مطالب مرتبط:
سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال
نشست مبارزه با آفت مگس مدیترانه ای در عقدا
جنگل کاری در کوثر توسعه می یابد/استقبال گردشگران از طبیعت کوثر
دقایقی پیش آتش به جان جنگل های کوه منگشت در ایذه افتاد
بیش از 17 هزار 400 هکتار جنگل و مرتع الجزایر طعمه حریق شد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 21 مرداد 1396 ساعت 23:022017-08-12پزشكي

سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال


بیماری سوختگی و آفت پروانه برگ خوار شب پره شمشاد که به ترتیب از سال 1389و 1395در جنگل های هیرکانی شیوع یافته اند، در گرما،سرما و برف و باران به فعالیت خود ادامه می دهند و به دلیل محدودیت راه های مبارزه، - عرصه های وسیعی از شمشادستان های شمال را نابود کرده اند.

خسارت شدید و تغذیه آفت از برگ و پوست درختان و درختچه های میزبان، بی برگی کلی درختان در توده های شمشاد هیرکانی و ایجاد ظاهری ناخوشایند در این رویشگاه ها، حساسیت درختان در برابر بی برگی و ایجاد ضعف و خشکیدگی زودرس در آنها، تخریب رویشگاه ها، وجود و فعالیت بیش از حد کرمینه های (لاروهای) آفت، تولید و ریزش فضولات کرمینه ای زیاد، تنیدن تارهای فراوان، آثار روانی ناشی از حضور کرمینه ها و پروانه های حشره به ویژه در اطراف چراغ های برق و نظایر آن، موجی از نگرانی را در گروه ها و تشکل های مردم نهاد، متولیان سازمان های مرتبط با جنگل، محیط زیست، فضای سبز، گردشگری، مؤسسات تحقیقاتی و علمی پژوهشی ایجاد کرده است.

* علل و شرح ماجرا یک پژوهشگر گیاه پزشکی گفت: آفات و بیماری های متعددی در جنگل های هیرکانی در شمال کشور وجود دارد ولی مهم ترین مسأله فعلی در عرصه های طبیعی شمال، بیماری سوختگی شمشاد و آفت پروانهٔ شب پرهٔ شمشاد است.

حسین لَزَربُنی افزود: این بیماری و آفت، مناطق وسیعی از توده های شمشاد را از استان گیلان تا گلستان در بر گرفته و به این گونه ارزشمند خسارت زیادی وارد کرده است؛ بنابراین باید بیشترین توجه و همت کارشناسان و مسئولان، مهار این بیماری و آفت باشد.

وی اظهار داشت: هم اکنون شیوع آفات و بیماری های متعددی در جنگل های شمال دیده می شود ولی هیچ کدام به اهمیت بیماری سوختگی و آفت شب پره شمشاد نیستند.

لزربنی با تأکید بر نامشخص بودن دلیل قطعی شیوع این بیماری و آفت یادآور شد: به طور کلی عواملی همچون خشک سالی، تک کشتی محصولات، ورود فراورده ها و محصولات جنگلی آلوده از سایر مناطق و کشورها، استفاده از ارقام اصلاح شده که به یک آفت یا عامل بیماری حساس اند، کاشت گونه های ناسازگار از مهم ترین علل طغیان آفات و بیماری ها محسوب می شوند.

این پژوهشگر ادامه داد: اغلبِ مشکلات گیاه پزشکی زمانی در جنگل ها و مراتع اتفاق می افتد که انسان شروع به مداخله غیر اصولی در این عرصه می کند و این امر با قطع بی حساب درختان و حذف گونه های بومی و سازگار و جانشینی گونه های غیر بومی و ناسازگار و حساس اتفاق می افتد.

وی گفت: در نتیجه این اقدامات، تعادل طبیعی جنگل بر هم می خورد زیرا جنگل با در برداشتن مجموعه ای از درختان، درختچه ها، بوته ها، پوشش علفی و جانوران مختلف و ریزاَندامگان های (میکروارگانیسم های) موجود در آن به همراه عوامل غیر زنده، یک بوم سازگان پایدار را تشکیل می دهد که بین عوامل مختلف موجود در آن روابط بسیار پیچیده و منظمی برقرار است.

لزربنی تصریح کرد: دست کاری یا حذف یک عامل در جنگل، حتی یک حشرهٔ آفت، در کل سامانه تغییراتی به وجود می آورد که محیط را برای حمله آفت خطرناک تری مساعد می کند؛ بنابراین آگاهی از موقعیت بوم شناختی منطقه یکی از عمده ترین اصول موفقیت در پیشگیری و واپایش مؤثر آفات و بیماری های آن منطقه است.

قائم مقام دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: طبق ماده یک قانون حفاظت و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور مصوب 1371/7/12 شمشاد جزء ذخایر جنگلی و گونه های قطع ممنوع محسوب می شود.

مسعود ملکی افزود: در سال های اخیر ورود 2 عامل مخرب خارجی به کشور و گسترش آن در رویشگاه های شمشاد شمال کشور سبب شد تا حیات و بقای این گونه ارزشمند بیش از پیش به مخاطره بیفتد و سطوح زیادی از این عرصه ها تخریب و خشک شوند.

وی ادامه داد: بیماری سوختگی شمشاد به صورت عاملی مخرب و ویرانگر که از اوایل دهه 1390 از سمت غربی ناحیه شمال کشور یعنی آستارا وارد کشور شد و در مدت سه سال یعنی پایان سال 1393 کلیه رویشگاه های شمشاد را آلوده و در حدود 35 درصد را نابود کرده است و کمی پس از آن با ورود آفت شب پره شمشاد و گسترش سریع آن بیش از پیش بر وخامت اوضاع افزوده شده است.

به گفته ملکی، از مجموع حدود 53 هزار هکتار رویشگاه های شمشاد در شمال کشور، اغلبِ آن به بیماری سوختگی شمشاد آلوده شده ولی شدت و ضعف آلودگی در مناطق مختلف متفاوت است و به شکل های گسترده و لکه ای، نقطه ای دیده می شوند.

وی اظهار داشت: از خرداد سال 1395 آفت تازه وارد و مهاجمی به نام پروانهٔ شب پره شمشاد ابتدا در پارک بنفشه چالوس و سپس در منطقه لَوَندویل (Lavandevil) در شهرستان آستارا مشاهده شد که با فعالیت برگ خواری خود خسارت های شدیدی به بسیاری از رویشگاه های شمشاد در مناطق جلگه ای و پایین بند وارد کرده است.

قائم مقام دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: با توجه به وسعت مناطق آلوده به آفت و پراکندگی رویشگاه های شمشاد و همچنین وضعیت عارضه نگاری (توپوگرافی) و سخت گذر بودن بسیاری از مناطق و با توجه به انبوه بودن توده های شمشاد، امکان حضور همه جانبه برای واپایش آفت میسر نیست.

ملکی افزود: از سوی دیگر با توجه به شرایط ویژهٔ بوم سازگان های جنگلی کشور، اجرای هر گونه عملیات واپایشی، بدون مطالعه و ملاحظات زیست محیطی ممکن است مخاطرات دیگری را به دنبال داشته باشد که چه بسا جبران آن غیر ممکن باشد.

این مسئول سازمان جنگل ها اظهار داشت: لذا دفتر حفاظت و حمایت سازمان، از سال 1391 با تشکیل کارگروه تخصصی گیاه پزشکی، متشکل از استادان مجرب دانشگاه، پژوهشگران برجسته مؤسسات تحقیقات گیاه پزشکی و جنگل ها و مرتع، سازمان حفظ نباتات کشور و بخش قرنطینه، سازمان حفاظت محیط زیست، بخش گیاه پزشکی دفتر و شورای عالی جنگل، مسائل مربوط به این آفت و سایر آفات و بیماری های خطرساز و طغیانی را بررسی و پیگیری کرد.

وی توضیح داد: شیوه های اجرایی مبارزه، اغلب شامل استفاده از انواع تله های فرومونی، تله های نوری، آفت کُش های میکروبی مانند گونه ای باکتری با نام علمی Bacillus thuringiensis که به اختصار، بی تی (BT) نامیده می شود، فراورده های هورمونی مانند دیمیلین (Dimilin) است و هر یک از روش های اشاره شده باید در یک دوره کوتاه مدت (حداکثر یک هفته) و در زمانی خاص انجام شود.

ملکی یادآور شد: تمام روش های اشاره شده، هم اکنون در مناطق مختلفِ طغیانی در حال اجرا است ولی چنان که اشاره شد، به علت وجود پنج نسل آفت در سال و کوتاه بودن دوره زندگی آفت، لازم است در تمام طول سال با تمامی امکانات و تجهیزات پرهزینه و با همدستی تمامی نهادهایی که به نوعی با این گیاه و سایر گیاهان زینتی سروکار دارند انجام شود.

به گفته وی، تاکنون در سطح حدود هزار هکتار عملیات واپایشی اجرا شده است ولی به علت نبود پوشش هم زمان تمام مناطق و تولید مثل مجدد و سریع آفت، امکان مهار آن میسر نشد و اگر اقدامات مؤثر و مثبتی برای حفظ و حمایت این گونه باارزش و انحصاری جنگل های ایران انجام نگیرد بی شک در آینده بسیار نزدیک شاهد انقراض آن خواهیم بود.

وی افزود: لذا وظایف و چارچوب های سازمانی ایجاب می کند که برای اقدامات حمایتی شامل تهیه و نگهداری بذر، تکثیر به روش های جنسی و غیر جنسی، تهیه زادمایه (germplasm) و غیره از طریق حوزه جنگل، اقدامات حفاظتی نیز در زمینه مراقبت، پیشگیری و واپایش آفات و بیماری های شمشاد به شیوه تلفیقی و در قالب برنامه های مدیریت جامع مبارزه با آفات (Integrated Pests Management: IPM) داشته باشیم.

* تشریح رخدادها و اقدامات فنی کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور دربارهٔ جزییات رخدادها و اقدامات فنی صورت گرفته گفت: اولین گزارش وقوع آفت مربوط به پارک بنفشه چالوس بود که در اواخر خرداد 1395 به صورت تلفنی به معاونت امور جنگل اطلاع داده و به مدیرکل دفتر حفاظت سازمان جنگل ها و اداره کل نوشهر نیز گزارش داده شد.

یزدانفر آهنگران افزود: نامه نگاری با مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان جنگل ها در خصوص وقوع آفت در اوایل تیر 1395 و همچنین با ادارات کل منابع طبیعی استان های مجاور برای هشدار و پیشگیری و بازدیدهای متناوب از عرصه های مختلف آلوده و تعیین پراکنش مناطق آلوده، قدم بعدی بود.

وی ادامه داد: سپس اقدامات آموزشی در ستادهای بحران شهرستان ها و استان های گیلان و مازندران و در ادارات کل منابع طبیعی نوشهر (غرب مازندران) و ساری (شرق مازندران) برای کارشناسان و جنگلبانان صورت گرفت.

این گیاه پزشک اظهار داشت: اقدامات واپایشی با بی تی و دیمیلین (Dimilin) و گاه سایپرمترین (Cypermethrin) انجام شد که این ماده در مناطق خارج از جنگل مانند پارک های شهری و زمین های شخصی انجام شد.

آهنگران بیان کرد: بنا بود با هماهنگی ستاد مدیریت بحران، برای نظارت هوایی اقدام شود که به دلیل مشکلات فنی، از جمله زیراشکوب و پنهان بودن درختان شمشاد، انجام نشد.

کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور اقدام بعدی ما، مطالعهٔ زیست شناختی و رفتار آفت و میزبان های مورد حمله و آثار مراحل خسارت بود.

وی تأکید کرد: برگزاری جلسات اضطراری در معاونت امور جنگل (ستاد چالوس) طی چند روز متوالی به منظور پیگیری و مدیریت آفت و برنامه ریزی برای واپایش هورمونی، میکروبی، فرومونی، تهیهٔ تلهٔ نوری و خرید مواد واپایشگر از طریق دفتر جنگل داری و امور بهره برداری و توزیع آن بین استان های درگیر (گیلان و مازندران) مرحله بعدی بود که انجام شد.

به گفته آهنگران، مجموع رویشگاه های شمشاد جنگلی در شمال کشور با احتساب پارک ها و بوستان های شهری و روستایی، زمین های شخصی، باغ گیاه شناسی ، مکان های مذهبی و وقفی، پارک ها و ذخیره گاه های جنگلی، طرح های جنگل داری و مناطق خارج از طرح، 72 هزار و 500 هکتار است که از این مقدار در حدود 53 هزار هکتار در جنگل و تحت مدیریت سازمان جنگل ها است.

کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور تأکید کرد: 18 تا 20 هزار هکتار، یعنی 35 تا 40 درصد از این عرصه ها تحت تأثیر بیماری سوختگی شمشاد، کامل خشک شده است و اکنون در حدود 33 هزار هکتار شمشاد در جنگل به صورت زنده وجود دارد که از این مقدار نیز در حدود 85-90 درصد، با شدت های مختلف، از 10 تا 90 درصد آلوده به بیماری سوختگی است.

وی دربارهٔ آفت برگ خوار شب پرهٔ شمشاد گفت: این آفت در مناطق جلگه ای و پایین بند وجود دارد که بنا به آمار و اطلاعات، مجموع مساحت عرصه های آلوده، پنج هزار و 500 هکتار است.

آهنگران تصریح کرد: در سال 1395 از این آفت در حوزهٔ منابع طبیعی غرب مازندران، پنج نسل کامل مشاهده شد و در مدت زمانی کوتاه از نقطه شروع، یعنی پارک بنفشهٔ چالوس به سمت غرب تا شهرستان املش و شرق تا شهرستان آمل و جنوب تا ارتفاع حدود 300 متری از سطح دریا گسترش یافت.

به گفته وی، در فصل پاییز و زمستان علی رغم بارش شدید برف و باران و دمای بسیار پایین که تا منفی 10 درجه سانتی گراد رسید، اثر زیادی در مرگ کرمینه ها و واپایش آفت دیده نشد.

کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور تأکید کرد: وجود پنج نسل در سال، تولید تخم زیاد، مقاومت در برابر سرما و یخبندان شدید، کمبود و شاید نبود دشمنان طبیعی مؤثر و وجود میزبان های مناسب و انبوه از دلایل پیشرفت این آفت بوده است.

آهنگران دربارهٔ وضعیت فعلی آفت شب پرهٔ شمشاد گفت: از روزهای اول فروردین 1396 با وجود سرما و بارندگی، کرمینه ها تغذیه فعال خود را شروع کردند و دامنه انتشار آن به شهرستان های بهشهر و گلوگاه و بندرگز نیز رسیده است که اکنون در استان گلستان حشره کامل ظاهر شده است و در شرق مازندران، شفیره و در غرب مازندران کرمینه های سنین آخر مشاهده می شوند و در استان گیلان نیز کرمینه های سنین 4-5 و گاه 6 دیده می شوند.

وی اقدامات واپایشی را چنین برشمرد: واپایش با BT و دیمیلین در مجموع به مساحت 17 هکتار و طی 2-3 مرحله در استان گیلان و حدود 500 هکتار طی 2-3 مرحله و 50 هکتار در سال 1396 در مازندران نوشهر و 25 هکتار طی 2-3 مرحله در سال 1395 در مازندران ـ ساری، از فعالیت های انجام شده بود.

آهنگران ادامه داد: در گلستان آلودگی به شکل لکه های پراکنده و با جمعیت کمتر مشاهده می شود ولی در مجموع کل سطح ذخیره گاه آلودگی دارد و اقدامات اولیه با تله های فرومونی و نوری برای ردیایی بوده و در حال حاضر هم آثار خسارت و هم وجود کرمینه و شب پره نگران کننده است.

* نتایج بررسی آخرین وضعیت کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور اظهار داشت: با مشاهدات و پیگیری های انجام شده مشخص شد که اقدامات کنترلی با بی تی و دیمیلین چندان اثربخش نبوده است زیرا این ماده باید در زمان مناسب، یعنی کرمینه های سنین اول و دوم و حتی در مرحله تخم، محلول پاشی شوند که این موضوع چندان رعایت نمی شود.

آهنگران افزود: با توجه به گستردگی عرصه و تراکم شمشاد و جمعیت آفت، همیشه اقدامات ما از آفت عقب تر است و تلاش لازم برای واپایش را باید تمام بخش های ادارات کل منابع طبیعی، یعنی بخش های جنگل، حفاظت، جنگل داری، جنگل کاری، مجری به کار گرفته شود و فقط اداره حفاظت با توجه به بضاعت مالی و نیروی انسانی قادر به انجام دادن این کار نخواهد بود.

وی خواستار تخصیص اعتبار و نظارت بر هزینه کرد اعتبارات و نظارت فنی برای اجرای کارها شد.

شمشاد هیرکانی با نام علمی بُوکسوس هیرکانا (Buxus hyrcana) درختی همیشه سبز و بومی جنگل های هیرکانی در شمال ایران است که در فهرست گونه های گیاهی در خطر انقراض اتحادیهٔ بین المللی حفظ طبیعت (IUCN) قرار دارد.

منبع: ایرنا
کلید واژه ها: بیماری - جنگل - درختان - در جنگل - جنگل های شمال - شمال - پروانه - طبیعی - پزشکی - مناطق - خسارت - کشور - گیاه - حساسیت - مشکلات - گلستان - اصلاح - اهمیت - تولید - استان - انسان - گیلان - باران - تغذیه - تخریب - آلوده - مردم - شروع - ریزش - چراغ

آخرین اخبار سرویس:
غذاهایی که زنده سِرو می شوند + ویدذو

تلفن همراه این خطرات را برای بدن دارد

مریم آجرلو، حبیب اله آقابخشی رابطه بین هوش اجتماعی با سلامت اجتماعی در بین زنان شاغل

ادغام علوم پزشکی در وزارت علوم به نفع کشور نیست

یک سوم بیماران ام اس دچار تغییرات شخصیتی می شوند

ادغام علوم پزشکی در وزارت علوم به نفع کشور نیست/ادغام مشکلات آموزش عالی را حل نمی کند

دستگاه تشخیص نارسایی شبکیه چشم کودکان در کرج راه اندازی شد

نکاتی برای مراقبت و نگهداری از لباس

چه کسانی نباید قرص ضد بارداری بخورند؟

ذهن انسان پس از مرگ همچنان فعال است

راز افرادی که هیچگاه سرما نمی خورند چیست؟

دستگاه تشخیص نارسایی شبکیه چشم کودکان در کرج راه اندازی شد

10 ماده ی غذایی که باعث سنگ کلیه می شوند

صدیقه آقایی، زهرا یوسفی تأثیر درمان مبتنی بر کیفیت زندگی بر بهبود سرمایه روان شناختی و ابعاد آن

خطرات باور نکردنی تلفن همراه برای سلامت انسان

آرژانتین در مبارزه مرگ و زندگی / توصیه های وزارت بهداشت برای پیشگیری از حملات قلبی!

ایران 80میلیونی فقط 40 سلامتکده طب ایرانی دارد

قاتلان طبیعی؛ میوه ها و سبزیجات سمی که می توانند شما را به شدت مسموم کنند

10 راهبرد برای افزایش بهره وری مغز

چگونه لباس هایمان را گشاد کنیم!

ارتباط مصرف قند و افزایش ابتلا به سرطان

اصلی ترین دلیل بروز پوکی استخوان!

طرز تهیه سالاد دریایی / طرز تهیه سالاد مجلسی و خوش طعم با میگو

زندگی در این محیط باعث تقویت قدرت مغز می شود

دخانیات برای زنان و مردان متفاوت اثر می کند؟ / نگرانی از افزایش سیگاری شدن زنان و دختران

طرز تهیه سالاد دانمارکی / طرز تهیه سالادی مجلسی و خوش طعم و بسیار ساده

روغن آفتابگردان جاده ها را هموار می کند!

روزیاتو: آیا می دانید درون گوشت فست فودها چیست؟

حمله قلبی یک دهه زودتر در کمین مردان است

اگر این علائم را دارید ،سریع به پزشک مراجعه کنید

دلیل رنگ سبز مدفوع چیست؟

موارد مصرف وعوارض شربت اکسپکتورانت

آشنایی با 10 ماده غذای سالمی که منبع غنی آهن بشمار می روند

طرز تهیه سالاد ذرت / در عرض چند دقیقه یک سالاد خوش طعم و مقوی تهیه کنید

اسفنج ظرفشویی را هرگز نشویید

اهدای عضو بانوی شهرکردی به 3 بیمار زندگی بخشید

کشف ارتباط تازه میان مصرف شکر و رشد تومورهای سرطانی

طرز تهیه سالاد عربی / طرز تهیه سالاد فتوش ترکیبی خوش طعم و خاص برای مهمانی ها

راه حلی برای جلوگیری از ترش کردن معده

موارد مصرف وعوارض شربت اکسپکتورانت

10 حقیقت جالب درمورد فیبر ها

اخذ مجوز استخدام 300 نیرو در دانشگاه علوم پزشکی همدان

کراکت قارچ

سالانه 100هزار نفر به بیماران سرطانی افزوده می شود

راست یا دروغ 6 باور چشمی!

چرا کلم بروکلی به شکل کنسرو عرضه نمی شود؟

استفاده از روش درمانی «پی آر پی» برای درمان مفاصل آسیب دیده

بالابودن نمک در نان هم تایید شد، هم نشد!

احساس درد در ناحیه فک

خوراکی هایی که بهتر است خارج از یخچال نگهداری شوند!

بالابودن نمک در "نان" هم تایید شد، هم نشد!

کاهو سرشار از مواد معدنی و انواع ویتامین ها

اگر این علائم را دارید ،سریع به پزشک مراجعه کنید!

پوکی استخوان بیماری بی صدا

اگر دچار عفونت میکروبی معده شده اید؛ این غذاها را بخورید

8 دلیل عمده خشکی و خارش فصلی پوست و راهکارهایی برای رفع آن ها

خواص سیر و عوارض آن

لاغری با چای ترش یا چای سبز؟

بمب های شیمیایی بشکه ای آمریکایی 32 کامبوجی را راهی بیمارستان کرد

10 مشکل رایج مری را بشناسید

9 گزینه غذایی سالم که منابع غنی از آهن هستند!

عوامل ابتلا به روماتیسم

ایرانیان در معرض ابتلا به «سل» هستند

بمب های شیمیایی بشکه ای آمریکایی 32 کامبوجی را راهی بیمارستان کرد

با این روشها افسردگی را فراموش کنید

طرز تهیه سالاد دریایی / طرز تهیه سالاد مجلسی و خوش طعم با میگو

طرز تهیه سالاد دانمارکی / طرز تهیه سالادی مجلسی و خوش طعم و بسیار ساده

کرم روده به کمک درمان بیماری آسم می آید!

طرز تهیه سالاد ذرت / در عرض چند دقیقه یک سالاد خوش طعم و مقوی تهیه کنید

طرز تهیه سالاد عربی / طرز تهیه سالاد فتوش ترکیبی خوش طعم و خاص برای مهمانی ها

استفاده از روش درمانی «پی آر پی» برای درمان مفاصل آسیب دیده

زندگی زیباست (53)

مراقبت های پس از کاشت «ایمپلنت» را جدی بگیرید

تکان خوردن جنین از کی شروع می شود ؟

زایمان طبیعی ومزایای زایمان طبیعی

ضرورت های زندگی برای زنان باردار

اختلال نعوظ فقط یک خبر بد برای رابطه جنسی تان نیست!

اصلی ترین دلیل بروز پوکی استخوان!

زندگی در این محیط باعث تقویت قدرت مغز می شود

کاهو سرشار از مواد معدنی و انواع ویتامین ها

سالانه 100هزار نفر به بیماران سرطانی افزوده می شود

بالابودن نمک در "نان" هم تایید شد، هم نشد!

اگر این علائم را دارید ،سریع به پزشک مراجعه کنید

تفاوت تاثیر دخانیات روی زنان و مردان

اهدای عضو بانوی شهرکردی به 3 بیمار زندگی بخشید

موارد مصرف وعوارض شربت اکسپکتورانت

فعالیت ذهن پس از مرگ

موارد مصرف وعوارض شربت اکسپکتورانت

خوراکی هایی که بهتر است خارج از یخچال نگهداری شوند!

خواص سیر و عوارض آن

6 قاتل سلول های عصبی را بشناسید

اسفنج ظرفشویی را هرگز نشویید

روزیاتو: آیا می دانید درون گوشت فست فودها چیست؟

معجزه ای به نام لیموترش

راز افرادی که هیچگاه سرما نمی خورند چیست؟

اگر این علائم را دارید ،سریع به پزشک مراجعه کنید!

چه کسانی نباید نوشابه انرژی زا بخورند؟

چه کسانی نباید نوشابه انرژی زا بخورند؟

اگر این علائم را دارید ،سریع به پزشک مراجعه کنید!

کرم روده به کمک درمان بیماری آسم می آید!

گسترش همکاری علمی ایران و اروگوئه+عکس

سیر؛ بد بوی پرخاصیت

عوامل ابتلا به روماتیسم

10 حقیقت جالب درمورد فیبر ها

خطر از بیخ گوش "زمین" گذشت!

خانم ها لطفا این 6 عادت غلط را حتما کنار بگذارید!

ایرانیان در معرض ابتلا به «سل» هستند

زیباترین و عجیب ترین ماهی های دنیا

راه موثر برای مبارزه با چاقی

راست یا دروغ 6 باور چشمی!

هشدار/ خانم ها این 6 عادت غلط را حتما کنار بگذارید!

پرونده «پالم» مختومه شد

علت خارش واژن چیست؟ + راه های رفع و درمان خارش واژن

خیلی آسان و کم هزینه گلو درد خود را درمان کنید

چرا برخی افراد هرگز سرما نمی خورند؟

دخانیات برای زنان و مردان متفاوت اثر می کند؟ / نگرانی از افزایش سیگاری شدن زنان و دختران

قاتلین سلول های عصبی بشناسید!

وزارت بهداشت به تامین سلامت روان پرستاران توجه جدی داشته باشد

چند ترفند برای اضافه کردن ورزش به زندگی روزمره!

تفاوت های تاثیر دخانیات بر بدن زنان و مردان

قاتلین سلول های عصبی بشناسید!

با بدغذایی کودکان چه کنیم؟

خاصیت عالی پیازچه!/ از درمان دیابت تا سرماخوردگی!

ذهن انسان پس از مرگ همچنان فعال است

بالابودن نمک در "نان"؛ هم تایید شد، هم نشد!

خیلی آسان و کم هزینه گلو درد خود را درمان کنید

راهکارهای فوق العاده برای برطرف کردن ریزش موی فصلی

کاهو نگین برنامه های کاهش وزن

50 درصد از سکته های قلبی مرتبط با فشار خون بالا

قاتلین سلول های عصبی بشناسید!

راز نهفته در موز های سیاه و گندیده

قاتلان طبیعی؛ میوه ها و سبزیجات سمی که می توانند شما را به شدت مسموم کنند

توصیه هایی برای اختلالات اضطرابی

راه اندازی 10 تخت روان پزشکی در بیمارستان امام حسین(ع) هشترود

جوانی مشهورترین شخصیت سیاسی جهان

ذهن انسان پس از مرگ همچنان فعال است

رییس انجمن پوکی استخوان: کم خونی سبب بروز پوکی استخوان می شود

چرا برخی افراد هرگز سرما نمی خورند؟

از خرید اینگونه سوغات در عراق خودداری کنید!

بی ضرر بودن قلیان الکترونیکی عوام فریبی است

این ماده غذایی از بروز بیماری های چشمی جلوگیری می کند

اما و اگرهای نخستین داروی ژن درمانی برای نابینایی ارثی

قید شستن این خوردنی ها را بزنید

واکسن ها چطور کار می کنند؟

کاهو سرشار از مواد معدنی و انواع ویتامین ها

چرا برخی افراد هرگز سرما نمی خورند؟

50 درصد از سکته های قلبی مرتبط با فشار خون بالا/ بلایی که قلیان بر سر زنان می آورد

روغن آفتابگردان جاده ها را هموار می کند!

این ماده غذایی از بروز بیماری های چشمی جلوگیری می کند

کاهو سرشار از مواد معدنی همچون پتاسیم، کلسیم، منیزیم و فسفر است

سازمان های مردم نهاد نقش موثری در مبارزه با مواد مخدر دارند

حمله قلبی یک دهه زودتر در کمین مردان است

پرونده«پالم» مختومه شد/ پنهان ماندن نام شرکت های متخلف

بیماران دیابتی، چه زمانی دچار ناتوانی حرکتی می شوند؟

کاهو سرشار از مواد معدنی و انواع ویتامین ها

ابتلای زنان به پوکی استخوان چهار برابر بیشتر از مردان + فیلم

افتتاح بیمارستان امام خمینی شهرستان چگنی فصلی نو برای بهداشت و درمان منطقه است

کاهو سرشار از مواد معدنی و انواع ویتامین ها

آیا ذهن انسان پس از مرگ همچنان فعال است؟

چه کار کنیم که کودکان کمتر استعداد سرماخوردگی پیدا کنند؟

نکوداشت نیک اندیشی

– چه کار کنیم که کودکان کمتر استعداد سرماخوردگی پیدا کنند؟

به این دلیل بدون دمپایی به حمام نروید!

حمله قلبی یک دهه زودتر در کمین مردان

پرونده«پالم» مختومه شد

دمنوشی برای کاهش غلظت خون

راز افرادی که هیچگاه سرما نمی خورند

آب میوه های ساده و فوق العاده برای تقویت سیستم ایمنی بدن در پاییز

مسجدی:خطرقلیان الکترونیکی بیشترازنوع سنتی است

ساختمان زنده بوگوتا؛ بزرگترین باغ عمودی جهان

ایرانیان در معرض ابتلا به «سل» هستند

40 درصد بزرگسالان آمریکایی چاق هستند

هشدار به زائران اربعین در مورد خرید عطر و مواد خوراکی از عراق

ارائه خدمات رایگان گفتار درمانی در اصفهان

ارائه خدمات رایگان گفتار درمانی در کمپین آگاه سازی لکنت

دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات: خطرقلیان الکترونیکی بیشتر ازنوع سنتی آن است

پرونده«پالم» مختومه شد/ پنهان ماندن نام شرکت های متخلف

درمان بیماری کرمک یا اکسیور +روشهای پیشگیری

ریشه کنی بیماری هاری در جهان تا سال 2030

ماشین حساب سلامتی ساخته شد

سرب موجود در لوازم آرایشی بی کیفیت برای زنان مشکلات فراوانی ایجاد می کند

خواص شگفت انگیز این دانه معجزه گر

چگونه لباس هایمان را گشاد کنیم!

تاثیر دخانیات بر بدن زنان چه تفاوت هایی با مردان دارد؟

راز افرادی که هیچگاه سرما نمی خورند

تایید روش نوین ژن درمانی برای درمان سرطان

معرفی برترین های دوی صحرانوردی در سمنان

چرا برخی افراد هرگز سرما نمی خورند؟

ریشه کنی بیماری هاری در جهان تا سال 2030

چرا برخی افراد هرگز سرما نمی خورند؟

آلودگی هوا سالانه 9 میلیون نفر را می کشد

نمک نان های سنتی استاندارد است؟

تاثیر دخانیات بر بدن زنان چه تفاوت هایی با مردان دارد؟

تفاوت های تاثیر دخانیات بر بدن زنان و مردان

بسته سلامت: زندگی سالم با تغذیه سالم+فیلم

توجه به سلامت روان کارکنان وظیفه مسئولان

رییس اداره بهداشتی و آرایشی سازمان غذا و دارو: افزودن سرب به لوازم آرایشی بی کیفیت و قاچاق باعث ایجاد مشکلات فراوان برای خانم های باردار و جنین آنها

رییس کل سابق سازمان نظام پزشکی ایران اعلام کرد لزوم واگذاری توسعه 10 درصد از مراکز بهداشتی به خیرین/ افزایش سالانه 100هزار نفر به تعداد بیماران سرطانی

حمله قلبی یک دهه زودتر در کمین مردان

گسترش همکاری علمی ایران و اروگوئه

سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال

سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال