایی استانداران ادوار هرمزگان

وزیر اطلاعات: برخورد امنیتی راهکار مقابله با شبهه های فکری نیست

خواسته زلزله زدگان بازگشایی مرزهاست

بدرقه پیرغلام رضوی تا حریم قدسی سلطان سریر ارتضا

«حجت خدا» رونمایی شد

خاطرات شهیدان رستم خانی، جعفری، ثمین تاب و حسینی چاپ می شوند

عکس/ همایش انتظارات از دانشگاه در تراز انقلاب اسلامی

موسوی بیوکی در گفت وگو با فارس: افزایش 48 هزار میلیارد تومانی در بودجه 97 منطقی به نظر نمی رسد

طرح مجدد سلفی نمایندگان با موگرینی برای انحراف افکار عمومی است/ سلفی جدید موگرینی با نیکی هیلی را دریابیم

دولت ما اکنون فَربه و کم خاصیت است

دانلود آهنگ جدید مجید نباتی بنام کنار تو

دانلود آهنگ جدید حمیدرضا استوا بنام آسمون پاییزی

وضعیت در نوار غزه آرام است

نتانیاهو به دلیل پرونده های فساد برای هفتمین بار بازجویی می شود

تبریک اینستاگرامی علی دایی به مناسبت تولد زنده یاد ناصر حجازی

بهترین واسطه برای حل اختلافات خانوادگی

غرب در صدد تخریب چهره زن شرقی است / خشونت علیه زنان در غرب بیداد می کند

شهروند و جای گاه آن در نظام های مردم سالار

شهروند و جای گاه آن در نظام های مردم سالار