مطالب مرتبط:
آغاز دوره آموزشی و اجرای سامانه ارزشیابی الکترونیکی کارکنان اداری دادگستری در ساری
آغاز عملیات های پاکسازی استان انبار عراق از داعش
آغاز ثبت نام دوره پیش دبستانی و مهد قرآن مؤسسه نورالایمان
آغاز عملیات پاکسازی مرزهای عراق از داعش
آغاز سال تحصیلی دوره های پیش دبستانی در آبادان
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 29 شهریور 1396 ساعت 03:112017-09-19سياسي

به مناسبت آغاز جنگ تحمیلی؛ جنگ عراق علیه ایران چه دوره هایی را طی نمود؟


عراق در طول هشت سال جنگ علیه ایران از شیوه های نظامی و سیاسی متعددی برای از پای در آوردن ایران استفاده کرد.

این مقاله در تلاش است تا برخی از این شیوه های سیاسی نظامی عراق علیه ایران در طی این هشت سال را به تصویر بکشد.

- اساساً در مواجهه ی تاریخی با جنگ ایران و عراق از یک جنگ هشت ساله سخن به میان آورده می شود که به طور مشخص در نبردهای زمینی و بعضاً برخی درگیری های هوایی و دریایی خلاصه می شود.

واقعیت این است که جنگ عراق علیه ایران ابعاد گسترده و وسیع تر از آنچه ذکر شد داراست.

به گونه ای که می توان در این مخاصمه از جنگ‏های متعددی نام برد که برخی از آن ها عبارت اند از: جنگ ما قبل جنگ، جنگ شهرها، جنگ شیمیایی، جنگ نفتکش‏ها، جنگ قیمت‏ها یا جنگ نفت و.

برای شناخت و آگاهی بیشتر و بهتر از این جنگ‏ها، که در درون جنگ هشت ساله واقع شده و بعضاً مورد غفلت قرار گرفته اند، ذیلاً هر یک به اختصار تشریح خواهد شد.

جنگ ما قبل جنگ اساساً شروع جنگ ایران و عراق 31 شهریور 1359 اعلام می شود.

علت نیز حمله ی سراسری ارتش عراق به ایران از زمین و هوا در این تاریخ است؛ اما واقعیت این است که علی‏رغم حمله ی رسمی و سراسری عراق به ایران در 31 شهریورماه، دولت بعث عراق و ارتش این کشور از پیروزی انقلاب اسلامی تا تاریخ مذکور تحرکات مرزی فراوانی در مرزهای مشترک انجام دادند که می توان از آن به زمینه سازی برای جنگ اصلی تعبیر نمود.

این دوره اصطلاحاً جنگ ما قبل جنگ [1] خوانده می شود.

طبق آمار وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، عراق از 13 فروردین 1358 تا پایان مرداد 1359، 397 بار به مرزهای زمینی، دریایی و هوایی ایران تجاوز کرده است.

[2] برخی از تجاوزات و تحرکات مرزی عراق علیه ایران تا مرداد 1359، در دوره‏ای که جنگ ما قبل جنگ خوانده می شود، به شرح زیر است: ـ بمباران منطقه ی مرزی سیرین، 8 اسفند 1357.

[3] ـ تجاوز چهار هلی‏کوپتر عراقی به حریم هوایی ایران در مرز مریوان، 21 اسفند 1357.

[4] ـ تیراندازی نیروهای مرزی عراق به پاسگاه های مرزی ایران و تجاوز هوایی هواپیماهای این کشور به حریم هوایی ایران، 15 خرداد ماه 1358.

[5] ـ تجاوز پلیس عراق به داخل خاک ایران در روستاهای مرزی آذربایجان غربی و حمله به عشایر ایرانی، 3 تیرماه 1358.

[6] ـ تجاوز هوایی به مریوان، 9 تیرماه 1358.

[7] ـ شلیک موشک آر.

پی.

جی.

7 به سوی کامیون سپاه و خودروی ارتش از خاک عراق در منطقه ی شلمچه، 10 تیرماه 1358.

[8] ـ تصرف پاسگاه مرزی بزمیرآباد از سوی نیروهای عراقی، 14 آذرماه 1358.

[9] ـ حمله ی هزار مهاجم عراقی به پاسگاه های مرزی ایران، 23 بهمن‏ماه 1358.

[10] ـ حمله ی نیروهای عراق به دو پاسگاه مرزی تنگاب‏نو و خسروی در نوار مرزی قصر شیرین، 9 فروردین 1359.

[11] ـ بمباران قصر شیرین، 13 خرداد 1359.

[12] ـ خمپاره باران قصر شیرین، 15 تیر 1359.

[13] علاوه بر تشدید تجاوزات مرزی عراق علیه ایران، از اوایل سال 1359 جنگ تبلیغاتی رژیم بعث نیز بر ضد انقلاب ایران به شدت افزایش یافت.

در این تهاجم تبلیغاتی، عراق از یک سو صریح تر از همیشه درخواست های خود را علنی بیان می کرد و از سوی دیگر صدام هرگونه عدم رضایت و وقوع حادثه ای را در عراق، به جمهوری اسلامی ایران منتسب می کرد و حملات شدید تبلیغاتی علیه جمهوری اسلامی به راه انداخت.

در کنار این اقدامات، دولت عراق به کمک عوامل خود به یک رشته خراب کاری ها نظیر بمب گذاری در داخل ایران دست زد.

[14] بنابراین پیش از شروع رسمی جنگ، جنگ عراق علیه ایران آغاز شده بود و عراق جنگی ما قبل جنگ هشت ساله را شروع کرده بود.

جنگ شهرها آنچه در جنگ ایران و عراق به عنوان جنگ شهرها خوانده می‏شود، در چند مرحله انجام گرفت.

اولین مرحله از جنگ شهرها با حملات عراق به شهرهای ایران از 13 اسفند 1363 آغاز شد و تا 17 فروردین 1364 ادامه یافت.

[15] در این مرحله، 29 شهر و چندین روستای کشور 118 بار مورد حملات موشکی، هوایی و توپخانه‏ای عراق قرار گرفتند.

آمار شهدای این مرحله از جنگ شهرها 1227 نفر و آمار مجروحین 4682 نفر اعلام شد.

دوره ی دوم جنگ شهرها 5 خردادماه 1364 آغاز شد و تا 24 خرداد ادامه پیدا کرد.

در این مرحله نیز مجموعاً 37 شهر و چندین روستا 105 بار توسط موشک، هواپیما و توپخانه مورد حمله قرار گرفتند و طبق آمار رسمی، 570 تن شهید و 1332 نفر مجروح شدند.

سومین مرحله از جنگ شهرها 2 روز پس از آغاز عملیات کربلای 5 از تاریخ 21 دی‏ماه 1365 آغاز شد و به مدت 42 روز تا تاریخ 3 اسفند تداوم پیدا کرد.

در این مرحله از جنگ شهرها، 66 شهر و بخش کشور هدف بمباران هوایی و حملات موشکی عراق قرار گرفتند.

آمار شهدا و مجروحین این دوره از جنگ شهرها 3050 و 11163 تن اعلام شده است.

[16] مرحله ی چهارم جنگ شهرها با اصابت نخستین موشک عراق به تهران در 19 اسفند 1366 آغاز شد.

وجه تمایز مرحله ی چهارم جنگ شهرها با مراحل پیشین استفاده از موشک‏های دوربرد است که از این طریق توانست پایتخت ایران را مورد هدف قرار دهد.

[17] با شروع عملیات کربلای 8 در 18 فروردین 1366 و در جریان عملیات کربلای 10 در 25 فروردین تا 10 اردیبهشت 1366 و نیز هم زمان با عملیات نصر 4 و 5 در تابستان این سال، جنگ شهرها به طور متناوب ادامه یافت.

پس از این زمان، تا شهریور ماه این جنگ به طور پراکنده استمرار پیدا کرد.

مسئله ی تازه در حملات عراق توسعه ی دامنه ی جنگ شهرها به مناطق کردنشین این کشور بود.

[18] جنگ نفتکش ها حمل و نقل از جمله ضروریات اقتصادی است و اهمیت حیاتی در توسعه ی کشورها دارد.

حمل و نقل از سه شاخه ی حمل و نقل هوایی، حمل و نقل زمینی (جاده ای و راه آهن) و حمل و نقل دریایی تشکیل شده است.

در این میان، حمل و نقل دریایی به دلیل دارا بودن دو ویژگیِ ظرفیت بالای جابه جایی کالا و پایین بودن هزینه ی آن نسبت به سایر شیوه های حمل و نقل، اهمیت خاصی دارد.

بنادر نیز چون پل ارتباطی در حمل و نقل ترکیبی و عاملی مهم در حمل و نقل دریایی، همواره مورد توجه بوده است.

به دلیل برخورداری سرزمین ایران از مرزهای آبی گسترده در شمال و جنوب، حمل و نقل دریایی همواره سهم بالایی از صادرات و واردات کالا و خدمات کشور را به عهده داشته است.

در میان کالاهای صادراتی، بی تردید نقش نفت و از این رهگذر نقش نفتکش‏ها بی بدیل بوده و هست.

به همین دلیل در طول جنگ مسئله ی حمله به نفتکش‏ها به حدی جدیت یافت که اکنون دوره‏ای از جنگ عراق و ایران را به دوره ی جنگ نفت‏کش‏ها تعبیر کرده‏اند.

نفتکش های شرکت ملی نفتکش ایران در دوران جنگ حدود 5/2 میلیارد بشکه نفت خام حمل کردند.

در این مدت، بیش از 200 بار به ناوگان این شرکت حمله ی هوایی شد که در جریان این حملات 150 نفر از کارکنان این شرکت در منطقه ی خلیج فارس به شهادت رسیدند.

در طول جنگ نفتکش ها، در مجموع، حدود 7,958,723 هزار ریال خسارت بر ناوگان شرکت نفتکش وارد گردید.

از این مبلغ حدود 9/25 درصد خسارت کشتی های آسیب دیده و 1/74 درصد خسارت کشتی های منهدم شده است.

در طول جنگ؛ 49 فروند نفتکش این شرکت هدف حملات دشمن قرار گرفتند که 39 فروند آن آسیب دیدند و پس از تعمیر به جریان فعالیت بازگشتند و بقیه دچار خسارت کلی شدند و منهدم گردیدند.

بیشترین حملات عراق به نفتکش‏های ایرانی در سال 1366 انجام شد و طی آن 22 فروند نفتکش این شرکت هدف قرار گرفتند که شامل حدود 45 درصد از کل خسارت های این شرکت در دوران جنگ است.

[19] جنگ شیمیایی عراق اولین بار در تاریخ 23 دی ماه 1359 به کاربرد آزمایشی و سنجش تأثیر سلاح شیمیایی علیه نیروهای ایران در محورهای هلاله، نی خزر و منطقه ی عمومی میمک مبادرت ورزید.

پس از آن، در سال 1360، دامنه ی کاربرد این سلاح ها را در جبهه های هویزه، تپّه های الله اکبر، جسر نادری و خرمشهر نیز به صورت پراکنده مورد آزمایش قرار داد.

در سال 1361، کاربرد و حجم عوامل شیمیایی از سوی عراق افزایشی نسبی یافت و در این رابطه فرماندهی و رسته ی جنگ های شیمیایی به سازمان رزم ارتش عراق، افزود شد در این سال استفاده از سلاح‏های شیمیایی در جبهه های آبادان، مریوان، تپّه ی شرهانی، شلمچه بیش از پانزده شهید و ده ها مصدوم بر جای گذاشت.

پس از والفجر2 نیز عراق، به طور نسبتاً وسیع، روستاهای مرزی و منطقه ی عملیات را بمباران شیمیایی کرد که در اثر آن ده ها تن از رزمندگان و مردم بومی شهید و مصدوم شدند.

اما گسترده ترین استفاده از سلاح‏های شیمیایی از آغاز جنگ تا سال چهارم در منطقه ی عملیاتی خیبر و در جزایر مجنون انجام گرفت که در نتیجه ی آن صدها نفر شهید و حداقل دو هزار و هفتصد نفر مصدوم شدند.

یک سال بعد در جریان عملیات بدر در اسفند 1363 عراق مجدداً در سطحی وسیع‏تر از سلاح های شیمیایی استفاده کرد.

در این زمان، ارتش عراق در ابعادی گسترده اقدام به بمباران و گلوله باران شیمیایی نمود که علاوه بر مناطق عملیاتی اورژانس‏ها و عقبه ها نیز به مواد سمی آلوده شدند.

در پی انجام عملیات بزرگ والفجر 8، تصرف شهر فاو و در حالی که عراق شکستی فاحش را تجربه کرده بود، برای چندمین بار اقدام به استفاده از سلاح‏های شیمیایی نمود.

در این رابطه، ارتش عراق، خطوط مقدم شهر فاو، سواحل اروندرود، دهانه ی خلیج فارس، خسروآباد، قُفاص، خرمشهر، پادگان حمید و جفیر و دیگر عقبه ها، جاده‏ها، اورژانس‏ها و حتّی بیمارستان های فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و علی ابن ابیطالب (علیه السلام)، جاده‏های بهمنشیر، ماهشهر، آبادان و اهواز را با چندین اسکادران هواپیماهای بمب افکن و بیش از صد قبضه توپ مورد بمباران و گلوله باران شیمیایی قرار داد.

در عملیات‏های کربلای 4 و 5 نیز منطقه ی عمومی شلمچه، جزایر ام‏الرصاص، طویله، کانال پرورش ماهی، کانال زوجی، پنج ضلعی، شهرک دوعیبی، دژهای مرزی، خطوط پشتیبانی و حتی شهر خرمشهر تا پاسگاه های حسینیه و پادگان حمید از سوی عراق بمباران شیمیایی شد.

در اوایل سال 1366 و با انجام عملیات کربلای 8، ارتش عراق به گونه ای بی سابقه علیه نیروهای ایرانی مستقر در خرمشهر به بمباران و گلوله باران شیمیایی با گلوله های توپ، خمپاره و حتی موشک های کاتیوشا اقدام نمود.

در اثر این حملات، تعدادی از نیروهای نظامی ایران و عده‏ای از کارکنان غیرنظامی و کارمندان ادارات خرمشهر مصدوم شدند.

کوتاه زمانی پس از حمله ی شیمیایی فوق و در پی عملیات کربلای 10، مردم عادی شهرها و روستاهای کردستان عراق و مرزنشینان کُرد ایرانی مورد حملات شیمیایی عراق قرار گرفتند که حاصل آن صدها کشته و هزاران مصدوم بود.

مدتی بعد، در 7 تیر سال 1366 هواپیماهای عراقی چهار نقطه ی پر ازدحام و متراکم جمعیتی شهر سردشت از جمله بازار، بیمارستان، مدرسه، سپاه و.

را به طرز وحشیانه ای مورد حملات شیمیایی قرار داد.

در اثر این حملات حداقل 200 نفر از مردم عادی شهید و بیش از پنج هزار از آنان مصدوم شدند.

[20] اما بزرگ ترین فاجعه ای که در اثر جنگ شیمیایی عراق علیه ایران و ضد مردم این کشور به وقوع پیوست بمباران شیمیایی حلبچه بود.

این اقدام وحشیانه زمانی انجام گرفت که نیروهای ایرانی با انجام عملیات والفجر 10 به آزادسازی برخی از مناطق کردنشین عراق اقدام نمودند.

در پی این عملیات و با توجه به استقبال مردم کرد از نیروهای ایرانی و در حالی که عراق برای چندمین بار در آستانه ی یک شکست فاحش قرار گرفته بود، ارتش عراق در اقدامی غیر متعارف و ضد بشری در 26 و 27 اسفندماه 1366، با استفاده از حدود 40 فروند انواع جنگنده ی بمب افکن، شهر حلبچه و شهرک های اطراف آن به ویژه اِنَب را مورد تهاجم گسترده ی عوامل شیمیایی قرار داد.

در اثر این حملات، نه تنها یک فاجعه در طول هشت سال جنگ عراق و ایران بلکه فاجعه ای تاریخی رقم خورد.

به گونه‏ای که بیش از 5 هزار انسان، اعم از زنان و مردان جوان و سالخورده و کودکان، کشته شدند و بیش از هفت هزار نفر نیز مورد آسیب های شیمیایی قرار گرفتند.

[21] جالب توجه اینکه با پذیرش قطعنامه ی 598 نیز جنگ شیمیایی عراق علیه ایران پایان نیافت؛ بلکه بر اساس گزارش های موجود، آخرین گلوله ی شیمیایی ارتش عراق در تاریخ 4 شهریورماه 1367 به سوی ایران شلیک شد.

[22] جنگ قیمت ها؛ نفت نفت در ساختار اقتصادی ایران چه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، چه پس از آن نقش حیاتی داشته است.

بدیهی است تکانه های نفتی اقتصاد ایران را در معرض شدیدترین خطرات و لطمات قرار می‏داد.

در طول جنگ، نفت حداقل از دو طریق در سرنوشت مخاصمه ی عراق و ایران نقش آفرینی کرد.

نخست آسیب دیدن تأسیسات نفتی ایران، که عمدتاً در استان خوزستان واقع شده اند؛ دوم تلاش های سیاسی هم پیمانان عراق برای تولید مازاد نفت و پایین آوردن قیمت جهانی آن برای کاهش درآمدهای ایران.

در توضیح مورد نخست ضروری است اشاره شود، هم زمان با تجاوز عراق و ایران و پیشروی در خاک خوزستان و ایلام، مراکز و تأسیسات نفتی نظیر پالایشگاه ها و خطوط انتقال نفت و چاه های نفت در خطر اشغال متجاوز و تیررس آن قرار گرفت.

همچنین، پالایشگاه نفت آبادان با ظرفیتی بالغ بر 620 هزار بشکه در روز، که ظرفیتی نزدیک به مجموع ظرفیت سایر پالایشگاه های ایران داشت، از فعالیت باز ایستاد و تا پایان جنگ مورد استفاده قرار نگرفت و همواره در معرض آتش دشمن بود.

درباره ی مورد دوم هم افزودن این توضیح لازم است که کشورهای دوست و هم پیمان عراق نظیر عربستان سعودی، کویت، امارات متحده ی عربی، قطر و.

ضمن اینکه با بالا بردن سطح تولید نفت خود سعی در جبران کاهش عرضه ی نفت، که حاصل از کاهش تولید نفت ایران بود، همواره می کوشیدند با عرضه ی مازاد قیمت نفت را پایین آورند.

[23] نگاهی به آمارهای ارائه شده از قیمت نفت در طول هشت سال جنگ عراق و ایران شاهدی بر این مدعاست؛ توضیح اینکه قیمت نفت سبک از 2/34 دلار در سال 1359 (سال آغاز جنگ) به 2/13 دلار در سال 1367 (سال پذیرش قطعنامه 598 و پایان جنگ) رسید، نفت سنگین نیز از 9/33 دلار در سال 1359 به 8/12 در سال 1367 تنزل پیدا کرد.

[24](*) پی نوشت ها: [1].

سخنرانی دکتر محسن رضایی در جمع راویان نور بسیج دانشجویی، دوره ی آموزشی چهارم، تابستان 1383، دانشکده ی علوم حدیث.

[2].

وزارت خارجه ی جمهوری اسلامی ایران، تحلیلی بر جنگ تحمیلی، نقل از پارسا دوست، ما و عراق از گذشته های دور تا امروز، همان، ص 505.

[3].

روزنامه ی کیهان، 8 اسفند 1357، ص 8.

[4].

گزارش رکن سوم ژاندارمری کل کشور به وزارت امور خارجه؛ نقل از نخعی و یکتا؛ روزشمار جنگ ایران و عراق؛ زمینه سازی، جنگ نامه ی اول: پیدایش نظام جدید (بحران های داخلی و تولد نیروهای مسلح انقلاب)؛ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، چاپ اول، تهران، 1375، ص 333.

[5].

روزنامه ی جمهوری اسلامی، 19 خرداد 1358.

[6].

روزنامه ی اطلاعات، 3 تیر 1358، ص 12.

[7].

گزارش ژاندارمری ایلام به وزارت کشور، نقل از حسین یکتا، روزشمار جنگ ایران و عراق، جنگ نامه ی اول: پیدایش نظام جدید (بحران در خوزستان)، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، چاپ اول، تهران، 1377، ص 726.

[8].

روزنامه ی جمهوری اسلامی، 11 تیر 1358.

[9].

روزنامه ی کیهان، 14 آذر 1358.

[10].

پیشین، 23 بهمن 1358.

[11].

گزارش رکن سوم ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران به دفتر ریاست جمهوری، نقل از: هادی نخعی، روزشمار جنگ ایران و عراق ـ زمینه سازی، کتاب هفتم، جلد 1 (قطع رابطه ی آمریکا با ایران)، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، چاپ اول، تهران، 1385، ص 263.

[12] .

روزنامه ی کیهان، 13 خرداد 1359.

[13].

پیشین، 15 تیر 1359.

[14].

علی اکبر ولایتی، تاریخ سیاسی جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران، ص 42.

[15].

تا قبل از این تاریخ عراق مکرر شهرهای مرزی ایران را مورد حمله قرار داده بود، اما حمله ی هوایی عراق به تهران در سال 1363 و اعلام مقابله به مثل از سوی ایران و مجموعه وقایعی که در این زمان رخ داد باعث شد این دوره به اولین مرحله از جنگ شهرها شهرت یابد.

[16].

محمد درودیان، نبرد در شرق بصره، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، چاپ اول 1374، تهران، ص 145 و 146.

[17].

محمد درودیان، سیری در جنگ، کتاب پنجم؛ پایان جنگ، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، چاپ پنجم، 1389، تهران، ص 36.

[18].

حسین اردستانی، تنبیه متجاوز، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، چاپ سوم، 1387، تهران، ص 390.

[19] .

فرهاد دژپسند و حمیدرضا رئوفی، اقتصاد ایران در دوران جنگ تحمیلی، مرکز اسناد دفاع مقدس، چاپ اول 1387، تهران، ص 194 و 195.

[20].

محمد باقر نیکخواه بهرامی؛ جنایت جنگی، حملات شیمیایی عراق در جنگ با ایران؛ مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس؛ چاپ اول؛ 1391؛ تهران؛ صفحات متعدد.

[21].

محمد درودیان؛ سیری در جنگ؛ کتاب چهارم، شلمچه تا حلبچه؛ مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس؛ ویرایش دوم؛ چاپ هفتم؛ 1390؛ تهران؛ ص 248.

[22].

نیکخواه بهرامی، همان، ص 372.

[23].

مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، خاورمیانه و جنگ ایران و عراق، به اهتمام محمود یزدان‏فام، مقاله ی بررسی سیاست خارجی و رفتار عربستان در برابر جنگ ایران و عراق ، چاپ اول، 1388، تهران، ص 62.

[24].

Opec Annual Statistical Bulletin, 2005، نقل از: دژپسند و رئوفی، همان، ص 98.

عرفان حکیمی؛ پژوهشگر حوزه ی دفاع مقدس
کلید واژه ها: ایران - عراق - تجاوز - هوایی - جنگ ایران و عراق - حمله - پیروزی انقلاب اسلامی - زمین - تاریخ - آذربایجان غربی - جمهوری اسلامی - انقلاب اسلامی - واقعیت - دریایی - ارتش - شهریور - اسلامی - وزارت خارجه - سیاسی - نظامی - منطقه - تیراندازی - آذربایجان - خاک ایران - ارتش عراق - کشور - روستاهای - بمباران - درگیری - کامیون

آخرین اخبار سرویس:
علی احمدی خواه از این مسیر حج رفتن حرام است

شرایط درخواست تامین خواسته چیست ؟

بازنگری مفاهیم قابل تأمل اندیشه های محمد قطب در پرتو سلفی گری اعتدالی و اعتزال نوین - بخش اول محورهای اصلی در اندیشه محمد قطب

تصویر متفاوت از سردار سلیمانی در سوریه

خوراک فکری جامعه از طریق انتشار سبک زندگی اهل بیت (ع) فراهم شود

آیت مولایی‏ اقتصادی سازی ابزارهای مقابله با آثار جانبی در قانون مدیریت پسماندها ‏

تصاویر دیدنی هفته از حیات وحش

عکس/ اعلامیه فوت زوج کرمانشاهی

قدردانی آیت الله جنتی از خدمت رسانی به زائران پیاده رضوی

سید محمود طیب حسینی نسبت استعمال لفظ در بیش از یک معنا با معانی باطنی قرآن

هیلاری کلینتون آنچه اتفاق افتاد را منتشر کرد

بیش از یک هزار طلبه آموزش کمک رسانی در حوادث غیرمترقبه خواهند دید

تصاویر/ تشییع شهید حبیب الله اسلامی در بیله سوار

معرفی زن نه شرقی و نه غربی در هشتاد کشور جهان

عبدالسلام امامی‎; ‎حسین صابری‎; ‎سید محمدتقی قبولی درافشان ‏ نقد و تحلیل ادله انسداد و انفتاح باب اجتهاد

فوری ... / پزشک مرحوم کیارستمی به پرداخت دیه محکوم شد !

عکس/ نماز اول وقت امدادگران

اخلاق «سجاد» روس ها را هم جذب کرده بود

وزیر کشور: ساخت مسکن موقت زلزله زدگان آغاز شد / ظرف یک ماه آینده ساخت مساکن دائمی شروع می شود

طلاب حوزه علمیه قم برای کمک رسانی به زلزله زدگان کرمانشاه عازم شدند

همراهی با زلزله زدگان از وظایف روحانیت است

نیازمند حضور نماینده حوزه های علمیه در ستاد بحران کشور هستیم/ مرکز خدمات آماده پشتیانی از طلاب آسیب دیده است

براساس رای قاضی، پزشک مرحوم کیارستمی محکوم شد

خدمات رسانی 24 ساعته اداره تبلیغات اسلامی سرپل ذهاب به زلزله زدگان

فوت دو تن از طلاب اهل سنت در زلزله اخیر غرب کشور

امین فائضی عزاداری شب شهادت امام رضا(ع) در حرم شاهچراغ(ع)

عباس علیپور، مژگان بایندور نصرالله بگلو مدیریت پایدار گردشگری

العبادی کارت گرفت/ انتخابات پارلمانی در موعد مقرر برگزار خواهد شد

قطع پای یکی از طلاب در زلزله اخیر غرب کشور/ طلبه مصدوم به تهران منتقل شده است

آخرین تغییرات آزمون ارشد و دکتری وزارت بهداشت اعلام شد

طلاب حوزه علمیه قم برای کمک رسانی به زلزله زدگان کرمانشاه عازم شدند

ناپولی 2-1 میلان / ویدئو

تخریب منزل قریب به 250 نفر از طلاب شیعه و اهل سنت در زلزله غرب کشور

راه اندازی ستاد حوزوی حوادث غیرمترقبه در نخستین ساعات زلزله در قم/ اکثر مصوبات این ستاد انجام شده است

برگزاری مراسم شب شهادت امام رضا(ع) در مینسک

فیلم/ مرثیه سرایی شب شهادت امام رضا(ع)

دفتر خبرگزاری دفاع مقدس در کهگیلویه و بویراحمد افتتاح می شود

داستان 1128 کانتینر در بندر شهیدرجایی

علی پور: زلزله زدگان نیازمند وسایل گرمازا هستند

تصاویر/ یادواره شهید مهدی زین الدین، سرداران و 6000 شهید استان قم

جلسه ستاد حوزوی حوادث غیرمترقبه استان کرمانشاه برگزار شد

ساخت مسکن موقت زلزله زدگان آغاز شد/ظرف یک ماه آینده ساخت مساکن دائمی شروع می شود

تصاویری از حرم حضرت معصومه(س) در شب شهادت امام رضا(ع)

امام رضا علیه السلام احیاکننده آموزه امامت

زندگینامه شمس الشموس امام رضا (علیه السلام)

تصاویر/ تشییع پیکر شهید قاسم حسن پور پس از 30 سال

شیعه در جهان مدیون امام رضا (ع) است

وظیفه رادیو و تلویزیون در زلزله چیست؟

تشییع شهید حبیب الله اسلامی در بیله سوار

دهلی نو/عزاداری روزهای پایان ماه صفر

جری آدامز در سال 2018 از رهبری شین فین کناره گیری می کند

زیارت؛ تجدید بیعت امّت با امام/ چرا وهابیّت، زیارت را شرک می دانند

آغاز ساخت مساکن موقت زلزله زدگان/ بنیاد مسکن ظرف یک ماه آینده ساخت مساکن دائمی را شروع می کند

کیفیت مشارکت مردم در تشکیل حکومت موعود

فضیلت انتظار و ثواب منتظر

نماینده اراک تاکید کرد: لزوم استفاده از ظرفیت های گسترده وقف در پیشبرد اقتصاد مقاومتی

تصاویر/ مناطق زلزله زده غرب کشور

قوچان نژاد مصدوم شد + عکس

ایرج قاسمی، احمد پوراحمد، حسین حاتمی نژاد مخاطره های بافت فرسوده شهر تهران از دیدگاه کنشگران عادی

سلام بر تو ای امام رئوف...

امام رضا(ع) رمز ائتلاف و وحدت جامعه اسلامی است

پنجمین نوزاد در سرپل ذهاب به دنیا آمد/عکس

نخستین زن مدیر در جهاد کشاورزی استان اردبیل

هتک حرمت حرم عبدالعظیم حسنی/ لباس شخصی ها با وحشی گری برای بست شکنی آمدند + فیلم و تصاویر

پیروزی المپیاکوس با انصاری فرد

علی پور: زلزله زدگان نیازمند وسایل گرمازا هستند

سهم گروهای جهادی در امدادرسانی به زلزله زدگان

چرا امام رضا (ع) لقب عالم آل محمد (ص) را گرفتند؟

استفاده از Waze در ایران ممنوع شد

حذف یارانه ثروتمندان در دستور کار دولت و مجلس

سیره ارتباطی امام رضا (ع) از مدینه تا مرو

تدوین 80 برنامه سپاه آستارا در هفته بسیج

آقایان در همایش ها مثل مجالس ترحیم، فاتحه ی شهرستان را می خوانند

پست اینستاگرامی مهدی طارمی در شب شهادت امام رضا (علیه السلام) + عکس

حسین قافی‎; ‎سید حسن وحدتی شبیری ‏ بررسی فقهی انتخاب قانون حاکم بر قرارداد توسط متعاقدین در حقوق بین الملل خصوصی

بهترین سرعت برای رانندگی در اتوبان

شیعیان و ایرانیان مقیم پاکستان در سوگ پیامبر اکرم (ص) و شهادت امام حسن (ع) عزاداری کردند

استاندار آذربایجان شرقی : مشکلات کتابفروشان استان مورد بررسی قرار گیرد

آغاز فعالیت های گشت محله با همکاری بسیج در رامسر/ بسیج و سپاه در کنار مردم هستند

ارسال اولین محموله کمک های مردمی تنکابن به کرمانشاه/ کمک 270 میلیون ریالی تنکابنی ها

فال روزانه یکشنبه 28 آبان 1396

تصاویر/ مراسم عزاداری شب شهادت امام رضا (ع) با سخنرانی آیت الله العظمی جوادی آملی

حاکم شدن منطق شهادت در منطقه علت شکست استکبار و ایادی تکفیری آن است

خطبه خوانی خادمان آستان کریمه اهل بیت (س) در شب شهادت امام رضا(ع)

تنابنده: نقد من به مسکن مهر سازنده بود دلواپسان کج برداشت کردند

تصاویری از حضور رهبر انقلاب در حرم مطهر رضوی

بازتاب گسترده سخنرانی دکتر ولایتی در رسانه های بین المللی+تصاویر

دعای پایان ماه صفر

اظهارات تکان دهنده یک عضو سازمان نظام مهندسی

برپایی 6 بیمارستان صحرایی و تخصصی در مناطق زلزله زده

آدم فاسد چه اصلاح طلب چه اصولگرا حتما باید حذف شود/ نگاه اصلاح طلبانه نجفی قابل دفاع است

33 سال پیش در چنین روزی اخراج 56 ایرانی دیگر از کویت

ارسال هوایی چهارمین محموله کمکهای مردم هرمزگان به زلزله زدگان کرمانشاه

از چاووش خوانی تا پیاده روی زائران عاشق حرم یار

مشهد/خطبه خوانی شب شهادت امام رضا (ع)

گزارش تصویری : مراسم عزاداری شب شهادت امام رضا (ع) با سخنرانی حضرت آیت الله جوادی آملی

ترتیل صفحه 228 قرآن با صدای استاد پرهیزکار+دریافت

لغو سفر رییس جمهور به مشهد

محمود واعظی درگذشت پدر سخنگوی وزارت امور خارجه را تسلیت گفت

5 روایت خواندنی از زندگی امام رضا علیه السلام

رییسی: دشمنان نمی خواهند جامعه ما پیشرفت کند

صوت/ میهمان امام رضا علیه السلام

کنایه انتقادی مشاور روحانی

عکس/ نماز اول وقت امدادگران

10 حرکت برتر NBA در شب گذشته

زمان ثبت نام آزمون دکتری 97 اعلام شد

ارسال هوایی چهارمین محموله کمکهای مردم هرمزگان به زلزله زدگان کرمانشاه

10 ویژگی انتقاد سازنده را بشناسید

نوبخت با مراجع تقلید دیدار می کند

سلیمی: بهترین راه مقابله با تفرقه هم‎اندیشی‎های مشترک بین علمای شیعه و سنی است

کار ارزشمند کارکنان بیمه سلامت برای زلزله زدگان

محمود واعظی درگذشت پدر سخنگوی وزارت امور خارجه را تسلیت گفت

دریافت کمک های نقدی وغیرنقدی توسط نمایندگان آیت الله امجد برای زلزله زدگان کرمانشاه

ویدیو کلیپ گنبد طلایی به نام امام رضا (ع)

نماینده رشت: مردم از کمک های موردی و انفرادی به زلزله زدگان خودداری کنند

مرعشی:آدم فاسد چه اصلاح طلب چه اصولگرا باید حذف شود

سردار نقدی: ملتی که شهادت دارد، اسارت و بندگی ندارد

سردار نقدی: تهدیدهای آمریکا نشان دهنده عجز آن است

پست اینستاگرامی مرضیه برومند درباره زلزله غرب کشور/ عکس

فال روزانه یکشنبه 28 آبان 1396

مرعشی: قرار است ما نگاه اصلاح طلبانه داشته باشیم /آدم فاسد چه اصلاح طلب چه اصولگرا حتما باید حذف شود

ویژگی های امام رضا(ع) و سخن با کارگزارانی که اجرت کارگر را از اول با او قرارداد نمی بندند

احترام برومند: چرا روحیه مردم را تضعیف می کنید؟

اظهارات تکان دهنده یک عضو سازمان نظام مهندسی

بیست و چهارمین یادواره شهید زین الدین و 6 هزار شهید استان قم برگزار شد

همایش «خورشید هشتم» در آستان مقدس حضرت معصومه(س) برگزار شد

سردار نقدی: ملتی که شهادت دارد، اسارت و بندگی ندارد

برگزاری مراسم خطبه‎خوانی در حرم حضرت موسی مبرقع(ع)

مراسم عزاداری شهادت امام رضا(ع) با حضور خدام رضوی در 2 بقعه ناحیه یک

مراسم خطبه خوانی شب شهادت امام رضا (ع) در حرم رضوی

قدردانی آیت الله جنتی از خدمت رسانی به زائران پیاده رضوی

گلایه فریدون آسرایی از نون به نرخ روز خواران!

چگونه می توان کودکان زلزله کرمانشاه را به فرزندخواندگی گرفت؟!

اولین تصویر از حوزه علمیه تخریب شده در زلزله

 عزاداری خادمان حرم رضوی در شب شهادت امام رضا (ع) +تصاویر

ملت ایران راه ایستادگی شهیدان را تا زمان ظهور ادامه می دهند

بیست و چهارمین یادواره شهید زین الدین و 6 هزار شهید استان قم برگزار شد

دنیای خاکستری

توسط نیروی زمینی سپاه صورت گرفت برپایی 6 بیمارستان صحرایی و تخصصی در مناطق زلزله زده کرمانشاه

عکس/ فراخوان دژاگه برای کمک به زلزله زدگان

ملت ایران راه ایستادگی شهیدان را تا زمان ظهور ادامه می دهند

108 عنوان برنامه هفته بسیج در شهرستان نهبندان اجرا می شود

همکاری های منطقه ای و بین المللی یکی از اساسی ترین پایه های مبارزه با مواد مخدر است

تسلیت همتایان قرقیزستانی و بلاروسی «لاریجانی» در پی حادثه زلزله

آواربرداری درمناطق زلزله زده کرمانشاه با 1000 دستگاه ادوات مهندسی/سپاه روزانه هزاران پرس غذای گرم برای زلزله زدگان تهیه و توزیع می کند

زمان و مکان سومین دور گفت وگوهای عالی رتبه سیاسی ایران و اتحادیه اروپا

هشدار فلسطین به امریکا

چرا زیاد غر می زنیم؟

واعظی درگذشت پدر سخنگوی وزارت خارجه را تسلیت گفت

حجت الاسلام رفیعی: اصلاح باورها یکی از اساسی ترین اصلاحات جامعه از منظر امام رضا(ع) است

فرمانده سپاه استان اردبیل: ایران اسلامی پرچم دار استکبارستیزی در جهان است/ همدلی مثال زدنی ایران و عراق در پیاده روی اربعین

پنجمین نوزاد در سرپل ذهاب به دنیا آمد/عکس

سپاه و ارتش در خدمت رسانی به مردم زلزله زده ید واحده هستند

آمریکا کمک های مالی به زلزله زدگان را بلوکه کرد؛ اصلاح طلبان سانسور کردند

دختر هندی لقب ملکه زیبایی جهان را از آن خود کرد + عکس

اژدها را قورت بده؛ نقد بازی Total War Warhammer II

سوء استفاده بی بی سی از زلزله کرمانشاه

پیش بینی پرداخت غرامت توسط توتال با فسخ قرارداد

آدم فاسد چه اصلاح طلب چه اصولگرا حتما باید حذف شود/ نگاه اصلاح طلبانه نجفی قابل دفاع است

مشهد/خطبه خوانی شب شهادت امام رضا (ع)

هشدار به یک «دوست»

ایرانی که لقب «مستر کامپیوتر» گرفت + تصویر و فیلم تشییع

نیمی از امامزادگان کشور درآمد ندارند

کاروان ماشین آلات عمرانی آذربایجان غربی به مناطق زلزله زده کرمانشاه اعزام شدند

آیین سنتی خطبه خوانی شب شهادت امام رضا(ع) در بارگاه رضوی برپا شد

واعظی درگذشت پدر سخنگوی وزارت خارجه را تسلیت گفت

لزوم ترویج فرهنگ وقف در جامعه

تشییع پیکر شهید «حسن نیرپور» در سلماس + عکس

به زیر سلطه نرفتن ظرافت حسن است

چرا وهابیّت زیارت را شرک می دانند؟

آسیبی به یادمان های دفاع مقدس وارد نشده

پرسپولیس در آستانه یک اتفاق بزرگ!

بابک جهانبخش در حال فکر کردن به زندگی!

خبرنگار اعلام الحربی به شهادت رسید

بهترین راه مقابله با تفرقه هم‎اندیشی‎های مشترک بین علمای شیعه و سنی است

جنگ افروزان در سوریه و منطقه از نفس افتاده اند

سنت حسنه وقف از ملزومات توسعه و پیشرفت تمدن اسلامی است

داستان 1128 کانتینر در بندر شهیدرجایی

اطلاع رسانی دقیق عملکرد اوقاف مردم را با وقف بیشتر آشنا می کند

پیمانکاران ساختمان های بدون استحکام بازخواست شوند

ادارات کل ارتباطات و فناوری اطلاعات در استان ها ناشناخته است

سردار نقدی: تهدیدهای آمریکا نشان دهنده عجز آن است

مراسم سوگواری شهادت امام رضا(ع)در دفتر حضرت آیت الله روحانی برگزار می شود

اطلاع رسانی دقیق عملکرد اوقاف مردم را با وقف بیشتر آشنا می کند

سردار پاکپور: سپاه روزانه هزاران پرس غذای گرم برای زلزله زدگان تهیه و توزیع می کند

تأکید رییس مجلس شورای اسلامی بر اجرای طرح توسعه حرم امام زاده موسی مبرقع(ع)

در پاریس معترضان علیه سیاست های مکرون تجمع کردند

علت ازدواج امام حسن (ع) بادختر دشمن خود چه بود؟

هیلاری کلینتن: پوتین تهدید برای امنیت ملی امریکا است

شب شهادت امام رضا(ع) هیئت کجا برویم؟

فرماندهی که ظهر عاشورا کربلایی شد

حیات طیبه امام رضا(ع)، مصداق بارز کوثر قرآنی است

نظر نماینده مجلس آمریکا درباره حمله عربستان به ایران

طرح | رهبر انقلاب: خادمی امام رضا(ع) افتخار من است

یک افسر پولیس افغانستان، دو تن را با تفنگچه در داخل دادگاه کشت

برگزاری کنگره ملی 12000 شهید آذربایجان غربی در ارومیه

مراسم خطبه خوانی در حرم نوه بلافصل امام رضا(ع)

جک استراو: عربستان مستبدترین کشور دنیاست

گزارش مهرعلیزاده از ارسال کمک های استان اصفهان به مناطق زلزله زده

قول مساعد بهزیستی فارس برای تجهیز مرکز جامع توانبخشی لامرد

به مناسبت آغاز جنگ تحمیلی؛ جنگ عراق علیه ایران چه دوره هایی را طی نمود؟

به مناسبت آغاز جنگ تحمیلی؛ جنگ عراق علیه ایران چه دوره هایی را طی نمود؟