زهرا مهدوی مهر، غلامعباس رضایی هفتادر روش شناسی ابن میثم بحرانی در شرح واژگان نهج البلاغه

شرح ابن میثم بر نهج البلاغه، علاوه بر جایگاه فلسفی و کلامی، از اهمیت لغوی نیز برخوردار است و بررسی ها و اشارات لغوی و بلاغی فراوانی در آن وجود دارد.

- چکیده شرح ابن ­میثم بر نهج ­البلاغه، علاوه بر جایگاه فلسفی و کلامی، از اهمیت لغوی نیز برخوردار است و بررسی ­ها و اشارات لغوی و بلاغی فراوانی در آن وجود دارد.

از آن جا که ماده اصلی ادبیات، واژه است و فهم نیکوی هر اثر ادبی، نیازمند فهم واژگان آن است؛ ابن­میثم نیز پیش از شرح کامل عبارات، با سبکی خاص، ابتدا به شرح معانی واژگان پرداخته­است.

مقاله حاضر، نظر به اهمیت ادبی و لغوی این شرح، با شیوه توصیفی تحلیلی و با استخراج نمونه­ هایی از این شرح، شیوه شارح را در شرح واژگان، مورد بررسی قرار داده­ و به این نتیجه رسیده است که شارح در شرح واژگان، مقلّد صرف نبوده و تنها به ذکر معانی واژگان از منابع پیشین بسنده نکرده است؛ بلکه با رویکرد لغوی و نقدی به این امر پرداخته است.

وی به معانی اصطلاحی، تفاوت­های معناییِ واژگان متقارب­ المعنی و اشتقاقات لغوی واژگان اشاره کرده و گاهی نیز به آیات قرآن، احادیث، اشعار و امثال عربی، نکات صرفی، نحوی و بلاغی استناد جسته است.

شارح در برخی موارد با رویکردی نقدی، نظرات شارحان و مفسران پیشین را درباره معانی واژگان مطرح کرده، به تأیید یا نقد آ