مطالب مرتبط:
پیشنهاد طرح نظام کنفدرالی از سوی بغداد به اربیل ساخته ذهن اقلیم است/ تلاش کردستان برای جایگزینی واژه »نظرسنجی» به جای «همه پرسی»
یک پیشنهاد به جای سرمایه گذاری در بازار ارز
یک پیشنهاد به جای سرمایه گذاری در بازار ارز
طرح فروش اینترنت نامحدود وزارت ارتباطات واقعا نامحدود نیست/ ارائه بسته ترکیبی به جای افزایش تعرفه تلفن ثابت
تصادف دو خودرو پراید در آزادراه کرج - تهران/ حادثه 5 مصدوم بر جای گذاشت
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 20 مهر 1396 ساعت 16:252017-10-12سياسي

شهروند و جای گاه آن در نظام های مردم سالار


- پیش از آن که وارد بحث شویم بهتر آن است تا تعریف هایی ارائه کنیم از مفهوم شهروند، مفهومی که با پیدایی نظام های بورژوا دموکراتیک پدید آمده است، یعنی در دوران متکی بر نظام های، قبیله ای، قومی و فیودلیته نمی توان بحث شهروند را مطرح کرد.

- شهروند به فردی از جامعه گفته میشود که در جغرافیای سیاسی معینی، با برخورداری از حقوق اساسی و پذیرش مکلفیت های قانونی عاری از هر نوع تبعیض، حق زیستن داشته باشد.

واژه شهروند در این تعریف به آن اجتماعی مربوط می شود که روابط درمیان افراد آن جامعه بر اساس قانونی بر خاسته از اراده و خواست مردم استوار باشد.

به بیان دیگر شهر وند فردی است که دارای حقوق سیاسی ،حقوق مدنی و حقوق اجتماعی باشد.

این حق را یک فرد از آن جهت دارد که او عضو آن جامعه است.

- شهروند فردی است که به خاطر داشتن حقوق اساسی خویش ،مسئوولیت ها و تعهداتی را می پذیرد؛ اما برخلاف رعیت پیش از آ ن که حقوقی داشته باشد مکلفیت دارد یعنی مکلفیت او مقدم برحقوق اوست عموماً حقوق رعیت را بر اساس اجرای بهتر مکلفیت های او مشخص می کنند؛ اما شهروند وجایب و مکلفیت خودرا بر اساس آگاهی اجرا می کند و حقوق او در چار چوب قانون یک امر تسجیل شده است.

- شهروند به هرفردی یک جامعه قانون سالار گفته می شود و همه شهروندان از حقوق وامتیازات مساوی بر خوردار می باشند.

حال می ببینم که دانشمندان دانش های اجتماعی از چه روزنه ای به مفهوم و جایگاه یا شاً ن شهروندی نگاه کرده اند؟ شأن شهروندی وحقوق وتکالیف مربوط به آن، از مفاهیم اساسی زنده گی دموکراتیک به شمار می رود .

شهروندان از حیث حقوق وتکالیف با هم برابر اند .

دردموکراسی های باستانی یونان وروم نیز شأن شهروندی به معنی داشتن حقوق وتکالیف یکسان در نزد قانون و مشارکت در امور سیاسی وعمومی جامعه بود.

حق حکومت کردن وتکلیف اطاعت از حکومت هر دو جز شأن شهروندی بود ؛ با این حال در آتن شأن شهروندی تنها به مرد های آزاد ،محدود می شد و برده گان از شمار شهروندان بیرون بودند .

در امپراطوری روم باستان شأن شهروندی به عامه مردم ومردمان سر زمین های مغلوب نیز بسط داده شد .

بعد ها مفهوم شهروندی در ایتالیای عصر رنسانس احیا شد .

به نظر متفکران دوران رنسانس انسانیت فرد تنها به عنوان شهروند جامعه آزاد وخود مختار تحقق می یابد .

مفهوم شهروندی در انقلاب فرانسه به نهایت شکوفایی خود رسید ودر اعلامیه حقوق انسان وشهروند سال 1789 بروز کامل یافت .

ژان ژاک روسو مفهوم دقیق شهروندی را به شیوه ای ایده آلیستی در ترجیع خیر وصلاح عمومی بر منافع خصوصی تعریف میکرد.

شهروند واقعی کسی است که بتواند مصلحت عموم را اراده کند ،یعنی دارای ارادهعمومی و فضیلت مدنی باشد .

اما در قرن نوزدهم چنین رابطه ای میان مفهوم شهروندی ومصلحت عمومی از میان رفت وشهر وندان به عنوان افرادی تلقی شدند که اساساًدارای اختلاف منافع ودر تعقیب خیر وصلاح خویش اند بنا براین شأن شهروندی در عصر مدرن لازمه تأمین رفاه فردی تلقی شد ،نه مصلحت عمومی واجتماعی .

شأن شهروندی به مفهوم برخورداری از حقوق عمده ای چون آزادی بیان ،برابری در نزد قانون حق اجتماع وغیره بدون توجه به وضع طبقاتی ،جنسی نژادی وغیره ،مفهوم رایج شهروندی در قرن نوزدهم بود.

اما در قرن بیستم ظهور مفهوم حقوق اجتماعی مضمون شهروندی را گسترش بیشتری داد.

منظور از حقوق اجتماعی بر خورداری از خدمات اجتماعی ،صحی ،آموزشی ،تأمین اجتماعی وغیره است .

بدین سان مفهوم شهروندی دیگر خصلت صرفاًحقوقی وسیاسی ندارد،بلکه مضمون اجتماعی واقتصادی نیز یافته وبدین سان تعارضات اساسی میان سرمایه داری وشأن شهروندان که اغلب مایهء نگرانی طرفداران دموکراسی بوده ، تا اندازه ای کاهش پیدا کرده است .

برخی نویسنده گان متأخر که به عنوان هوا داران اصالت جماعت نامیده شده اند،بر خصلت فرد گرایانه ومنفعت طلبانهء مفهوم شهروندی مُدرن ایراداتی وارد کرده اند،زیرا به نظر آنها چنین مفهومی به نفی اندیشه مصلحت عمومی وفضیلت مدنی به معنی رایج در اندیشه اولیهء دموکراسی (مثلاًرسو )می انجامد .

از دید گاه لیبرال ها ،مفهوم شهروندی عبارت است از توانایی افراد در تشکیل وتعقیب برداشت خود شان از مفهوم خیر مصلحت با رعایت احترام برای برداشت دیگران از آن مفهوم .

پس مفهوم خیر عمومی به معنای کلاسیک از بحث خارج است .

اما از نظر طرفداران اصالت جماعت مفهوم خیر عمومی به طور اساسی مقدم بر بر داشت افراد از منافع وامیال خود شان است وشهروند ی نیز اساساً به معنی توانایی برای شخص ورعایت خیر همگانی است .

از سوی دیگر لیبرال ها بر آنند که تصور خیر وصلاح عمومی، دارای مضامین وعناصر توتالیتری است ودمو کراسی به معنای کثرت گرایی،با چنین تصوری سازش ندارد.

در واقع جوامع سنتی وما قبل دموکراتیک هم مبتنی بر چنان اندیشه ای از مصلحت عمومی بودند که در قالب مفاهیمی چون هویت دینی،ظاهر می شد .

پس تأکید بر ضرورت توجه شهروندان به خیر وصلاح عمومی با اندیشه آزادی تباین دارد .

جامعه دموکراتیک مُدرن را نمی توان بر پایه برداشت واحدی از خیر وصلاح عمومی سامان داد .

چنین برداشتی با مفهوم فرد در اندیشه دموکراتیک اساساًمغایرت دارد .

از این رومفهوم شهروندی به معنای کلاسیک با مفهوم فردیت در لیبرالیسم تعارض پیدا میکند .

مفهوم شهروندی مُدرن امروزه از جهات دیگری نیز مورد تعرض قرار گرفته است .

تشدید هویت های قومی وملی در درون چارچوب دولت های ملی ،هویت فرد به عنوان شهروند جامعه دموکراتیک را تحت الشعاع قرار می دهد همچنین ظهور گرایش های نِئولیبرالی ،با نفی عناصر اجتماعی ،اقتصادی شهروندی بار دیگر آ ن را به مفهومی صرفاًحقوقی تقلیل می دهد .

به علاوه جهانی شدن روابط اقتصادی واجتماعی ومحدودیت فزایندهدولت های ملی در حوزه های مختلف ضرورت تجدید نظر در مفهوم رایج شهروندی به ویژه بر حسب مفهوم حقوق بشر به طور کلی راایجاب می کند .

البته حقوق شهروند در هر کشوری مطابق قوانین نافده آن کشور تعیین میگردد.

واضح است که اصول شهروندی در همه کشور هایکسان است ،اما شکل و چگونگی وروش تحقق آن، متناسب با ظرفیتهای متفاوت فرهنگی و اخلاقی واقتصادی در جوامع گوناگون یکسان نیست.

مثلاً هیچ کشوری نمیتواند برده فروشی را قانونی سازد و یا آزادی را مطلقاً محکوم نماید.

در عین حال ما نمیتوانیم عین قوانین درتمام کشور ها را یکسان به اجرا در آریم.

بگونهء مثال آزادی مذهبی در قوانین کشور های غیر اسلامی عمدتاًکشور های غربی بسیار صراحت دارد.

شهروندان کشور های یاد شده میتوانند به بسیار ساده گی مذهب و یا دین خود را تغییر بدهند در حالی که در قوانین اسلامی این تغییر نا ممکن می باشد.

ازدواج زن با افراد غیر دین در کشور ما اجازه داده نشده است غیر از این ازدواج زن مسلمان با غیر مسلمان از نظر شریعت اسلامی ممنوع است؛ اما مردان می توانند با زنان اهل کتاب ازدواج کنند.

در حالی که در کشورهای غربی این یک امر پذیرفته شده ومدنی به حساب می آید.

با این حال بر بنیاد موارد یادشده نمی توان اصول ومبانی شهروندی را کنار گذاشت؛ زیرا پاره یی از حقوق شهروندی جنبه بین المللی دارد و شامل حقوق بین المللی می گردد.

حقوق شهروندان افغانستان در قانون اساسی و سایر قوانین کشور تشریح و توضیح گردیده است.

جامعه مدنی یک نظام قانونمند بوده و آموزش قوانین را در سر خط کار خود قرار داده است.

البته منظور آن قانونی نیست که از بالا به صورت فرمانی صادر می شود؛ بلکه هدف از قانونی است که شهروندان در تدوین وتصویب آن نقش محوری داشته و بر خاسته از اراده وخواست آن ها باشد.


کلید واژه ها: حقوق - جامعه - قانون - اجتماعی - مردم - سیاسی - انقلاب فرانسه - نظام - انسان - حکومت - آزاد - باستانی - فرانسه - مفهومی - یونان - قبیله - روابط - متکی - زنده - مدنی - زمین - هایی

آخرین اخبار سرویس:
حجت اله حمیدی ارائه یک ساختار فرآیند تحلیل شبکه ای برای انتخاب سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی در محیط فازی

بیتا کمالی، حجت اله حاج حسینی، مهدی الیاسی عوامل موثر بر نوآوری پذیری صنعت اپراتوری تلفن همراه در گذار به سمت موبایل باند پهن

صعود مونشن گلاباخ به رده چهارم

رییس سازمان مدیریت بحران کشور : اگر تهران زلزله بیاید، جهان را باید به کمک بطلبیم

عبدالرضا اصغری, مهدیه لطیف زاده رویکرد فقه امامیه درباره بیع میته به مستحلّین

مرتضی بحرانی نوابت در فلسفه فارابی و ابن باجه

چطور برای کودکان کتاب بخوانیم؟

فرزانه احمدی، علیرضا امینی ماهیت جعاله

بزرگداشت سردار شهید حمید تقوی فر در دانشگاه بغداد

عصبانیت های زنانه با علت مردانه

بیشتر با وجدان هستید یا روشن فکر؟

زهرا محدثی، عباسعلی سلطانی نگرشی بر مجازات تشهیر در فقه شیعه با نگاهی به قوانین موضوعه ایران

جعفر جعفرزاده، محمود آری، علی اکبر ابوالحسینی، محمدباقر علی تبار فیروزجایی ادله حرمت خودکشی وجایگاه آن درحقوق کیفری ایران

مسئله فلسطین امروز مسئله اصلی جهان اسلام است

جملات زیبا و خواندنی (16)

اس ام اس میلاد رسول اکرم و امام جعفرصادق علیه السلام (7)

اس ام اس تبریک روز پژوهش

نباید دولت را تخریب کرد

روزنامه استخدامی استان خراسان رضوی و شهر مشهد | شنبه 25 آذر 96

وزیر اطلاعات: حفظ آبروی افراد مهم تر از امنیت فیزیکی است

ترامپ شرور بدون نقاب است

در ابعاد سیاسی، اجتماعی و اقتصادی وضع خوبی نداریم

پشت پرده درگیری بر سر انتقال آب در خوزستان

نظر آیت الله سعیدی در مورد احمدی نژاد

آمریکا فروش هواپیما به ایران را ممنوع اعلام کرد

شاخص رشد اقتصادی در چهل سال بعد از انقلاب تغییر معناداری نداشته است/ بودجه ای که تنظیم شده، چک کشیدن روی هواست

امضای سند 2030 بیانگر قربانی شدن مردم سالاری در کشور است

احمدی نژاد به دنبال جلوگیری از مطرح شدن لاریجانی در انتخابات است/ شروع فعالیت های انتخاباتی در موتلفه

تاسیس معاونت ارتباطات سایپا برای پاسخگویی شفاف

تاسیس معاونت ارتباطات سایپا برای پاسخگویی شفاف

آخرین وضعیت پرونده پزشک تبریزی

شیخ خالد الملا: فتوای آیت الله سیستانی عراقی ها را در برابرتروریسم داعشی متحد کرد

نشست شورای امنیت با موضوع کره شمالی

بزرگداشت سردار شهید حمید تقوی فر در دانشگاه بغداد

حدیث در فضیلت صلوات (2)

نی نوازی معلول قائمشهری با انگشت پا در شب یلدای ایرانی

بهنوش بختیاری: اگر فتوای امام نبود، به ترنس ها اجازه عمل نمی دادند

سخنگوی موگرینی: نماینده عالی اتحادیه اروپا هیچ اشاره ای به سیاست داخلی ایران نداشته است

نی نوازی معلول قائمشهری با انگشت پا در شب یلدای ایرانی

مدیر ارشد وزارت بهداشت درتصادف رانندگی جان باخت/تسلیت وزیر بهداشت

رضایی: ترامپ می خواهد فشارهای مضاعفی بر ایران تحمیل کند

تفاوت حرف با عمل در مراسم معارفه شهردار بابل

ابعاد تازه پرونده واردات خودروهای لوکس توسط یک پیرزن

حضور امام جمعه و جمعی از مسئولان شهری آمل در منزل شهید مدافع حرم مهدی قره محمدی

کوه تاراناکی، متقارن ترین آتشفشان نیوزیلند (+عکس)

ماجرای خواندنی تعیین محل دفن امام

آمریکا فروش هواپیما به ایران را ممنوع اعلام کرد

بودجه دفاعی ایران چقدر است؟

تأمین منابع شهر از فروش تراکم در خط پایان

محمدحسن حائری, جواد یعقوبی, محمد یعقوبی بازخوانی فقهی حقوقی حق شفعه موقوف علیهم

رضایی: ترامپ می خواهد فشارهای مضاعفی بر ایران تحمیل کند

حضور ریاست جمعیت هلال احمر شهرستان رامسر در اولین همایش بین المللی نقشه کشی ذهنی کشور

جزییات4خبر ویژه امروز شنبه25 آذرماه 1396

به شهادت رسیدن جوان فلسطینی مقابل دوربین خبرنگار الجزیره

خودکشی جراح پس از فرزند کشی

حملات مرگبار جنگنده های سعودی به صعده و تعز

مراسم استقبال از امام جمعه جدید نور و قرائت حکم انتصاب وی برگزار شد

جزییات مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر شهید مدافع حرم

مراسم خاطره گویی «اسطوره پرواز مهربان سربازی از دیار سیمرغ» برگزار شد

روحانی:با هر رییس جمهور انقلاب تازه نمی خواهیم

«اسم» واقعا تاثیری در شخصیت دارد؟

کشور گران اداره می شود

همشهری سرمشق می ماند

همیشه بر فراز

33 سال پیش در چنین روزی بیانیه وزارت خارجه در مورد جنایت رژیم اسراییل

استودیوی فارس میزبان رییس کمیته امداد امام خمینی(ره) فیلم/ فتاح: برای 6000 خانواده زلزله زده مسکن مجهز و رایگان می سازیم

ترتیل صفحه 251 قرآن با صدای استاد پرهیزکار+دریافت

باید فکری اساسی برای موضوع بودجه روحانیت و حوزه علمیه کرد/ روحانیت باید مستقل باشد/ اگر حوزه های علمیه برای تأمین بودجه خود مثل گذشته با مردم سروکار داشته باشند، مردم این کار را خواهند کرد

سخنگوی موگرینی: نماینده عالی اتحادیه اروپا هیچ اشاره ای به سیاست داخلی ایران نداشته است

اقتصاد باید کمترین نوسان را از تغییر دولت ها بگیرد

عبور از خاتمی و روحانی چرا؟

تلاش کره شمالی برای تبدیل شدن به قدرت برتر هسته ای دنیا

وعده های توخالی دولت و شهرداری برای کاهش آلودگی هوا

40 درصد پست های قضایی بلاتصدی است

تصویر جالبی که همسر گوچی منتشر کرد

«محمد بن سلمان» به سرنوشت شاه مبتلا می شود؟

گذری بر احادیث عیسی(ع)؛ رفتاری که زن و شوهر باید از زنبور عسل بیاموزند

جشن ازدواج 70 زوج جوان به کمک یک موسسه خیریه مردم نهاد در گتوند برگزار شد

فال روزانه شنبه 25 آذر 1396

روایتی از آی کیو بالای خانواده آیت الله هاشمی

زمان برگزاری دادگاه پزشک مشهور تبریزی

رفتاری که زن و شوهر باید از زنبور عسل بیاموزند

تفسیر حکمت 235 نهج البلاغه پیرامون صفات عاقل و جاهل

عضو جنبش أنصارالله؛ اگر موشک های ایران را در اختیار داشتیم...

نبایدهای بزرگ در دکوراسیون اتاق نشیمن

زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری روسیه معین شد

کلاهبرداری با وعده جذب سرباز -بازیکن

تتلو پشت پرده "دیدار با رییسی" را فاش کرد

ممنوعیت فروش هواپیما به ایران

مدیرکل امنیتی وزارت کشور منصوب شد

وزیر کشور وارد مشهد شد

اقامتگاه بوم گردی در مینوشهر خرمشهر افتتاح شد

پیکر 55 شهید دفاع مقدس از مرز شلمچه وارد کشور می شود

آیت الله صافی گلپایگانی: حوزه ها با فضای مجازی مردم تشنه حقیقت را سیراب کنند

حوزه ها با فضای مجازی مردم تشنه حقیقت را سیراب کنند

آیت الله خاتمی: اینستاگرامم تا حالا 2 مرتبه ریپورت شده است/ کانال تلگرام ما بسیار فعال است

برگزاری نشست کشوری «کانون روحانیون خادمیار»

کشته شدن دانش آموزان فرانسوی در تصادف با قطار

تعلیم و تعلم قرآن یک وظیفه عمومی است

کاهش 60 درصدی بودجه قرآنی زیبنده نظام جمهوری اسلامی نیست

شهروند و جای گاه آن در نظام های مردم سالار

شهروند و جای گاه آن در نظام های مردم سالار