مطالب مرتبط:
سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال
نشست مبارزه با آفت مگس مدیترانه ای در عقدا
جنگل کاری در کوثر توسعه می یابد/استقبال گردشگران از طبیعت کوثر
دقایقی پیش آتش به جان جنگل های کوه منگشت در ایذه افتاد
بیش از 17 هزار 400 هکتار جنگل و مرتع الجزایر طعمه حریق شد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 22 مرداد 1396 ساعت 00:022017-08-12پزشكي

سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال


بیماری سوختگی و آفت پروانه برگ خوار شب پره شمشاد که به ترتیب از سال 1389و 1395در جنگل های هیرکانی شیوع یافته اند، در گرما،سرما و برف و باران به فعالیت خود ادامه می دهند و به دلیل محدودیت راه های مبارزه، - عرصه های وسیعی از شمشادستان های شمال را نابود کرده اند.

خسارت شدید و تغذیه آفت از برگ و پوست درختان و درختچه های میزبان، بی برگی کلی درختان در توده های شمشاد هیرکانی و ایجاد ظاهری ناخوشایند در این رویشگاه ها، حساسیت درختان در برابر بی برگی و ایجاد ضعف و خشکیدگی زودرس در آنها، تخریب رویشگاه ها، وجود و فعالیت بیش از حد کرمینه های (لاروهای) آفت، تولید و ریزش فضولات کرمینه ای زیاد، تنیدن تارهای فراوان، آثار روانی ناشی از حضور کرمینه ها و پروانه های حشره به ویژه در اطراف چراغ های برق و نظایر آن، موجی از نگرانی را در گروه ها و تشکل های مردم نهاد، متولیان سازمان های مرتبط با جنگل، محیط زیست، فضای سبز، گردشگری، مؤسسات تحقیقاتی و علمی پژوهشی ایجاد کرده است.

* علل و شرح ماجرا یک پژوهشگر گیاه پزشکی گفت: آفات و بیماری های متعددی در جنگل های هیرکانی در شمال کشور وجود دارد ولی مهم ترین مسأله فعلی در عرصه های طبیعی شمال، بیماری سوختگی شمشاد و آفت پروانهٔ شب پرهٔ شمشاد است.

حسین لَزَربُنی افزود: این بیماری و آفت، مناطق وسیعی از توده های شمشاد را از استان گیلان تا گلستان در بر گرفته و به این گونه ارزشمند خسارت زیادی وارد کرده است؛ بنابراین باید بیشترین توجه و همت کارشناسان و مسئولان، مهار این بیماری و آفت باشد.

وی اظهار داشت: هم اکنون شیوع آفات و بیماری های متعددی در جنگل های شمال دیده می شود ولی هیچ کدام به اهمیت بیماری سوختگی و آفت شب پره شمشاد نیستند.

لزربنی با تأکید بر نامشخص بودن دلیل قطعی شیوع این بیماری و آفت یادآور شد: به طور کلی عواملی همچون خشک سالی، تک کشتی محصولات، ورود فراورده ها و محصولات جنگلی آلوده از سایر مناطق و کشورها، استفاده از ارقام اصلاح شده که به یک آفت یا عامل بیماری حساس اند، کاشت گونه های ناسازگار از مهم ترین علل طغیان آفات و بیماری ها محسوب می شوند.

این پژوهشگر ادامه داد: اغلبِ مشکلات گیاه پزشکی زمانی در جنگل ها و مراتع اتفاق می افتد که انسان شروع به مداخله غیر اصولی در این عرصه می کند و این امر با قطع بی حساب درختان و حذف گونه های بومی و سازگار و جانشینی گونه های غیر بومی و ناسازگار و حساس اتفاق می افتد.

وی گفت: در نتیجه این اقدامات، تعادل طبیعی جنگل بر هم می خورد زیرا جنگل با در برداشتن مجموعه ای از درختان، درختچه ها، بوته ها، پوشش علفی و جانوران مختلف و ریزاَندامگان های (میکروارگانیسم های) موجود در آن به همراه عوامل غیر زنده، یک بوم سازگان پایدار را تشکیل می دهد که بین عوامل مختلف موجود در آن روابط بسیار پیچیده و منظمی برقرار است.

لزربنی تصریح کرد: دست کاری یا حذف یک عامل در جنگل، حتی یک حشرهٔ آفت، در کل سامانه تغییراتی به وجود می آورد که محیط را برای حمله آفت خطرناک تری مساعد می کند؛ بنابراین آگاهی از موقعیت بوم شناختی منطقه یکی از عمده ترین اصول موفقیت در پیشگیری و واپایش مؤثر آفات و بیماری های آن منطقه است.

قائم مقام دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: طبق ماده یک قانون حفاظت و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور مصوب 1371/7/12 شمشاد جزء ذخایر جنگلی و گونه های قطع ممنوع محسوب می شود.

مسعود ملکی افزود: در سال های اخیر ورود 2 عامل مخرب خارجی به کشور و گسترش آن در رویشگاه های شمشاد شمال کشور سبب شد تا حیات و بقای این گونه ارزشمند بیش از پیش به مخاطره بیفتد و سطوح زیادی از این عرصه ها تخریب و خشک شوند.

وی ادامه داد: بیماری سوختگی شمشاد به صورت عاملی مخرب و ویرانگر که از اوایل دهه 1390 از سمت غربی ناحیه شمال کشور یعنی آستارا وارد کشور شد و در مدت سه سال یعنی پایان سال 1393 کلیه رویشگاه های شمشاد را آلوده و در حدود 35 درصد را نابود کرده است و کمی پس از آن با ورود آفت شب پره شمشاد و گسترش سریع آن بیش از پیش بر وخامت اوضاع افزوده شده است.

به گفته ملکی، از مجموع حدود 53 هزار هکتار رویشگاه های شمشاد در شمال کشور، اغلبِ آن به بیماری سوختگی شمشاد آلوده شده ولی شدت و ضعف آلودگی در مناطق مختلف متفاوت است و به شکل های گسترده و لکه ای، نقطه ای دیده می شوند.

وی اظهار داشت: از خرداد سال 1395 آفت تازه وارد و مهاجمی به نام پروانهٔ شب پره شمشاد ابتدا در پارک بنفشه چالوس و سپس در منطقه لَوَندویل (Lavandevil) در شهرستان آستارا مشاهده شد که با فعالیت برگ خواری خود خسارت های شدیدی به بسیاری از رویشگاه های شمشاد در مناطق جلگه ای و پایین بند وارد کرده است.

قائم مقام دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: با توجه به وسعت مناطق آلوده به آفت و پراکندگی رویشگاه های شمشاد و همچنین وضعیت عارضه نگاری (توپوگرافی) و سخت گذر بودن بسیاری از مناطق و با توجه به انبوه بودن توده های شمشاد، امکان حضور همه جانبه برای واپایش آفت میسر نیست.

ملکی افزود: از سوی دیگر با توجه به شرایط ویژهٔ بوم سازگان های جنگلی کشور، اجرای هر گونه عملیات واپایشی، بدون مطالعه و ملاحظات زیست محیطی ممکن است مخاطرات دیگری را به دنبال داشته باشد که چه بسا جبران آن غیر ممکن باشد.

این مسئول سازمان جنگل ها اظهار داشت: لذا دفتر حفاظت و حمایت سازمان، از سال 1391 با تشکیل کارگروه تخصصی گیاه پزشکی، متشکل از استادان مجرب دانشگاه، پژوهشگران برجسته مؤسسات تحقیقات گیاه پزشکی و جنگل ها و مرتع، سازمان حفظ نباتات کشور و بخش قرنطینه، سازمان حفاظت محیط زیست، بخش گیاه پزشکی دفتر و شورای عالی جنگل، مسائل مربوط به این آفت و سایر آفات و بیماری های خطرساز و طغیانی را بررسی و پیگیری کرد.

وی توضیح داد: شیوه های اجرایی مبارزه، اغلب شامل استفاده از انواع تله های فرومونی، تله های نوری، آفت کُش های میکروبی مانند گونه ای باکتری با نام علمی Bacillus thuringiensis که به اختصار، بی تی (BT) نامیده می شود، فراورده های هورمونی مانند دیمیلین (Dimilin) است و هر یک از روش های اشاره شده باید در یک دوره کوتاه مدت (حداکثر یک هفته) و در زمانی خاص انجام شود.

ملکی یادآور شد: تمام روش های اشاره شده، هم اکنون در مناطق مختلفِ طغیانی در حال اجرا است ولی چنان که اشاره شد، به علت وجود پنج نسل آفت در سال و کوتاه بودن دوره زندگی آفت، لازم است در تمام طول سال با تمامی امکانات و تجهیزات پرهزینه و با همدستی تمامی نهادهایی که به نوعی با این گیاه و سایر گیاهان زینتی سروکار دارند انجام شود.

به گفته وی، تاکنون در سطح حدود هزار هکتار عملیات واپایشی اجرا شده است ولی به علت نبود پوشش هم زمان تمام مناطق و تولید مثل مجدد و سریع آفت، امکان مهار آن میسر نشد و اگر اقدامات مؤثر و مثبتی برای حفظ و حمایت این گونه باارزش و انحصاری جنگل های ایران انجام نگیرد بی شک در آینده بسیار نزدیک شاهد انقراض آن خواهیم بود.

وی افزود: لذا وظایف و چارچوب های سازمانی ایجاب می کند که برای اقدامات حمایتی شامل تهیه و نگهداری بذر، تکثیر به روش های جنسی و غیر جنسی، تهیه زادمایه (germplasm) و غیره از طریق حوزه جنگل، اقدامات حفاظتی نیز در زمینه مراقبت، پیشگیری و واپایش آفات و بیماری های شمشاد به شیوه تلفیقی و در قالب برنامه های مدیریت جامع مبارزه با آفات (Integrated Pests Management: IPM) داشته باشیم.

* تشریح رخدادها و اقدامات فنی کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور دربارهٔ جزییات رخدادها و اقدامات فنی صورت گرفته گفت: اولین گزارش وقوع آفت مربوط به پارک بنفشه چالوس بود که در اواخر خرداد 1395 به صورت تلفنی به معاونت امور جنگل اطلاع داده و به مدیرکل دفتر حفاظت سازمان جنگل ها و اداره کل نوشهر نیز گزارش داده شد.

یزدانفر آهنگران افزود: نامه نگاری با مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان جنگل ها در خصوص وقوع آفت در اوایل تیر 1395 و همچنین با ادارات کل منابع طبیعی استان های مجاور برای هشدار و پیشگیری و بازدیدهای متناوب از عرصه های مختلف آلوده و تعیین پراکنش مناطق آلوده، قدم بعدی بود.

وی ادامه داد: سپس اقدامات آموزشی در ستادهای بحران شهرستان ها و استان های گیلان و مازندران و در ادارات کل منابع طبیعی نوشهر (غرب مازندران) و ساری (شرق مازندران) برای کارشناسان و جنگلبانان صورت گرفت.

این گیاه پزشک اظهار داشت: اقدامات واپایشی با بی تی و دیمیلین (Dimilin) و گاه سایپرمترین (Cypermethrin) انجام شد که این ماده در مناطق خارج از جنگل مانند پارک های شهری و زمین های شخصی انجام شد.

آهنگران بیان کرد: بنا بود با هماهنگی ستاد مدیریت بحران، برای نظارت هوایی اقدام شود که به دلیل مشکلات فنی، از جمله زیراشکوب و پنهان بودن درختان شمشاد، انجام نشد.

کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور اقدام بعدی ما، مطالعهٔ زیست شناختی و رفتار آفت و میزبان های مورد حمله و آثار مراحل خسارت بود.

وی تأکید کرد: برگزاری جلسات اضطراری در معاونت امور جنگل (ستاد چالوس) طی چند روز متوالی به منظور پیگیری و مدیریت آفت و برنامه ریزی برای واپایش هورمونی، میکروبی، فرومونی، تهیهٔ تلهٔ نوری و خرید مواد واپایشگر از طریق دفتر جنگل داری و امور بهره برداری و توزیع آن بین استان های درگیر (گیلان و مازندران) مرحله بعدی بود که انجام شد.

به گفته آهنگران، مجموع رویشگاه های شمشاد جنگلی در شمال کشور با احتساب پارک ها و بوستان های شهری و روستایی، زمین های شخصی، باغ گیاه شناسی ، مکان های مذهبی و وقفی، پارک ها و ذخیره گاه های جنگلی، طرح های جنگل داری و مناطق خارج از طرح، 72 هزار و 500 هکتار است که از این مقدار در حدود 53 هزار هکتار در جنگل و تحت مدیریت سازمان جنگل ها است.

کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور تأکید کرد: 18 تا 20 هزار هکتار، یعنی 35 تا 40 درصد از این عرصه ها تحت تأثیر بیماری سوختگی شمشاد، کامل خشک شده است و اکنون در حدود 33 هزار هکتار شمشاد در جنگل به صورت زنده وجود دارد که از این مقدار نیز در حدود 85-90 درصد، با شدت های مختلف، از 10 تا 90 درصد آلوده به بیماری سوختگی است.

وی دربارهٔ آفت برگ خوار شب پرهٔ شمشاد گفت: این آفت در مناطق جلگه ای و پایین بند وجود دارد که بنا به آمار و اطلاعات، مجموع مساحت عرصه های آلوده، پنج هزار و 500 هکتار است.

آهنگران تصریح کرد: در سال 1395 از این آفت در حوزهٔ منابع طبیعی غرب مازندران، پنج نسل کامل مشاهده شد و در مدت زمانی کوتاه از نقطه شروع، یعنی پارک بنفشهٔ چالوس به سمت غرب تا شهرستان املش و شرق تا شهرستان آمل و جنوب تا ارتفاع حدود 300 متری از سطح دریا گسترش یافت.

به گفته وی، در فصل پاییز و زمستان علی رغم بارش شدید برف و باران و دمای بسیار پایین که تا منفی 10 درجه سانتی گراد رسید، اثر زیادی در مرگ کرمینه ها و واپایش آفت دیده نشد.

کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور تأکید کرد: وجود پنج نسل در سال، تولید تخم زیاد، مقاومت در برابر سرما و یخبندان شدید، کمبود و شاید نبود دشمنان طبیعی مؤثر و وجود میزبان های مناسب و انبوه از دلایل پیشرفت این آفت بوده است.

آهنگران دربارهٔ وضعیت فعلی آفت شب پرهٔ شمشاد گفت: از روزهای اول فروردین 1396 با وجود سرما و بارندگی، کرمینه ها تغذیه فعال خود را شروع کردند و دامنه انتشار آن به شهرستان های بهشهر و گلوگاه و بندرگز نیز رسیده است که اکنون در استان گلستان حشره کامل ظاهر شده است و در شرق مازندران، شفیره و در غرب مازندران کرمینه های سنین آخر مشاهده می شوند و در استان گیلان نیز کرمینه های سنین 4-5 و گاه 6 دیده می شوند.

وی اقدامات واپایشی را چنین برشمرد: واپایش با BT و دیمیلین در مجموع به مساحت 17 هکتار و طی 2-3 مرحله در استان گیلان و حدود 500 هکتار طی 2-3 مرحله و 50 هکتار در سال 1396 در مازندران نوشهر و 25 هکتار طی 2-3 مرحله در سال 1395 در مازندران ـ ساری، از فعالیت های انجام شده بود.

آهنگران ادامه داد: در گلستان آلودگی به شکل لکه های پراکنده و با جمعیت کمتر مشاهده می شود ولی در مجموع کل سطح ذخیره گاه آلودگی دارد و اقدامات اولیه با تله های فرومونی و نوری برای ردیایی بوده و در حال حاضر هم آثار خسارت و هم وجود کرمینه و شب پره نگران کننده است.

* نتایج بررسی آخرین وضعیت کارشناس ارشد گیاه پزشکی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور اظهار داشت: با مشاهدات و پیگیری های انجام شده مشخص شد که اقدامات کنترلی با بی تی و دیمیلین چندان اثربخش نبوده است زیرا این ماده باید در زمان مناسب، یعنی کرمینه های سنین اول و دوم و حتی در مرحله تخم، محلول پاشی شوند که این موضوع چندان رعایت نمی شود.

آهنگران افزود: با توجه به گستردگی عرصه و تراکم شمشاد و جمعیت آفت، همیشه اقدامات ما از آفت عقب تر است و تلاش لازم برای واپایش را باید تمام بخش های ادارات کل منابع طبیعی، یعنی بخش های جنگل، حفاظت، جنگل داری، جنگل کاری، مجری به کار گرفته شود و فقط اداره حفاظت با توجه به بضاعت مالی و نیروی انسانی قادر به انجام دادن این کار نخواهد بود.

وی خواستار تخصیص اعتبار و نظارت بر هزینه کرد اعتبارات و نظارت فنی برای اجرای کارها شد.

شمشاد هیرکانی با نام علمی بُوکسوس هیرکانا (Buxus hyrcana) درختی همیشه سبز و بومی جنگل های هیرکانی در شمال ایران است که در فهرست گونه های گیاهی در خطر انقراض اتحادیهٔ بین المللی حفظ طبیعت (IUCN) قرار دارد.

منبع: ایرنا
کلید واژه ها: بیماری - جنگل - درختان - در جنگل - جنگل های شمال - شمال - پروانه - طبیعی - پزشکی - مناطق - خسارت - کشور - گیاه - حساسیت - مشکلات - گلستان - اصلاح - اهمیت - تولید - استان - انسان - گیلان - باران - تغذیه - تخریب - آلوده - مردم - شروع - ریزش - چراغ

آخرین اخبار سرویس:
چرا مردم برای درمان به کلان شهرها می آیند؟

نگاهی به وضعیت زنانی بیماری که در معرض خشونت و طلاق قرار می گیرند/ مردان بی عاطفه

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

تاثیر مطالعه بر سلامت روان و احساسات

رانیتیدین داروی پر مصرف گوارشی چه بلایی سر بدنتان می آورد؟

بهترین زمان برای خوردن میوه چه وقت است؟

کم خوابی این بلا ها را بر سر شما می آورد

علت وجود ماه گرفتگی روی بدن چیست؟

چرا برخی ویتامین ها جذب بدن نمی شود؟

هرگز در گوش کودکان قطره نریزید!

هشداری جدی به متولدان قبل از 71

کنترل مغز انسان از راه دور!

چرا برخی ویتامین ها جذب بدن نمی شود؟

کمبودهای ویتامینی که میگرن را تشدید می کنند

استفاده از اپلیکیشن های سلامت به ریکاوری نوجوانان کمک می کند

تغییر راه های انتقال ایدز در کشور

بیماری که با کم خوابی به سراغ فرزندتان می آید!

تاثیر نور مصنوعی در ابتلا به سرطان پستان

برای کودکان خمیردندان عسلی بسازید

ترفندهایی برای تازه نگه داشتن میوه و سبزیجات

کاربردهای جالب نوشابه در خانه داری

دولت دوازدهم در بحث درمان و آموزش مهربان تر عمل می کند

کتلت قارچ را حتماً امتحان کنید

هشدار در مورد تبلیغات ماهواره ای ترک اعتیاد

علت وجود ماه گرفتگی روی بدن چیست؟

آیا برقراری ارتباط عاطفی در سنین نوجوانی درست است؟

میدانید چرا نباید همبرگر و پیتزا را بخورید؟

داروهای سوزش معده در ابتلا به آلزایمر موثرند؟

شلوار جین زنانه را با چه چیزهایی بپوشیم

چرا قبل از بارداری باید تیروییدتان را درمان کنید؟

عفونت های لثه موجب سقط جنین میشوند؟

شخصیت شناسی براساس مدل نشستن افراد

شخصیت شناسی به کمک نحوه راه رفتن افراد

خطرات استفاده از ریمل ضد آب را بدانید و از آن استفاده نکنید

طرزتهیه رژلب طبیعی و فوق العاده آسان در منزل با چای کیسه ای!

آرایش صورت و ترفندهای آن را برای بهتر شدن یاد بگیرید

ارتباط بین ضعف بینایی و زوال عقل در کهنسالی

دل درد نوزاد

علت وجود ماه گرفتگی روی بدن چیست؟

یافته های جدید درباره کبد چرب

شنوایی فوق العاده نشانه چیست؟

این ادویه مخصوص مردان است

ارتباط بین ضعف بینایی و زوال عقل در کهنسالی

یک نکته درباره مشاجرات زناشویی

روشی برای کاهش برخی دردها

راهکارهایی برای داشتن خواب خوب

علائم زنگ خطر ابتلا به زخم معده و اثنی عشر را بشناسید

مصرف این مواد باعث اسیدی شدن دهان و پوسیدگی دندان ها می شود

افتتاح بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان با حضور وزیر بهداشت

نقش فرزندان اول در پسردار شدن مردان

بهره برداری از مرحله نخست شهرک سلامت اصفهان با حضور وزیر بهداشت

علت زخم معده چیست؟

درمانی بی خطر برای سرطان خون

ترک سیگار موجب کاهش ناتوانی دوره سالمندی می شود

یافته جدید محققان درباره ترک سیگار

عوارض خوردن غذاهای پرکالری بر زنان

سرنوشت شوم دختر 18 ساله قزوینی که می خواست برنزه شود

ادویه ای مخصوص آقایان

خداحافظی "دیناروند" از سازمان غذا و دارو

خداحافظی "دیناروند" از سازمان غذا و دارو

8 علت سردرد صبحگاهی

چرا مردم برای "درمان " به کلان شهرها می آیند؟

برگزاری دومین المپیاد ورزشی بانوان کارمند دانشگاه های علوم پزشکی کشور در ساری

عوارض خطرناک داروی "رانیتیدین"

آیا شنوایی فوق العاده ای دارید؟

افتتاح بیمارستان فوق تخصصی میلاد اصفهان+فیلم

کوچکترین ربات جراح جهان ساخته شد

دلایل بوی بد دهان را بشناسیم

کوچکترین ربات جراح جهان ساخته شد

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

افراد چاق با خطر کمبود ویتامین D روبه رو هستند

اهدا اعضای 11 بیمار مرگ مغزی به 40 بیمار

13 وسیله ضروری امروزی که خیلی زودتر از آن چه که فکر می کنید اختراع شده بودند

دلایل مهم بوی بد دهان

با فشار این نقطه از بدن میگرن و دندان درد را درمان کنید

سیاست های جمعیتی و فرزندآوری تشریح شد

10 درصد از مرگ ومیرهای کشور به دلیل دیابت است/ نقش آموزش در پیشگیری و کاهش هزینه دیابت

تغذیه مناسب برای افراد مبتلا به پرفشاری خون

کدام نوزادان در معرض کم شنوایی هستند

نکاتی درباره مصرف چای ها و دمنوش های گیاهی

هرگز در گوش کودکان قطره نریزید!

شناسایی 30 هزار مبتلا به ایدز در کشور

نگرانی ازتغییر رییس سازمان غذا و دارو

ترایفل قرمز مخملی

خوردن گردو به کاهش وزن کمک می کند؟

استخدام شرکت صبا گستر دارو در استان فارس

علائم زنگ خطر ابتلا به زخم معده و اثنی عشر را بشناسید

چگونه در نیمه های شب و بعد از پریدن از خواب دوباره بخوابیم؟

کی بخوابیم بهتر است؟

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

نتایج یک تحقیق نشان داد: دیدگاه و روش رفتار انسان از هوش او مهم تر است

نقش یک نوع آمینو اسید در اختلال شیزوفرنی

جگر غذایی مفید یا مضر؟

آن چه که یک کودک در هر ماه از سال اول زندگی اش می تواند ببیند [تماشا کنید]

کشف آنتی بیوتیک قوی در شیر مادر

هوا تا چهارشنبه گرم است

این نوع قلیان برای بدن مفید است

کشمش و خواص درمانی آن

در آپارتمان تان زنجبیل پرورش دهید!

تعبیر خواب آرواره - آرواره در خواب نماد چیست؟

تاکنون 350 هزار نفر در حوادث جاده ای کرمانشاه مجروح شدند

هشدار به متولدان قبل از سال 71

افتتاح بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان

آمادگی برای حضور بخش خصوصی در حوزه بهداشت و درمان

عوارض خود ارضایی دختران

دولت دوازدهم در بحث درمان و آموزش مهربان تر عمل می کند

تصاویر / درخت نخلی حیرت آور که راه می رود

با افسردگی بعد از زایمان چه کار کنیم؟

علائم زنگ خطر ابتلا به زخم معده و اثنی عشر را بشناسید

کدام نوزادان در معرض کم شنوایی هستند

صبحانه، قبل یا بعد از تمرینات ورزشی؟

آسانترین راه برای کاهش وزن و چربی سوزی

نگرانی ازتغییر رییس سازمان غذا و دارو

ارائه خدمات درمانی مرکز پزشکی حج و زیارت به زائران ایرانی

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

دولت دوازدهم در بحث درمان و آموزش مهربان تر عمل می کند

تاثیر روزه بر افسردگی

علل افسردگی و درمان آن

جگر غذایی مفید یا مضر؟

آمادگی برای حضور بخش خصوصی در حوزه بهداشت و درمان

بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان افتتاح شد

روش تمیز کردن کفش های جیر

هشداری جدی به متولدان قبل از 71

این نوع قلیان برای بدن مفید است

تصاویر / درخت نخلی حیرت آور که راه می رود

مرحله نخست شهرک سلامت اصفهان افتتاح شد

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

هشدار به متولدان قبل از سال 71

معرفی شش نوع شربت ایرانی و خواص باورنکردنی آنها

افتتاح بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان

با حضور وزیر بهداشت؛بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان افتتاح شد

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

تأثیر عفونت لثه در بروز سکته مغزی و سقط جنین

یک باب بیمارستان فوق تخصصی در اصفهان افتتاح شد

دلیل ریزش آب دهان و درمان آن

نکاتی درباره مصرف چای ها و دمنوش های گیاهی

افتتاح بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان با حضور وزیر بهداشت

بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان افتتاح شد

سودای برنزه شدن دختر 18 ساله را سوزاند

ویزیت رایگان نمازگزاران مصلی رشت همزمان با روز جهانی مسجد

افتتاح بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان

در پیشگیری و درمان ایدز موفق نبوده ایم/کاهش سن ابتلا به ایدز در کشور

اهدا اعضای 11 بیمار مرگ مغزی به 40 بیمار

شناسایی 30 هزار مبتلا به ایدز در کشور

استاندار: زمین مورد نیاز برای بیمارستان 1500 تختی اصفهان تامین شد

کشف آنتی بیوتیک قوی در شیر مادر

اهدا اعضای 11 بیمار مرگ مغزی به 40 بیمار

اهدا اعضای 11 بیمار مرگ مغزی به 40 بیمار

افتتاح بیمارستان فوق تخصصی میلاد اصفهان

با زنبورداری میلیونر شوید

سیر تا پیاز تولید عسل؛ با زنبورداری میلیونر شوید

استخدام شرکت صبا گستر دارو در استان فارس

هوا تا چهارشنبه گرم است

راهکارهای افزایش زیبایی پوست

این ادویه مخصوص مردان است

علت وجود ماه گرفتگی روی بدن چیست؟

اعضای 11 بیمار مرگ مغزی به 40 نیازمند پیوند عضو اهدا شد

چگونه از شر بوی بد پا رها شویم؟

افزایش خطر مرگ برای افراد میانسالی که بی تحرک هستند

هنگام سرگیجه این غذا را نخورید

چرا برخی ویتامین ها جذب بدن نمی شود؟

دانه آجیلی که اراده شما را تقویت می کند

قد کوتاه ها سنگ پا را فراموش نکنند

فاز نخست شهرک سلامت اصفهان افتتاح شد

ساعت خواب خود را منظم نگه دارید

چشم آبی حاصل جهش ژنتیکی است +عکس

گروه های غذایی که نباید هنگام سرگیجه مصرف کنید!

بیمارستان فوق تخصصی میلاد در اصفهان افتتاح شد

این علائم عجیب از مصرف زیاد نمک حکایت دارند

ادویه طلایی برای سلامت مردان!

جدیدترین درمان کودکان مبتلا به اوتیسم

دلایل بی حسی و سوزش در بدن

شهرک سلامت اصفهان افتتاح شد

کمیته بهداشت و درمان اربعین حسینی از مرزهای غرب کشور بازدید کرد

چه عواملی بیش از همه بر سلامتتان اثر می گذارند؟

11 مرکز عرضه مواد غذایی و بهداشتی غیر مجاز در فارس تعطیل شدند

شما هم شبها با تعریق از خواب بیدار می شوید؟

13 وسیله ضروری امروزی که خیلی زودتر از آن چه که فکر می کنید اختراع شده بودند

چرا برخی ویتامین ها جذب بدن نمی شود؟

افزایش تولد نوزادان نارس در دشتی بوشهر

اجرای سند درمان کشور تا پایان شهریور

هنگام سرگیجه این غذا را نخورید

کشف مواد دارویی غیر قابل مصرف در عطاری های گناوه

افزایش خطر مرگ برای افراد میانسالی که بی تحرک هستند

افزایش خطر مرگ و میر در میانسالان

عوارض تراشیدن دندان چیست؟

آیا می شود فقط چربی های دور شکم را آب کرد؟

وزیر بهداشت: سند درمان شهریورماه ابلاغ می شود/ شهرک سلامت مجموعه بی نظیری در کشور است

هشداری جدی به متولدان قبل از 71

عوارض تراشیدن دندان چیست؟

چگونه از شر بوی بد پا رها شویم؟

نسلی چاق و بیمار، تهدیدی فراروی کشور

عوامل اختلال نعوظ در مردان و نقش تیرویید در این اختلال

دانه ای که شفای 70 بیماری است

بهره برداری از مرحله اول شهرک سلامت

عامل افزایش خطر مرگ و میر در میانسالان چیست؟

سیگار کشیدن در این کشور جُرم است

شایع ترین نشانه ای که از ام اس خبر می دهد

جوان کردن قلب موش های پیر با تزریق سلول های بنیادی

سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال

سوختگی و شب پره شمشاد، 2 آفت جنگل های شمال