ملامهدی نراقی و حج - بخش دوم و پایانی مشعر شعور، منا و قربانی هوس ها

در این پژوهش به ابعاد مختلف حج، از جمله مناسک، احکام، فلسفه و ضرورت، حج و اخلاق، حج و عرفان و دیدگاه تربیتی حج از نظر عالم و عارف نامی ملامهدی نراقی می پردازد.

- حج و عرفان از نگاه نراقی عبادات، که آن را هدف آفرینش انسان شمرده اند (ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون) (ذاریات: 56)، اسراری داردکه آن، غیر از آداب و احکام ظاهری عبادات است.

عبادات و فرائض الهی با اختلاف درجات فراوانی که نسبت به هم دارند، برای تقویت بُعد روحانی و نفسانی و در جهت سیر و سلوک انسان وضع شده اند تا از عوالم جسمانی به عوالم روحانی تکامل یابند و به مقام قرب الهی برسند.

از این‏رو، خداوند متعال هم برای فراهم‏شدن این سیر بندگی و رسیدن به مقام قرب و حضور الهی و زیارت کعبه حقیقی، به حضرت ابراهیم خلیل‏الرحمان و اسماعیل ذبیح‏اللّه مأموریت دادند که حریم خانه‏اش را از هر چیزی که مانع این سیر و سلوک معنوی باشد، پاکسازی نمایند (بقره: 125) تا زائران الهی در خانه‏اش تنها به او بیندیشند و پیرامون او طواف نمایند و از ظلمت ماسوی اللّه رهایی یابند تا بتوانند درخانه عشق می همان او شوند و آماده ملاقات با یگانه معبود عالم هستی گردند؛ چنان‏که همین مأموریت با همین هدف در سوره حج، به گونه‏ای روشن‏ تر و دقیق‏ تر بیان شده است.