مطالب مرتبط:
مدیرعامل شرکت مخابرات ایران: طرح فروش اینترنت نامحدود وزارت ارتباطات واقعا نامحدود نیست/ ارائه بسته ترکیبی به جای افزایش تعرفه تلفن ثابت
درهای واردات خودرو به نفع چه کسانی بسته شد؟
استخدام نصاب دوربین مدار بسته و سیمکش در مشهد
استخدام چاپ و بسته بندی آذرنشان در تبریز
اذان گویی نگهبان مسجدالاقصی پشت درهای بسته + فیلم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 26 تیر 1396 ساعت 22:522017-07-17سياسي

ترس از «دنیای بسته»؛ روان شناسی زندان از درون


بعضی کتاب ها مثل بعضی چیزها و بعضی کس ها وقتی به دنیا می آیند، خلایی را پُر می کنند و معنای نایافته ای را آشکار می سازند.

«دنیای بسته» عمادالدین باقی از این دسته کتاب هاست.

- مجله جهان کتاب - معصومه علی اکبری: دنیای بسته (جامعه شناسی و روان شناسی زندان از درون).

عمادالدین باقی.

تهران: سرایی، 1394.

339 ص.

190000 ریال.

1.

بعضی کتاب ها مثل بعضی چیزها و بعضی کس ها وقتی به دنیا می آیند، خلایی را پُر می کنند و معنای نایافته ای را آشکار می سازند.

دنیای بسته عمادالدین باقی از این دسته کتاب هاست.

از در این کتاب که وارد زندان می شوی، آن را به گونه ای دیگر می بینی.

ترس ات، شناخت ات و اندوه ات انگار از جنس دیگری می شود.

2.

ترس از زندان و شکنجه، ترسی عمومی است که چه بسا عامل اصلی در پرهیز از بسیاری فعالیت های دگرخواهانه می شود.

ترس ناتوانی از مقاومت و شکستن و خیانت ورزیدن و ترس از رنجی که بر خانواده و نزدیکان وارد می شود، مانع بزرگی است تا فرد رنج دانایی و ناتوانی اش را در تنهایی اش درون خود بریزد و درد مضاعفی را تحمل کند.

3.

ترسی که در این کتاب درباره آن صحبت می شود، ترس به معنایی که گفته شده نیست.

یک معنای عام تر و گستره روان شناسی و جامعه شناسی وسیع تری دارد.

جون زندان ی که با این کتاب به آن پا می گذاری، فقط بند زندانیان سیاسی نیست.

زندان است با همه بندها و سلول هایش.

از انفرادی تا عمومی.

از عادی تا سیاسی و اعتقادی.

چیزهایی که در این زندان می بینی شبیه زندان های دیگر هست و نیست.

هست چون ماده خام هر اثری درباره زندان همه جزییات ریز و درشت از اسباب و اثاثیه زندان تا رابطه زندانیان با یکدیگر و با زندانبان، همه را در بر می گیرد و شبیه زندان های دیگر گفته شده نیست، چون از منظر کلان جامعه شناسی و روان شناسی این اجزا را بررسی می کن و تقریبا خبری از خاطره نگاری و یادداشت های شخصی نیست.

عمادالدین باقی توانسته است در این اثر جامعه شناسانه- روان شناسانه اش تجربیات شخصی خودش و دیگران را به کمک مطالعات گسترده اش در همین حوزه، وجهی عام و پژوهشی ببخشد، بی آن که وجه تاثیرگذار و رنج افزای زیستن در دنیای بسته زندان از آن زدوده شود.

رنج- آگاهی زیستن در دنیای بسته از ابتدا تا انتهای کتاب خواننده را آرام نمی گذارد.

عمادالدین باقی برای فهم متفاوت بودن چنین کتابی با آثار پژوهشی محض یا خاطره نویسی محض می توان به روش پژوهشی نویسنده استناد کرد: مزیت تحقیقی که پیش رو دارید این است که یک پژوهشگر، به واقع تحت تعقیب و محاکمه قرار گرفته و روانه زندان شده و یک زندانی واقعی است که حتی گاهی محدودیت هایی بیش از زندانیان عادی بر او تحمیل شده است و دنیای او و خانواده اش با دنیای زندانیان یکی بوده است اما تصادفا او یک زندانی بوده که پیش از محکومیت پیشه پژوهشگری و نویسندگی داشته و برای کاهش تألمات زندان می خواهد پیشه خویش را در حبس نیز ادامه دهد و زندان را به یک سوژه تبدیل کند.

(ص 18) 4.

این کتاب شش بخش دارد.

بخش اول شرح مفهوم ایده زندانوارگی به عنوان ایده بنیانی کتاب است.

در شرح این ایده مشابهت های میان زندان و جامعه بسته آشکار می گردد.

به نظر نویسنده این مشابهت ها تا به حدی است که می توان گفت: زندان عصاره فضایل و رذایل یک جامعه است.

(ص 26) یا: زندان یک مدل عریان شده تئوری جامعه زندانوار است که مسائل آن را عمیق تر نمایان می کند.

جامعه زندانوار بیانگر یک گفتمان است که ادبیات، حقوق، بینش، نگرش، مدیریت و اخلاق خاص خود را می سازد.

(ص 30) او گفتمان زندانوارگی را تا آن جا مسلط بر مناسبات فردی و اجتماعی و سیاسی در همه جوانب زندگی بشر می داند (حتی فراتر از سنت و مدرنیته یا جامعه باز و بسته) که معتقد است: اگر روزگاری بشر به حدی از رشد رسید که زندان برچیده شد می شود تاریخ اجتماعی را به دو دوره زندانوار و انسانوار تقسیم کرد.

بحث این نیست که زندان خوب است یا نیست.

باید برچیده شود یا بماند.

سخن بر سر فهم مدلی از زندگی است که تار و پودش با زندگی زندانوار یکی است.

(ص 32) زندگی در دنیای بسته در هر زمان و مکان متفاوتی که باشد، پیامدهای مشابهی دارد.

به نظر عمادالدین باقی داستایوسکی یا علی دشتی یا پیشه وری یا کاظم بجنوردی، یا کلاهبردار اقتصادی، قاتل یا متجاوز یا هر بزهکار تصادفی، وقتی که پا به دنیای بسته زندان می گذارد از دو چیز محروم می شود: آزادی و تنهایی که به قول داستایوسکی در زندگی چیزی وجود دارد که تحملش خیلی سخت تر از تحمل عدم آزادی و یا انجام اعمال شاقه است و آن عدم امکان تنها بودن است حتی برای یک لحظه.

(ص 38).

عدم آزادی (امکان بودن در جمع و جامعه) و عدم تنهایی به باور ذهنی و تجربیات عینی عمادالدین باقی دو وجه مشترک دنیای درون زندان او بیرون زندان است.

این نکته بسیار مهمی است که نویسنده بر آن انگشت نهاده است.

همین وجه اشتراک است که یکی از عوامل پرشدن زندان ها در جوامع بسته است.

در یک جامعه بسته که گرفتار نهادهای تمامیت گراست (و البته به باور نویسنده جامعه بسته لزوما یک جامعه سنتی نیست، گاه در یک جامعه سنتی ممکن است روابط مبتنی بر گفت و گو باشد نه تحکم و اطاعت) از جمله نهاد خانواده نیز از این گرفتاری در امان نیست، روابط افراد با یکدیگر همواره در سایه ای از عدم اعتماد، عدم صمیمیت، ریاکاری، ترس، خیانت و اضطراب و تنش های فراوان شکل می گیرد.

حتی محل کار و تحصیل هم از این آسیب های روان شناختی اجتماعی در امان نمی مانند.

فرد در همه جا احساس ناامنی می کند و زیر ذره بین بودن.

بودنش در جامعه و انتخاب روابط اجتماعی اش چندان آزادانه و بدون دلهره نیست و حریم خصوصی اش در خانه چندان که باید رعایت نمی شود.

آمار بالای طلاق، خودکشی، افسردگی، اضطراب، قتل های ناموسی، اعتیاد براساس پژوهش های رسمی نشانه ای است از سلطه زندگی زندانواره.

افراد در چنین زندگی ای، جزیره های دورافتاده از هم اند که اگرچه مدام هم را رصد می کنند اما از درون یکدیگر کاملا بی خبر و غریبه اند.

همین وضعیت غریبگی، جداافتادگی در عین زیر ذره بین بودن، برای یک زندانی هم هست.

به همین دلیل باقی هم بر این باور است که در زندانوارگی انسان ها بیرون از زندان نیز گرفتار یک زندان بزرگتر هستند.

شاید سی چهل سال پیش، از این ایده فقط یک برداشت سیاسی می شد و منظور از بودن رد زندان بزرگتر، فقدان آزادی های کوچک و بزرگ سیاسی مثل آزادی بیان و آزادی اعتصاب و تظاهرات بود، اما در شرحی که باقی از این معنا می دهد، می توان این دایره تنگ معنا را شکست و به همه عرصه های روابط انسانی گشود.

آزادی های کوچک و بزرگ در مناسبات خانوادگی، اداری، صنفی، تحصیلی، گروهی، حزبی و حتی دوستان وقتی که حذف می شوند، جایش را خیانت، توطئه، سخن چینی، زیرآب زدن، پنهان کاری و.

می گیرد و در چنین شرایطی تمامی نهادها حکم عصای سلیمان پیدا می کند که ظاهرا سالم است اما از درون پوسیده و با تلنگری فرو می ریزد.

ریزش های اخلاقی در این زمینه هاست که سبب افزایش زمینه های بزه می شود.

سوءاستفاده از دوستی یا خیانت به دوستی هم می تواند نمونه ای از این بزه ها باشد که عقوبت زندان ندارد و چه بسا به دیده هم نیاید در حالی که طرفین ممکن است گرفتار عوارض همان بزه ها شده باشند.

5.

در بخش دوم نویسنده به شرح و تفسیر زندان به منزله یک جامعه بسته و حتی یک کشور می پردازد.

کشوری به نام زندان که از همه ساختارها و اجزا و نهادهای یک کشور واقعی البته در اندازه های کوچکتر و از همان جنس برخوردار است.

در فصل دوم این بخش نکات خواندنی و تامل و تاسف برانگیزی درباره اوضاع اقتصادی زندان وجود دارد که مشابهت زندان همچون کشور را پذیرفتنی تر می کند.

از مافیای اقتصادی و دزدی از سهمیه غذایی زندانیان و قیمت صد در صد گرانتر اجناس تعاونی از قیمت خرده فروشی بیرون از زندان گرفته تا خرده خرج های مشترک زندانیان درون سلول های مشترک و بندهای عمومی که گاه به شمردن لقمه یکدیگر و فرومایگی اخلاقی زندانی می انجامد.

حتی اگر فقط از همین منظر اقتصادی هم نگاه شود، تضاد طبقاتی موجود در زندان درست مثل خارج از زندان، کارکرد ضدفرهنگی و ضداخلاقی دارد.

همین یک دلیل اقتصادی کافی است تا با نویسنده هم رای شویم که برخلاف آن چه در آیین نامه سازمان زندان ها آمده: زندان محلی است که متهمان و محکومان.

به منظور اصلاح و تربیت و درمان نارسایی ها و بیماری های اجتماعی نگهداری می شوند.

(ص 70) زندان کارخانه دشمن تراشی برای حکومت یا برای جامعه و یا هر دو است.

زندان ذاتا ضداخلاقی است.

(ص 71) به نظر باقی زندان از نظر اجتماعی نبض سنج جامعه است.

کثرت زندانی ها.

در این جزیره یا ایستگاه اجتماعی حاکی از بروز علائم خطر برای تمام جامعه است اما تا به سکته نینجامیده، از چشم جامعه و مدیران آن پنهان می ماند.

اما این تنها وجهی نیست که می توان از زندان برای شناخت دقیق تر اجتماع بهره برد.

مردم شناسی در زندان هم وجه دیگری است که به همان اندازه اهمیت دارد.

نویسنده از لحاظ تیپولوژی زندانیان را به دو دسته تقسیم می کند (البته یادآور می شود که زندانیان سیاسی را تعمدا در نظر نگرفته چون از نظر کمّی نسبت آن ها به کل زندانیان چندان ناچیز است که نمی توان پایه تیپولوژی را بر آن نهاد ) (ص 86) او دو سنخ روباه و شیر را به طور نمادین معرف دو گروه از زندانیان می داند.

مرتکبین و محکومان جرایم مالی نوعا افرادی محافظه کارند و پوشیدگی در گفتار و توجهی اعمال شان زیاد است در حالی که در بند موسوم به اشرار محافظه کاری کمتر بوده و افراد روراست تر هستند.

(ص 87) گروه اول همچون روباه اند و گروه دوم مثل شیر هستند.

هر چند که نویسنده می پذیرد که در زندان اگر شیر هم باشی روباه فریبت می دهد.

او عصاره حیله گری انسان را در زندان بهتر می بیند.

شاید به این دلیل که زندانی، نیازمندتر و محروم تر است و برای کاستن از این محرومیت تدریجا شیر بی یال و دُم هم می شود.

اما بعید است که هر شیری به این کاسته شدن تن بدهد.

نکته روان شناسانه دیگری که عمادالدین باقی در مورد عدم تمایل زندانیان بند اشرار به محافظه کاری و خیانت و سخن چینی مطرح می کند این است که این عدم تمایل ناشی از احساسات عالی انسانی نیست بلکه به تعبیر داستایوسکی از این است که خوب می داند از این عمل سودی نخواهدبُرد.

(ص 93) مدیریت زندان به اعتقاد نویسنده یکی دیگر از جهات شباهت زندان با کشور است.

حفظ نظم آهنین زندان با تعادل میان زندانی و زندانبان سهل تر می شود و کم هزینه تر، اما با تشدید خشونت آن رابطه، پرهزینه تر و سخت تر می شود.

به باور او همان طور که در مدیریت یک جامعه اخلاق مهم تر از امکانات است در زندان نیز چنین است.

او در چند جای کتاب از جمله در پایان همین فصل این نکته را براساس مشاهده و تجربه شخصی و عمومی اش در زندان بیان می کند و از فردی به نام دوست محمدی رییس اسبق زندان اوین نام می برد که به دلیل رفتار متفاوتش با زندانیان به عنوان زندانبان نمونه از سوی انجمن دفاع از حقوق زندانیان که یک نهاد مدنی حقوق بشری و مستقل بود معرفی گردید.

(ص 96) این نوع توجهات است که نشان می دهد نویسنده همان قدر به زندانبان نگاه انسانی دارد که به زندانی.

او در ادامه فصل ها به فصلی می رسد که مشخصا به زندانبانی و زندانبان می پردازد.

نگارنده همواره فکر می کرده است که زندانبان به معنایی همیشه زندانی است.

چون در کشوری به نام زندان زندگی می کند و محل کارش زندان است و سی سال باید در این جا بماند تا بازنشسته شود.

همین بحث را نویسنده با زندانبان ها در گفت و گوهایشان در میان نهاده و از آن ها درباره تصور زندانی شدنشان پرسیده است.

تقریبا قریب به اتفاق آن ها از زندان و زندانی شدن می ترسند.

حتی آن عده ای هم که خود را زندانی می پندارند در برابر پیشنهاد نویسنده که در حد یک مدت کوتاه کاری کنید که به زندان بیفتید و طعم زندانی بودن واقعی را بچشید، می ترسند و حاضر به تجربه موقت خودخواسته هم نمی شوند.

نکته مهم دیگری که در نگاه نویسنده به جایگاه زندانبان می درخشد، این است که او نه تنها نگاهی نفرت بار به این قشر و به این شغل ندارد بلکه آنان را عمدتا از طبقه محروم و ضعیف و کم سواد جامعه می داند که برای سیرکردن شکم خانواده به این شغل تن داده اند.

تنها کسانی که با دید ایدئولوژیک این شغل را انتخاب کرده اند به نظر او خطرناک هستند.

به همین دلیل هم هست که او معتقد است اگر در نظام مدیریتی زندان شرایطی ایجاد گردد که زندانبان هایی که رفتار انسانی با زندانی دارند و در تامین رفاه حداقلی زندانی ها می کوشند مورد تشویق قرار بگیرند، یعنی رابطه زندانبان با زندانی متعادل و اخلاقی باشد، دیگر زندانبان ها در اعمال خشونت و سخت گیری با هم به رقابت نمی پردازند و هزینه کنترل وضعیت را بالا نمی برند.

به این ترتیب باقی اگرچه جنبه ارادی و انتخابی را برای زندانبان به کلی نادیده نمی گیرد و تابع مطلق حکم مامور معذور نمی شود، اما یکسره هم آن ها را در طیف خصم قرار نمی دهد نگاه انسانی او به زندانی و زندانبان، نشانه این است که می توان در هر سطحی از فعالیت سیاسی و ازخودگذشتگی و ایثار خانوادگی و دگرخواهی قرار داشت و متعلق به طبقه نخبه جامعه بود اما نگاهی فرادستانه به فرودست ها نداشت.

اگر زندانبان در مورد زندانی های عادی خود را فرادست بشمارد، قطعا در مورد زندانیان سیاسی و عقیدتی چنین حسی را نخواهدداشت.

حتی اگر به ظاهر ادعای فرادستی داشته باشد در درون احساسی متضاد خواهدداشت.

عمادالدین باقی این حس پنهان شده را در طول سال های مواجهه اش با این قشر دریافته است.

6.

یکی دیگر از مباحثی که در واکاوی پدیده زندان مورد توجه نویسنده قرار می گیرد، روابط عاطفی و حساسیت های روانی زندانی در رابطه متقابل با خانواده اش است.

یک لرزش دست، یک نگاه، یک جمله کاملا معمولی یا یک پریده رنگی یا لرزش صدا، یا ابراز نارضایتی و سختی های ناشی از این جداافتادگی از سوی هر طرف که رخ بدهد می تواند سبب آشفتگی و پریشانی کوتاه مدت یا بلندمدت طرف دیگر بشود.

برای همین است که هشیار طرفین در هنگام ملاقات تا جای ممکن باید مورد توجه قرار بگیرد.

چون لحظه ملاقات، اصلا شبیه لحظه ای نیست که یکی از طرفین بعد از اتمام کار خارج از خانه، در را بگشاید و قدم به درون خانه بگذارد.

ملاقات در زندان، ملاقات در لحظه زندانوارگی است که هر دو طرف به شدت گرفتار آنند و باید مراقب اسیب های ناخواسته آن باشند.

لحظه ملاقات و روزها و هفته ها و ماه های انتظار ملاقات تنها عامل آشفتگی روانی نیست.

7.

خاصیت زندان تهی ساختن هویت و شخصیت است از طریق تنبیه و مجازات های سفید و غیرسفید.

بی کاری و بی خبری و عدم دسترسی به منابع خبری، سبب ایزوله شدن ذهنی فرد می گردد.

برای همین است که خبریابی و خبرسازی مکانیسم دفاعی او می شود.

(ص 127) یک خبر در زندان سرعت پخش اش اعجاب انگیز است.

برای همین است که در فقدان خبر، زندانی ها کنجکاو می شوند که به درون یکدیگر سرک بکشند و از زیر زبان هم سلولی شان چیزی بیرون بکشند که تا مدتی ذهنشان را مشغول دارد.

همین سرک کشیدن ها که نمونه ای است از فقدان آزادی و فقدان تنهایی، زندانی ها را دچار انزوای بیشتر و خشونت بیشتر می کند و به موقعیت های تنش آلود دامن می زند.

یک راه مقابله با این وضعیت که به احتمال قوی به زوال عقل منجر می شود، ابداع راهبردهای گوناگون است از به عهده گرفتن کارهای روزمره سلول بند تا آموزش و تحصیل و خلاقیت های هنری.

این نوع ابداعات که هم بی کاری و هم بی خبری را تا حدی جبران می کند و حتی می تواند منبع کسب درآمد هم بشود، به باور نویسنده انگار به طور عینی و بسیار ساده چگونگی رشد و تکامل فرایند ابزارسازی و اقتصاد ابتدایی را نشان می دهد.

البته با این تفاوت که در تاریخ این رشد بیشتر جنبه ضرورت های مادی را دارا بوده و در زندان برعکس ضرورت های روانی و عقلانی است که فرد را به ابداع ابزارهای گوناگون از پیش پا افتاده ترین لوازم دورریختنی می رساند.

او با کاغذ سیگار پرنده می سازد، گل می سازد تا طبیعت را فراموش نکند تا کشداری زمان را فراموش کند، در حال که همین فرد وقتی که در انتقال از زندان به دادگاه هوای بیرون را می بلعد و گل و درخت و آب را در بوستان های سر راه مشاهده می کند هیچ کدام از آن ها را شاداب و زنده نمی بیند.

چون به باور عمادالدین باقی این آزادی است که به طبیعت و به زمان جان می بخشد و معنا می دهد.

طبیعت برای انسان منهای آزادی هیچ نیست.

8.

در فصل سوم نویسنده به مقوله رفتارشناسی و روان شناسی اجتماعی و فردی در زندان می پردازد.

در این فصل تغییر روحیات و اخلاقیات فرد که به تبع تغییر محیط و خروج از دنیای بیرون و ورود به دنیای بسته زندان رخ می دهد، مورد بررسی قرار می گیرد.

همان طور که هنگامی که جامعه ای از شرایط صلح وارد شرایط جنگ می شود، جهان اخلاقی آن دگرگون می شود.

فردی که از جامعه به زندان می آید یا زا زندان به جامعه، در این دو جهان دارای دو روحیه و دو اخلاق متفاوت است.

حتی فراتر از این در داخل خود زندان نیز از این طرف زندان به آن طرف دیوار و از بندی به بند دیگر ممکن است انسانی متفاوت باشد.

(ص 142- 143) البته نویسنده متذکر می گردد که این تفاوت ها در زندان متاثر از عامل دیگری هم هست به نام طبیعت زندان .

زندان به طور طبیعی آستانه تحمل فرد را پایین می آورد و تحریک پذیری اش را می افزاید: آستانه تحمل زندانیان پایین است.

هر کس دنیای درونی پرغوغا اما نامشهود نزد دیگران دارد.

یکی دچار مشکلات خانوادگی یا عاطفی است، دیگری با معضل بدهی یا مشکلات اقتصادی رو به روست، یک نفر دچار عذاب وجدان است.

دیگری تاب تحمل محدودیت های زندان را ندارد، یکی خود را در وضع تحقیر می نگرد و هرکس برای خود عامل یا دلیلی در اندوه یا افسردگی یا درگیری های ذهنی دارد لذا ممکن است در لحظه ای که به سختی درگیر مسئله درونی خود شده ناخودآگاه واکنشی نامناسب در برابر موضوعی نشان دهد.

مواجهه با آن هم چند وجه دارد.

یکی این که زندانیان دیگر او را درک می کنند.

لزومی ندارد از درون وی باخبر شوند که بتوانند او را درک کنند کما این که لزومی ندارد دیگران از درون ما باخبر شوند تا ما را درک کنند.

یکی دیگر کنش ها یا واکنش های هیجانی یا نامناسب یک زندانی و بی درنگ برخورد یا مقابله به مثل کردن است.

رهیافت دیگر که معمولا بازدارنده تر است، سکوت است و بازدارنده تر از آن، پاسخ خوب به رفتار بد دادن است.

(ص 146) این گزیده متن نسبتا طولانی آورده شد تا تکیه گاهی باشد برای آن مشابهتی که نویسنده در فصل آغازین کتاب یعنی ایده زندانوارگی میان دنیای بسته زندان و دنیا بسته بیرون از زندان مطرح کرد.

علاوه بر یکنواختی جانکاه و تکراری و محدود بودن فضا و امکانات و کارهای روزمره درون زندان، تفاوت های درونی افراد نیز، مشابهت دیگری را میان این دو دنیا نشان می دهد.

در دنیای روزمره بیرون از زندان، همان تفاوت ها و جداافتادگی های آدم ها همچون جزیره های تنها در وسعت های بیشتر به گونه ای دیگر استانه تحمل را پایین می آورد و دامنه تحریک پذیری را گسترش می دهد.

این همه خشم های ناگهانی خیابانی و خانگی، این همه نابردباری هایی که میان اعضای یک خانواده یا یک مجموعه اداری رخ می دهد، این همه تحمل ناپذیری صنفی که در همه جا نمایان است، نشانه ای است از شدت و عمق یافتن ایده زندانوارگی در بیرون و درون افراد که به دلایل متعدد مثل عدم توزیع عادلانه ثروت، قدرت، شغل، تحصیل، تفریح، و عدم آزادی و عدم دانایی و ناتوانی از به کارگیری عقلانیت، تحریک پذیری ها شدت یافته و نحوه مواجهه با آن ها نه براساس همدلی یا سکوت بلکه بیشتر به صورت معامله به مثل و یا نابردبارانه صورت می گیرد.

چه در فضاهای عمومی باشد و عتاب و خطاب از سوی بالاتری ها و چه در فضاهای خصوصی باشد و منازعات همسران و فرزندان و یا همزیستی نسل های متفاوت با هم زیر یک سقف باشد.

9.

آن چه برای نگارنده در این کتاب به خصوص براساس ایده بنیادین اش یعنی زندانوارگی روشنایی بخش بود، شباهت میان دو دنیای درون و بیرون زندان و امکان تعمیم روابط زندانواره یعنی مناسبات دنیای بسته به روابط روزمره افراد است که زمینه ساز بسیاری از بزه های امروز و هنجارشکنی های مختلف در سطح اجتماع است.

هنجارشکنی هایی که بیشتر شبیه تجاوز به حریم خصوصی دیگران و یا متلاشی کردن حریم عمومی است.

این تلاشی فقط در زندگی روزمره در صورت متعارفش یعنی روابط خانوادگی یا شغلی و تحصیلی و دوستانه نیست.

این تلاش و افزایش تحریک پذیری را در سطح مختلف می توان مشاهده نمود.

مثلا همزیستی اجباری سه نسل از اعضای یک خانواده اگر در دنیای سنتی کاملا پذیرفته شده و بی دردسر بود و کمابیش همه نسل ها کپی همدیگر بودند، در جهان امروز افراد یک نسل حتی چندان شباهتی به هم ندارند و دارند رو به فردیت محض می روند تا چه برسد به افراد چند نسل که زبان و فهم و خواست و احساساتشان با هم متفاوت است.

فهم این تفاوت و مواجهه مناسب با آن مثلا درک متقابل یکدیگر شاید تا حدی بتواند از شدت مجادلات و تنش ها بکاهد اما انتظار چنین ادراکی تقریبا ناممکن است.

گویی این نسل ها زندانی آن فضای یکنواخت و تکراری اند که با گریز از هم می کوشند تا کمی از فشار تنگی این فضا بکاهند.

این گریز اما از سوی نسل جوانتر ممکن است.

نسل اول بیشتر میل به چنگ زدن به همان روابط و حفظ آن برای بقای خود دارد.

چون امکان و قدرت گریز ندارد.

شاید یک مواجهه معقول برای زندگی های زندانواره ای از این دست امکان جداسازی فضا باشد اما در بسیاری از موارد به دلیل عدم تمکن مالی چنین جداسازی هایی ممکن نمی گردد و نهایتا فضا تنش آلودتر و روابط غیراخلاقی تر می گردد.

زبان، ادبیات و حتی زبان بدن هم در چنین فضایی کاملا دگرگون می شود.

فرد از زبان خودش جملاتی می شنود و رفتارهایی می بیند که پیش از آن در تصورش هم نمی گنجیده.

در یک چنین شرایطی مرز میان حریم خصوصی و عمومی (مثل زندان) از بین می رود و هیچ کدام از نسل ها ابایی ندارد از این که آن بخش از وجودش را که در تاریکی تنهایی پنهان کرده بود، حالا علنی سازد و شرمی از عریان شدنش در جمع نداشته باشد.

نمونه دیگری از این ایده زندانوارگی را می توان در نهادهای مدرن و نسبتا مردن خانه های سالمندان و مراکز بهزیستی (محل نگهداری کودکان و نوجوان و بزرگسالان بی سرپرست، بدسرپرست، بی خانمان، معلول ذهنی و معلول جسمی) مشاهده کرد.

همان طور که فوکو تیمارستان و زندان هر دو را برای اصلاح و تربیت و مراقبت از جامعه ضروری می دانست امروز هم سرای سالمندان و مراکز نگهداری مثل بهزیستی را می توان به مثابه نوعی زندان (به لحاظ مناسبات حاکم بر آن و به خصوص جداافتادگی شان از جمع و جامعه) انگاشت.

نگارنده براساس مشاهدات اندکی که در جوانی و اکنون در این مراکز داشته است، با خواندن این اثر دریافته است که زیستن در هر کدام از این فضاها تا حدودی شبیه زیستن در زندان است.

نخست به دلیل محصور شدن در یک فضای بسته و جداماندگی از دنیای بیرون.

دوم به دلیل دامنه تنگ امکانات موجود در این زندگی ها که به تبع آن از دامنه آزادی ها نیز کاسته می شود.

سوم به دلیل مشابهت تفاوت وضعیت اقتصادی افرادی که در این مراکز نگهداری می شوند که می توانند با احترام بیشتر یا حرمت شکنی بیشتر رو به رو شوند (به خصوص در مراکز نگهداری سالمندان خصوصی و دولتی) یا مراکز نگهداری معلولان جسمی و ذهنی در مراکز خصوصی و دولتی.

در این فضاهای زندانواره نیز می توان بعضی از همان مناسبات میان زندانیان را مشاهده کرد.

مثلا بدگویی، بدخواهی، حسادت، روباه یا شیر بودن و یا گوسفند بودن را در این فضاها دید.

می توان نیاز به آزادی، نیاز به حضور در میان خانواده، حضور در خیابان و سینما و پارک و استخر را در بسیاری از کودکان و نوجوانان حاضر در مراکز نگهداری دید و شنید و خواند.

در حالی که براساس نظام مدیریتی این گونه مراکز، افراد تحت سرپرستی مجاز به درددل و گشودن سفره دل پیش تازه واردان و ملاقات کنندگان نیستند و ابراز نارضایتی و یا درخواست های مادی و معنوی با تنبیه و محرومیت مواجه خواهدشد، اما کم نیست گوش هایی که این نارضایتی ها و درخواست ها را می شنوند.

هرچند که از این لحاظ شباهت میان زندان و این مراکز اندک است اما ماهیت زندانوارگی و جداافتادگی و محرومیت، این مراکز را بیش از حد به زندان شبیه می کند.

شاید همان طور که عمادالدین باقی در فصل پایانی کتابش مطرح می کند، این جوهر زندان یعنی جبر است که شباهت این مراکز را با زندان این همه افزون می کند.

چون این جوهر زندان یعنی جبر در تقابل با جوهر انسان یعنی آزادی قرار می گیرد.

انسان چه سالمند باشد چه بدسرپرست، چه معتاد، چه سارق، چه قاتل و چه مبارز سیاسی درست مثل همه انسان های بیرون از زندان، نیازمند آزادی است و بدون آن انسانیتش ناقص و ناتمام است.

این یکی از نقاط اوجی است که فهم و وجدان خواننده این کتاب پس از به پایان رساندنش به آن می رسد.

10.

دنیای بسته کتابی است که فقط به کار مبارزان سیاسی و مدنی نمی آید.

فقط به کار زندان رفته ها نمی آید.

فقط یک اثر پژوهشی ذی قیمت برای جامعه شناسان و روان شناسان نیست.

کاش می شد این اثر را به میان خانواده ها برد و از آن ها خواست که بخوانندش تا بفهمند که ریشه بسیاری از تنش هایشان چه قدر همگانی و چه قدر طبیعی است و چه طور می شود با آگاهی از سرشت آدمی (یعنی خودش و دیگری) تا حدودی آن تنش ها را مدیریت کرد و کاهش داد.

با خواندن آثاری از این دست که به دور از نثر و زبان تخصصی و پیچیده و همچنین غیرسیاست زده است، می توان تا حدودی از ماهیت زندانوارگی نهاد خانواده به خصوص در جامعه بسته آگاهی یافت و اصلاح را از همین نهاد آغاز کرد.


کلید واژه ها: زندان - کتاب - روان شناسی - روان - بسته - جامعه - زندانی - زندانیان - زندانیان سیاسی - هایی - سیاسی - بینی - خواننده - نویسنده - خانواده - محاکمه - معصومه - متفاوت - مقاومت - دانایی - رابطه - خیانت - سلول - جهان - ماده

آخرین اخبار سرویس:
دعوت به همکاری طراح وب سایت مسلط به ورد پرس در خراسان رضوی

استخدام ویزیتور خانم یا آقا با بیمه در خراسان رضوی

استخدام آشپز پیتزا و ساندویچ زن و پیک موتوری در فست فود

استخدام کارگر ماهر کباب ترکی پز و فرکار ساندویچ آقا در البرز

استخدام کارشناس علوم آزمایشگاهی در کرج

با شهدا بودن لیاقت می خواهد/ برخی بعد از انقلاب فقط نام شهدا را بر زبان دارند؛ اما اعمالشان چیز دیگری است

استخدام کارشناس اداری و انبار شهرک صنعتی بینالود / نیشابور

اخبار برتر ایران و جهان در 24 ساعت گذشته

استخدام یکنفر مسلط به کلیه امور کامپیوتر و امنیت شبکه

استخدام بازاریاب آقا باحقوق،پورسانت عالی درمازندران

شهید عملیات سپاه در شمال غرب کشور+ تصاویر

یک مقام وزارت ارتباطات: انتقال سرورهای تلگرام الزامی نیست/ اگر تلگرام نپذیرد، قانون گذار برایش تصمیم می گیرد

ساماندهی و هماهنگی فرآیند توسعه قضایی با اجرای برنامه چهارم

درخواست نماینده مردم ارومیه از رییس جمهور در خصوص رسیدگی به وضعیت دریاچه ارومیه

استاندار چهارمحال وبختیاری: ایران الگوی مقاومت در برابر استکبار است

زنگ خطری که «قالیباف» دیر به صدا درآورد

گفت و شنود کیهان / توپ

یادداشت کیهان فاجعه برجام نتیجه بی توجهی به توصیه های رهبری

رد پای قاتل آتنا در قتل 2 زن در شمال کشور

می ترسم در انتخابات 1400 یک «حراف» پیروز رقابت شود/ کسی که سریع لوله کند!

ریشه علاقه ما به شایعات!

رویدادهای مهم خبری روز یکشنبه در تبریز

تایپوگرافی از وصیت نامه شهدا درگلستان

ناپدیدشدگان کوچک

سرنوشت اصلاح طلبی با سرنوشت تهران گره خورده

نتایج شمارش آرای انتخابات نظام پزشکی سقز و بانه اعلام شد

مهم ترین رویدادهای خبری روز یکشنبه در قزوین

استخدام چند نفر مشاور املاک آقا در خراسان رضوی

10 اختلال شخصیتی که از آن ها بی خبرید!

استخدام شرکت نهال کهن البرز در دو رده شغلی

استخدام تعدادی راننده با خودرو جهت کار در آژانس

استخدام پیتزا نوین رودسر

استخدام پارت خورشید

استخدام فروشگاه لوازم یدکی آراد در رشت

استخدام صدف گرافیک

7 مهارت برای سلیس و روان صحبت کردن

اندر احوالات یک اکثریت و یک اقلیت!

عکس جدید رامبد جوان و نگار جواهریان

استخدام تایپیست جهت یک مرکز پزشکی در قزوین

جشن تولد مجری معروف تلویزیون به همراه همسرش + عکس

استخدام خیاط خانم جهت مزونی در رشت

چگونه طعم ایمان را بچشیم

میرهادی قره سید رومیانی سرپرست معاونت گردشگری شد

آماده انتقال تجربه ها به منتخبان شورای پنجم هستیم

رییس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور: ما از دولت حمایت می کنیم و این جزو مواضع ما است

فرصت ها و تهدیدهای توزیع موادمخدر دولتی

نادیده گرفتن فرهنگ، جامعه را به حد ایده آل نمی رساند

برگزاری دوره های آموزشی قرآن کریم ویژه یک هزار مددجویی زنجانی

رونمایی کتاب خاطرات همسر شهید لشکری

میرسلیم: اگر قالیباف رای می آورد،خودم را سرزنش می کردم/ در شهرداری قالیباف خلاف هایی وجود دارد/ رییسی اهل خلاف نیست اما یک عنصر قضایی است

اعلام مغایرت اساسی طرح تفصیلی شهر جهرم

طلوع بی غروب شبکه آفتاب

باهنر: نامزد ریاست جمهوری بعد نیستم

بخش خبری 20:30/ 31 تیر 96

باید قدردان قوه قضاییه مستقل و مقتدر که در راس آن مجتهدی آگاه قرار دارد، باشیم/ دستگاه قضا در خط مقدم مبارزه با مفاسد اقتصادی

دستیابی به نتیجه بهتر در مبارزه با مواد مخدر با پیشگیری از اعتیاد امکان پذیر است

انجمن دوستی یونان و ایران احیا می شود

وزیر ارتباطات از بیست و سومین نمایشکاه الکامپ بازدید کرد

آغاز زندگی مشترک از بارگاه ثامن الحجج(ع)، مقابله با هجمه جهان بر ضد شیعه است

برگزاری نماز عید فطر 97 در فضاهای داخلی مصلی

میمون های بازیگوش

مجلس نگران تیم اقتصادی جدید دولت دوازدهم

همگرایی بین مردم هدف اصلی ستاد ملی صبر/ باید فرهنگ گذشت و بخشایش گفتمان مسلط جامعه باشد/ دستورالعمل ستاد ملی صبر در آستانه ابلاغ قرار دارد/ لزوم احیای فرهنگ ریش سفیدی

لغو اعدام قاچاقچیان موادمخدر منتظر رسیدگی نهایی مجلس

شروع یک حرکت انقلابی و مدنی

مهمترین برنامه های خبری اصفهان ( 1 مرداد )

مجلس مصوبه‎ای ندارد؛ نیازی به ورود شورای نگهبان به قرارداد «توتال» نیست

استخدام مرکز مشاوره ایرانیان

استخدام دانشجوی آقا جهت نصب و پخش تراکت در رشت

استخدام دو رده شغلی جهت نمایندگی سایپا

استخدام استادکار نصب کابینت با حقوق ثابت در خراسان رضوی

استخدام کارگر جهت رستورانی واقع در همدان

استخدام بستنی نعمت شعبه هفت تیر کرج

استخدام لیسانس یا کارشناس ارشد برق گرایش قدرت در مهندسین مشاور

دعوت به همکاری مزدی دوز خانم جهت کار تریکو در البرز

استفاده از مشارکت مردمی و ظرفیت علما برای تبدیل بقاع متبرکه به قطب فرهنگی

ابلاغ مصوبه ساماندهی وضعیت تلگرام در ایران تا 10 روز دیگر

میرسلیم:اگر به دور دوم راه می یافتیم تخلفات قالیباف را فاش می کردم

فائزه هاشمی:سهم خواهی زنان از کابینه اشکالی ندارد

اگر از شغلتان دلزده شده اید بخوانید

میانه روی؛ رویکرد برنامه های رادیو قرآن الجزایر

برگزاری یادواره شهدای آبروی محله در سادات محمودی

طرح توزیع مواد مخدر از سوی دولت جدید نیست/ لجبای وزارت بهداشت و ستاد مبارزه با مواد مخدر بی فایده است

برپایی دوره آموزشی بررسی مواضع قرآن در مورد یهود و جریان نفاق

دم خروس هجمه به قوه قضاییه بیرون زده است/ درخت برجام باز هم شکوفه داد/ 50 درصد کابینه تغییر می کند

فلسفه تدبر در قرآن، رسیدن انسان به حقیقت است

مجلس مصوبه‎ای ندارد؛ نیاز به ورود شورای نگهبان به قرارداد «توتال» نیست

رییس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه: حمایت از دولت وظیفه امامان جمعه است

مادر شهیدان کلانتری به فرزندان شهیدش پیوست

انتقال سرورهای تلگرام الزامی نیست

روحانی چه پیشنهادی به ناطق نوری داد که نپذیرفت؟

فرزند مرحوم هاشمی؛ نه شهردار، نه رییس شورای شهر!

باهنر: لیدری جریان اصولگرا،الان در دست خدای متعال است! / نامزد ریاست جمهوری بعد نیستم / دولت در سایه بدون تحزب، کار عبثی است

وکیل خانواده آتنا:از تتلو شکایت کردیم چون آتنا و مادرش را بی عفت خوانده است

باهنر: می ترسم در انتخابات 1400 یک «حراف» رای بیاورد / نامزد ریاست جمهوری بعد نیستم / دولت در سایه بدون تحزب، کار عبثی است

میرسلیم: 50 عضو خبرگان رییسی را به میدان رقابت آوردند/ اگر قالیباف رای می آورد، خودم را سرزنش می کردم/اگر به دور دوم می رفتیم، تخلفات مالی او را رو می کردم

از وضعیت حضور در کابینه دولت دوازدهم تا پروژه سازی برای پرستاران و پزشکان

مجلس نگران برخی انتخابهای تیم اقتصادی دولت دوازدهم

استخدام استودیو خانه عکس در قزوین

ناگفته های میرسلیم از انتخابات

استخدام پیتزا زن ایتالیایی ماهر آقا در منطقه فردیس

استخدام نگهبان جهت کارخانه سنگ کاشی در همدان

استخدام آرایشگر حرفه ای آقا در فردیس

استخدام منشی و مسئول دفتر در شرکت برف آب ریز

استخادم همکار پزشک با مدرک MMT در البرز

استخدام تعدادی دستیار دندانپزشک و منشی در البرز

تصاویر:بزی با صورت انسان!

روحانی نصف کابینه را تغییر می دهد

فال آنلاین دیوان حافظ،یکشنبه یکم مردادماه 1396

تکذیب شایعه انتشار گزارش بر ضد وزیر اطلاعات

مرحوم رسولی اراکی سال ها برای حفظ ارزش های اسلامی تلاش کرد

روزنامه توریسم پانزده ساله شد

بهترین شهرهای ساحلی کوچک در جهان

استخدام حسابدار یا کمک حسابدار خانم در بندر عباس

قوانین بیمارستان‎ها در حجاب پرستاران باید سختگیرانه تر باشد

برگزاری نشست با موضوع اسلام هراسی در ایالت کنتیکت آمریکا

پنجم مردادماه، آخرین مهلت ارسال مسابقه نشریه دیواری «بحر کرم»

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس در گفت و گو با فارس خبر داد: دولت در مورد قانون تسهیل ازدواج کوتاهی کرده است/ ورود مجلس به وضعیت نابسامان این قانون

مساجد می توانند به مولفه های اقتصاد مقاومتی دست یابند

فراخوان چهارمین جشنواره مشارکت ملی گردشگری در چهارمحال و بختیاری اعلام شد

امین زاده: دستگاههای اجرایی استانی اگر قادر به حل مشکل نباشند در هیات دولت بررسی می شود

آغاز پایش منابع آب در شمیرانات/ ورود فاضلاب رستوران ها به داخل رودخانه های اصلی تهران

همگرایی بین مردم هدف اصلی ستاد ملی صبر/ باید فرهنگ گذشت و بخشایش گفتمان مسلط جامعه باشد/ دستورالعمل ستاد ملی صبر در آستانه ابلاغ قرار دارد

از وضعیت حضور در کابینه دولت دوازدهم تا پروژه سازی برای پرستاران و پزشکان

فعالیت برخی افراد به نام تشکل سیاسی یا شورا در ایلام فاقد وجاهت قانونی است

رویدادهای خبری امروز یکشنبه یکم مرداد در آذربایجان غربی

«صیاد 3»؛ تلفیقی از پاتریوت و استاندارد اما هم طراز «اس 300

نزدیکی آرا ، علت تاخیر در اعلام نتایج انتخابات نظام پزشکی مازندران

استخدام همکار خانم آشنا به اینترنت و کامپیوتر در اصفهان

صمیمیت خانم های هنرمند علی رغم تفاوت در سبک پوشش + عکس

استخدام نیروی آقا جهت بسته بندی در همدان

صدور 20 هزار ویزا برای زائران خانه خدا

"سردار آزمون" در لباس محلی زادگاهش + عکس

استخدام چهار رده شغلی در لبنیات سنتی قائم

انتقال سرورهای تلگرام الزامی نیست

استخدام مربی جهت مهدکودکی در گیلان

"الهام پاوه نژاد" در کافه تهران + عکس

ایران نقشی اساسی در جنگ علیه داعش داشته

استخدام کارگر جوان جهت سقف کاذب کناف در اصفهان

استخدام تعدادی نقاش ماهر ساختمان و کناف در همدان

استخدام موتورسوار با درآمد عالی در شاهپور جدید اصفهان

طرح توزیع مواد مخدر دولتی به تایید نهایی نرسیده

استخدام چند نفر کارگر مشبک کار در یک کارگاه سفالگری

صفحه اول روزنامه های 1396/5/1 کشور

حقوق بشر تبدیل به حربه ای سیاسی برای نظام سلطه شده است / وزارت خارجه حمایت از مسلمانان میانمار را پیگیری کند

تصاویر:صفحه اول روزنامه های کشوری و استانی؛یکشنبه یکم مرداد ماه 96

تصاویر جالب افراد مشهور بدون آرایش /شاهزاده خانمی که مد اروپایی را وارد ایران کرد +تصویر( برگزیده )

پاسخ نقض عملی برجام حرف نیست/پیشخوان

اقدام زیبای دختری که از عروسی کردن پشیمان شد

سرنوشت طرح استخدام معلمان حق التدریس

افزایش 26 درصدی مشارکت در انتخابات نظام پزشکی

نگرانی مجلس از انتخاب برخی در تیم اقتصادی دولت دوازدهم

فرماندار لاهیجان: آموزش و پرورش در مقاوم سازی فرهنگ، نقشی پایه ای دارد

انعقاد تفاهم نامه بین بسیج رسانه و مرکز علمی کاربردی بنیاد شهید و امور ایثارگران البرز

ایران و عراق دو متحد فعال و تعیین کننده در مبارزه با تروریسم و ناامنی در منطقه هستند+گزارش تصویری

مسجدی که مرکز «ایران» است

منتظر نظر قطعی پزشکی قانونی درباره علت قتل «آتنا» هستیم!

برگزاری نماز جمعه در 900 شهر کشور/اقتصاد مقاومتی تنها راه حل مشکلات اقتصادی

اهداف اولویت دار اقتصاد مقاومتی در بخش کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد نهایی شد

سرنوشت طرح استخدام معلمان حق التدریس

منتقدان قرارداد توتال بدانند که باید از میادین مشترک بهره برداری کرد

نماز جمعه شیراز از دریچه دوربین ایرنا

رویدادهای خبری یکم مرداد در مازندران

ترامپ: استقرار ناو یو اس اس آر فورد حاوی 100 هزار تن پیام برای جهان است!

هنوز از حضور وزرای زن در کابینه ناامید نیستیم

استخدام نجار ماهر مبل استیل در خراسان رضوی

استخدام چند نفر سالن کار در تالار رستوران شال

استخدام فروشنده جهت فروشگاه کیف و کفش واقع در همدان

استخدام منشی تلفنی نیمه وقت با حقوق و پورسانت در اصفهان

پاسخ منفی ناطق نوری به درخواست روحانی

دکتر فرقانی: نسل جوان در روابط عمومی ها استفاده از نشر الکترونیک را ترجیح می دهد

مهم ترین دلیل اختلاف طبقاتی/ چرا برخی ثروتمندان طغیانگر می شوند؟

گفت وگو با مادری که سر بریده پسرش را در تلگرام دید

هزینه سنگین آزمایشگاهی، مشکلی مهم فراروی نخبگان فناوری نانو

رویدادهای خبری روز یکشنبه در زنجان

مریم پرویزیان، کیوان احسانی بررسی تطبیقی دیدگاه ها درباره آیات رجم شیاطین با شهاب ها

جهاددانشگاهی در حوزه معرفتی ورود پیدا کند

از معرفی حکیم الملک به عنوان وزیر مالیه تا درخواست تحریم جهانی کالاهای آمریکایی و اسراییلی توسط نمایندگان مجلس

جهاددانشگاهی با حداقل امکانات بیشترین عملکرد را داشته است

کارگاه مجازی سامانه "آتنا" برگزار می شود

همایش ملی بزرگداشت علامه جعفری در تبریز برگزار می شود

تصویب ارتقای سطح تشکیلاتی اداره کل صنعت و معدن جنوب کرمان

تغییر سفیر روسیه در واشنگتن

استخدام کارمند it مسلط به برنامه های اداری و کامپیوتر

استخدام باطری ساز و کولر ساز ماهر در اصفهان

استخدام راننده جهت یک آژانس در محدوده آوینی بیرجند

استخدام فروشگاه لوستر فلورانس

استخدام گرافیست خانم در زمینه تبلیغات

یک زن وزیر آموزش و پرورش می شود

کابینه دوازدهم : آنها که می روند آنها که می مانند

ارزیابان شورای جهانی صنایع دستی به سیرجان رسیدند

منابع ایران شناسی از پُرمخاطب ترین بخش های کتابخانه ملی گرجستان

آذین بندی بازار و مراکز مهم تجاری در سراسر کشور همزمان با ایام دهه کرامت

عضو شورای اسلامی شهر تهران در گفت وگو با فارس اعلام کرد مسکوت ماندن 6 ساله لایحه حمایت از کودکان در مجلس

حوزه در تحقق دولت و مجلس انقلابی نقش دارد

امام جمعه موقت تهران در «نشست بصیرتی» بندرکنگ سخنرانی می کند

رویدادهایی که در لرستان خبر می شود

اینجا همسایه از حال همسایه خبر داد+عکس

اخبار 8 تا 8 شنبه سی و یکم تیر در آذربایجان غربی

رویدادهایی که روز یکم مرداد ماه در استان مرکزی خبری می شوند

ترس از «دنیای بسته»؛ روان شناسی زندان از درون

ترس از «دنیای بسته»؛ روان شناسی زندان از درون